(൩) പാചിത്തിയാദിപഞ്ഹാവണ്ണനാ
൪൮൧. അധിട്ഠിതന്തി ഗാഥാ നിസ്സഗ്ഗിയചീവരം അനിസ്സജ്ജിത്വാ പരിഭുഞ്ജന്തം സന്ധായ വുത്താ.
അത്ഥങ്ഗതേ സൂരിയേതി ഗാഥാ രോമന്ഥകം സന്ധായ വുത്താ.
ന രത്തചിത്തോതി ഗാഥായ അയമത്ഥോ – രത്തചിത്തോ മേഥുനധമ്മപാരാജികം ആപജ്ജതി. ഥേയ്യചിത്തോ അദിന്നാദാനപാരാജികം, പരം മരണായ ചേതേന്തോ മനുസ്സവിഗ്ഗഹപാരാജികം, സങ്ഘഭേദകോ പന ന രത്തചിത്തോ ന ച പന ഥേയ്യചിത്തോ ന ചാപി സോ പരം മരണായ ചേതയി, സലാകം പനസ്സ ദേന്തസ്സ ഹോതി ഛേജ്ജം, പാരാജികം ഹോതി, സലാകം പടിഗ്ഗണ്ഹന്തസ്സ ഭേദകാനുവത്തകസ്സ ഥുല്ലച്ചയം.
ഗച്ഛേയ്യ അഡ്ഢയോജനന്തി അയം പഞ്ഹാ സുപ്പതിട്ഠിതനിഗ്രോധസദിസം ഏകകുലസ്സ രുക്ഖമൂലം സന്ധായ വുത്താ.
കായികാനീതി അയം ഗാഥാ സമ്ബഹുലാനം ഇത്ഥീനം കേസേ വാ അങ്ഗുലിയോ വാ ഏകതോ ഗണ്ഹന്തം സന്ധായ വുത്താ.
വാചസികാനീതി അയം ഗാഥാ ‘‘സബ്ബാ തുമ്ഹേ സിഖരണിയോ’’തിആദിനാ നയേന ദുട്ഠുല്ലഭാണിം സന്ധായ വുത്താ.
തിസ്സിത്ഥിയോ മേഥുനം തം ന സേവേതി തിസ്സോ ഇത്ഥിയോ വുത്താ, താസുപി യം തം മേഥുനം നാമ, തം ന സേവതി. തയോ പുരിസേതി തയോ പുരിസേപി ഉപഗന്ത്വാ മേഥുനം ന സേവതി. തയോ അനരിയപണ്ഡകേതി ഉഭതോബ്യഞ്ജനസങ്ഖാതേ തയോ അനരിയേ തയോ ച പണ്ഡകേതി ഇമേപി ഛ ജനേ ഉപഗന്ത്വാ മേഥുനം ന സേവതി. ന ചാചരേ മേഥുനം ബ്യഞ്ജനസ്മിന്തി അനുലോമപാരാജികവസേനപി മേഥുനം നാചരതി. ഛേജ്ജം സിയാ മേഥുനധമ്മപച്ചയാതി സിയാ മേഥുനധമ്മപച്ചയാ പാരാജികന്തി. അയം പഞ്ഹാ അട്ഠവത്ഥുകം സന്ധായ വുത്താ, തസ്സാ ഹി മേഥുനധമ്മസ്സ പുബ്ബഭാഗം കായസംസഗ്ഗം ആപജ്ജിതും വായമന്തിയാ മേഥുനധമ്മപച്ചയാ ഛേജ്ജം ഹോതി.
മാതരം ചീവരന്തി അയം ഗാഥാ പിട്ഠിസമയേ വസ്സികസാടികത്ഥം സതുപ്പാദകരണം സന്ധായ വുത്താ. വിനിച്ഛയോ പനസ്സാ വസ്സികസാടികസിക്ഖാപദവണ്ണനായമേവ വുത്തോ.
കുദ്ധോ ആരാധകോ ഹോതീതി ഗാഥാ തിത്ഥിയവത്തം സന്ധായ വുത്താ. തിത്ഥിയോ ഹി വത്തം പൂരയമാനോ തിത്ഥിയാനം വണ്ണേ ഭഞ്ഞമാനേ കുദ്ധോ ആരാധകോ ഹോതി, വത്ഥുത്തയസ്സ വണ്ണേ ഭഞ്ഞമാനേ കുദ്ധോ ഗാരയ്ഹോ ഹോതീതി തത്ഥേവസ്സാ വിത്ഥാരോ വുത്തോ. ദുതിയഗാഥാപി തമേവ സന്ധായ വുത്താ.
സങ്ഘാദിസേസന്തിആദി ഗാഥാ യാ ഭിക്ഖുനീ അവസ്സുതാവ അവസ്സുതസ്സ പുരിസസ്സ ഹത്ഥതോ പിണ്ഡപാതം ഗഹേത്വാ മനുസ്സമംസലസുണപണീതഭോജനസേസഅകപ്പിയമംസേഹി സദ്ധിം ഓമദ്ദിത്വാ അജ്ഝോഹരതി, തം സന്ധായ വുത്താ.
ഏകോ ഉപസമ്പന്നോ ഏകോ അനുപസമ്പന്നോതി ഗാഥാ ആകാസഗതം സന്ധായ വുത്താ. സചേ ഹി ദ്വീസു സാമണേരേസു ഏകോ ഇദ്ധിയാ കേസഗ്ഗമത്തമ്പി പഥവിം മുഞ്ചിത്വാ നിസിന്നോ ഹോതി, സോ അനുപസമ്പന്നോ നാമ ഹോതി. സങ്ഘേനാപി ആകാസേ നിസീദിത്വാ ഭൂമിഗതസ്സ കമ്മം ന കാതബ്ബം. സചേ കരോതി, കുപ്പതി.
അകപ്പകതന്തി ഗാഥാ അച്ഛിന്നചീവരകം ഭിക്ഖും സന്ധായ വുത്താ. തസ്മിംയേവ ചസ്സാ സിക്ഖാപദേ വിത്ഥാരേന വിനിച്ഛയോപി വുത്തോ.
ന ദേതി ന പടിഗ്ഗണ്ഹാതീതി നാപി ഉയ്യോജികാ ദേതി, ന ഉയ്യോജിതാ തസ്സാ ഹത്ഥതോ ഗണ്ഹാതി. പടിഗ്ഗഹോ തേന ന വിജ്ജതീതി തേനേവ കാരണേന ഉയ്യോജികായ ഹത്ഥതോ ഉയ്യോജിതായ പടിഗ്ഗഹോ ന വിജ്ജതി. ആപജ്ജതി ഗരുകന്തി ഏവം സന്തേപി അവസ്സുതസ്സ ഹത്ഥതോ പിണ്ഡപാതഗ്ഗഹണേ ഉയ്യോജേന്തീ സങ്ഘാദിസേസാപത്തിം ആപജ്ജതി. തഞ്ച പരിഭോഗപച്ചയാതി തഞ്ച പന ആപത്തിം ആപജ്ജമാനാ തസ്സാ ഉയ്യോജിതായ പരിഭോഗപച്ചയാ ആപജ്ജതി. തസ്സാ ഹി ഭോജനപരിയോസാനേ ഉയ്യോജികായ സങ്ഘാദിസേസോ ഹോതീതി. ദുതിയഗാഥാ തസ്സായേവ ഉദകദന്തപോനഗ്ഗഹണേ ഉയ്യോജനം സന്ധായ വുത്താ.
ന ഭിക്ഖുനീ നോ ച ഫുസേയ്യ വജ്ജന്തി സത്തരസകേസു ഹി അഞ്ഞതരം ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ അനാദരിയേന ഛാദയമാനാപി ഭിക്ഖുനീ ഛാദനപച്ചയാ വജ്ജം ന ഫുസതി, അഞ്ഞം നവം ആപത്തിം നാപജ്ജതി, പടിച്ഛന്നായ വാ അപ്പടിച്ഛന്നായ വാ ആപത്തിയാ പക്ഖമാനത്തമേവ ലഭതി. അയം പന ഭിക്ഖുനീപി ന ഹോതി, സാവസേസഞ്ച ഗരുകം ആപജ്ജിത്വാ ഛാദേത്വാ വജ്ജം ന ഫുസതി. പഞ്ഹാ മേസാ കുസലേഹി ചിന്തിതാതി അയം കിര പഞ്ഹാ ഉക്ഖിത്തകഭിക്ഖും സന്ധായ വുത്താ. തേന ഹി സദ്ധിം വിനയകമ്മം നത്ഥി, തസ്മാ സോ സങ്ഘാദിസേസം ആപജ്ജിത്വാ ഛാദേന്തോ വജ്ജം ന ഫുസതീതി.
സേദമോചനഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.