(൧) കായികാദിആപത്തിവണ്ണനാ

൪൭൪. ‘‘കതി ആപത്തിയോ കായികാ’’തിആദിഗാഥാനം വിസ്സജ്ജനേ ഛ ആപത്തിയോ കായികാതി അന്തരപേയ്യാലേ ചതുത്ഥേന ആപത്തിസമുട്ഠാനേന ഛ ആപത്തിയോ ആപജ്ജതി, ‘‘ഭിക്ഖു മേഥുനം ധമ്മം പടിസേവതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സാ’’തിആദിനാ നയേന വുത്താപത്തിയോ. കായദ്വാരേ സമുട്ഠിതത്താ ഹി ഏതാ കായികാതി വുച്ചന്തി. ഛ വാചസികാതി തസ്മിംയേവ അന്തരപേയ്യാലേ പഞ്ചമേന ആപത്തിസമുട്ഠാനേന ഛ ആപത്തിയോ ആപജ്ജതി, ‘‘ഭിക്ഖു പാപിച്ഛോ ഇച്ഛാപകതോ’’തിആദിനാ നയേന വുത്താപത്തിയോ. ഛാദേന്തസ്സ തിസ്സോതി വജ്ജപടിച്ഛാദികായ ഭിക്ഖുനിയാ പാരാജികം, ഭിക്ഖുസ്സ സങ്ഘാദിസേസപടിച്ഛാദനേ പാചിത്തിയം, അത്തനോ ദുട്ഠുല്ലാപത്തിപടിച്ഛാദനേ ദുക്കടം. പഞ്ച സംസഗ്ഗപച്ചയാതി ഭിക്ഖുനിയാ കായസംസഗ്ഗേ പാരാജികം, ഭിക്ഖുനോ സങ്ഘാദിസേസോ, കായേന കായപടിബദ്ധേ ഥുല്ലച്ചയം, നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധേ ദുക്കടം, അങ്ഗുലിപതോദകേ പാചിത്തിയന്തി ഇമാ കായസംസഗ്ഗപച്ചയാ പഞ്ചാപത്തിയോ.

അരുണുഗ്ഗേ തിസ്സോതി ഏകരത്തഛാരത്തസത്താഹദസാഹമാസാതിക്കമവസേന നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം, ഭിക്ഖുനിയാ രത്തിവിപ്പവാസേ സങ്ഘാദിസേസോ, ‘‘പഠമമ്പി യാമം ഛാദേതി, ദുതിയമ്പി തതിയമ്പി യാമം ഛാദേതി, ഉദ്ധസ്തേ അരുണേ ഛന്നാ ഹോതി ആപത്തി, യോ ഛാദേതി സോ ദുക്കടം ദേസാപേതബ്ബോ’’തി ഇമാ അരുണുഗ്ഗേ തിസ്സോ ആപത്തിയോ ആപജ്ജതി. ദ്വേ യാവതതിയകാതി ഏകാദസ യാവതതിയകാ നാമ, പഞ്ഞത്തിവസേന പന ദ്വേ ഹോന്തി ഭിക്ഖൂനം യാവതതിയകാ ഭിക്ഖുനീനം യാവതതിയകാതി. ഏകേത്ഥ അട്ഠവത്ഥുകാതി ഭിക്ഖുനീനംയേവ ഏകാ ഏത്ഥ ഇമസ്മിം സാസനേ അട്ഠവത്ഥുകാ നാമ. ഏകേന സബ്ബസങ്ഗഹോതി ‘‘യസ്സ സിയാ ആപത്തി, സോ ആവികരേയ്യാ’’തി ഇമിനാ ഏകേന നിദാനുദ്ദേസേന സബ്ബസിക്ഖാപദാനഞ്ച സബ്ബപാതിമോക്ഖുദ്ദേസാനഞ്ച സങ്ഗഹോ ഹോതി.

വിനയസ്സ ദ്വേ മൂലാനീതി കായോ ചേവ വാചാ ച. ഗരുകാ ദ്വേ വുത്താതി പാരാജികസങ്ഘാദിസേസാ. ദ്വേ ദുട്ഠുല്ലച്ഛാദനാതി വജ്ജപടിച്ഛാദികായ പാരാജികം സങ്ഘാദിസേസം പടിച്ഛാദകസ്സ പാചിത്തിയന്തി ഇമാ ദ്വേ ദുട്ഠുല്ലച്ഛാദനാപത്തിയോ നാമ.

ഗാമന്തരേ ചതസ്സോതി ‘‘ഭിക്ഖു ഭിക്ഖുനിയാ സദ്ധിം സംവിദഹതി, ദുക്കടം; അഞ്ഞസ്സ ഗാമസ്സ ഉപചാരം ഓക്കമതി, പാചിത്തിയം; ഭിക്ഖുനിയാ ഗാമന്തരം ഗച്ഛന്തിയാ പരിക്ഖിത്തേ ഗാമേ പഠമപാദേ ഥുല്ലച്ചയം, ദുതിയപാദേ സങ്ഘാദിസേസോ; അപരിക്ഖിത്തസ്സ പഠമപാദേ ഉപചാരോക്കമനേ ഥുല്ലച്ചയം, ദുതിയപാദേ സങ്ഘാദിസേസോ’’തി ഇമാ ഗാമന്തരേ ദുക്കടപാചിത്തിയഥുല്ലച്ചയസങ്ഘആദിസേസവസേന ചതസ്സോ ആപത്തിയോ. ചതസ്സോ നദിപാരപച്ചയാതി ‘‘ഭിക്ഖു ഭിക്ഖുനിയാ സദ്ധിം സംവിദഹതി, ദുക്കടം; നാവം അഭിരുഹതി, പാചിത്തിയം; ഭിക്ഖുനിയാ നദിപാരം ഗച്ഛന്തിയാ ഉത്തരണകാലേ പഠമപാദേ ഥുല്ലച്ചയം, ദുതിയപാദേ സങ്ഘാദിസേസോ’’തി ഇമാ ചതസ്സോ. ഏകമംസേ ഥുല്ലച്ചയന്തി മനുസ്സമംസേ. നവമംസേസു ദുക്കടന്തി സേസഅകപ്പിയമംസേസു.

ദ്വേ വാചസികാ രത്തിന്തി ഭിക്ഖുനീ രത്തന്ധകാരേ അപ്പദീപേ പുരിസേന സദ്ധിം ഹത്ഥപാസേ ഠിതാ സല്ലപതി, പാചിത്തിയം; ഹത്ഥപാസം വിജഹിത്വാ ഠിതാ സല്ലപതി, ദുക്കടം. ദ്വേ വാചസികാ ദിവാതി ഭിക്ഖുനീ ദിവാ പടിച്ഛന്നേ ഓകാസേ പുരിസേന സദ്ധിം ഹത്ഥപാസേ ഠിതാ സല്ലപതി, പാചിത്തിയം; ഹത്ഥപാസം വിജഹിത്വാ സല്ലപതി, ദുക്കടം. ദദമാനസ്സ തിസ്സോതി മരണാധിപ്പായോ മനുസ്സസ്സ വിസം ദേതി, സോ ചേ തേന മരതി, പാരാജികം; യക്ഖപേതാനം ദേതി, തേ ചേ മരന്തി, ഥുല്ലച്ചയം; തിരച്ഛാനഗതസ്സ ദേതി, സോ ചേ മരതി, പാചിത്തിയം; അഞ്ഞാതികായ ഭിക്ഖുനിയാ ചീവരദാനേ പാചിത്തിയന്തി ഏവം ദദമാനസ്സ തിസ്സോ ആപത്തിയോ. ചത്താരോ ച പടിഗ്ഗഹേതി ഹത്ഥഗ്ഗാഹ-വേണിഗ്ഗാഹേസു സങ്ഘാദിസേസോ, മുഖേന അങ്ഗജാതഗ്ഗഹണേ പാരാജികം, അഞ്ഞാതികായ ഭിക്ഖുനിയാ ചീവരപടിഗ്ഗഹണേ നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം, അവസ്സുതായ അവസ്സുതസ്സ ഹത്ഥതോ ഖാദനീയം ഭോജനീയം പടിഗ്ഗണ്ഹന്തിയാ ഥുല്ലച്ചയം; ഏവം പടിഗ്ഗഹേ ചത്താരോ ആപത്തിക്ഖന്ധാ ഹോന്തി.