൭. വിഹാരകാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൬൫. തേന സമയേനാതി വിഹാരകാരസിക്ഖാപദം. തത്ഥ കോസമ്ബിയന്തി ഏവംനാമകേ നഗരേ. ഘോസിതാരാമേതി ഘോസിതസ്സ ആരാമേ. ഘോസിതനാമകേന കിര സേട്ഠിനാ സോ കാരിതോ, തസ്മാ ‘‘ഘോസിതാരാമോ’’തി വുച്ചതി. ഛന്നസ്സാതി ബോധിസത്തകാലേ ഉപട്ഠാകഛന്നസ്സ. വിഹാരവത്ഥും, ഭന്തേ, ജാനാഹീതി വിഹാരസ്സ പതിട്ഠാനട്ഠാനം, ഭന്തേ, ജാനാഹി. ഏത്ഥ ച വിഹാരോതി ന സകലവിഹാരോ, ഏകോ ആവാസോ, തേനേവാഹ – ‘‘അയ്യസ്സ വിഹാരം കാരാപേസ്സാമീ’’തി.

ചേതിയരുക്ഖന്തി ഏത്ഥ ചിത്തീകതട്ഠേന ചേതിയം, പൂജാരഹാനം ദേവട്ഠാനാനമേതം അധിവചനം, ‘‘ചേതിയ’’ന്തി സമ്മതം രുക്ഖം ചേതിയരുക്ഖം. ഗാമേന പൂജിതം ഗാമസ്സ വാ പൂജിതന്തി ഗാമപൂജിതം. ഏസേവ നയോ സേസപദേസുപി. അപിചേത്ഥ ജനപദോതി ഏകസ്സ രഞ്ഞോ രജ്ജേ ഏകേകോ കോട്ഠാസോ. രട്ഠന്തി സകലരജ്ജം വേദിതബ്ബം, സകലരജ്ജമ്പി ഹി കദാചി കദാചി തസ്സ രുക്ഖസ്സ പൂജം കരോതി, തേന വുത്തം ‘‘രട്ഠപൂജിത’’ന്തി. ഏകിന്ദ്രിയന്തി കായിന്ദ്രിയം സന്ധായ വദന്തി. ജീവസഞ്ഞിനോതി സത്തസഞ്ഞിനോ.

൩൬൬. മഹല്ലകന്തി സസ്സാമികഭാവേന സംയാചികകുടിതോ മഹന്തഭാവോ ഏതസ്സ അത്ഥീതി മഹല്ലകോ. യസ്മാ വാ വത്ഥും ദേസാപേത്വാ പമാണാതിക്കമേനപി കാതും വട്ടതി, തസ്മാ പമാണമഹന്തതായപി മഹല്ലകോ, തം മഹല്ലകം. യസ്മാ പനസ്സ തം പമാണമഹത്തം സസ്സാമികത്താവ ലബ്ഭതി, തസ്മാ തദത്ഥദസ്സനത്ഥം ‘‘മഹല്ലകോ നാമ വിഹാരോ സസ്സാമികോ വുച്ചതീ’’തി പദഭാജനം വുത്തം. സേസം സബ്ബം കുടികാരസിക്ഖാപദേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബം സദ്ധിം സമുട്ഠാനാദീഹി. സസ്സാമികഭാവമത്തമേവ ഹി ഏത്ഥ കിരിയതോ സമുട്ഠാനാഭാവോ പമാണനിയമാഭാവോ ച വിസേസോ, പമാണനിയമാഭാവാ ച ചതുക്കപാരിഹാനീതി.

വിഹാരകാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.