൧൧. യവകലാപിസുത്തവണ്ണനാ
൨൪൮. ഏകാദസമേ യവകലാപീതി ലായിത്വാ ഠപിതയവപുഞ്ജോ. ബ്യാഭങ്ഗിഹത്ഥാതി കാജഹത്ഥാ. ഛഹി ബ്യാഭങ്ഗീഹി ഹനേയ്യുന്തി ഛഹി പുഥുലകാജദണ്ഡകേഹി പോഥേയ്യും. സത്തമോതി തേസു ഛസു ജനേസു യവേ പോഥേത്വാ പസിബ്ബകേ പൂരേത്വാ ആദായ ഗതേസു അഞ്ഞോ സത്തമോ ആഗച്ഛേയ്യ. സുഹതതരാ അസ്സാതി യം തത്ഥ അവസിട്ഠം അത്ഥി ഭുസപലാപമത്തമ്പി, തസ്സ ഗഹണത്ഥം സുട്ഠുതരം ഹതാ.
ഏവമേവ ഖോതി ഏത്ഥ ചതുമഹാപഥോ വിയ ഛ ആയതനാനി ദട്ഠബ്ബാനി, ചതുമഹാപഥേ നിക്ഖിത്തയവകലാപീ വിയ സത്തോ, ഛ ബ്യാഭങ്ഗിയോ വിയ ഇട്ഠാനിട്ഠമജ്ഝത്തവസേന അട്ഠാരസ ആരമ്മണാനി, സത്തമാ ബ്യാഭങ്ഗീ വിയ ഭവപത്ഥനാ കിലേസാ. യഥാ ചതുമഹാപഥേ ഠപിതാ യവകലാപീ ഛഹി ബ്യാഭങ്ഗീഹി ഹഞ്ഞതി, ഏവമിമേ സത്താ അട്ഠാരസഹി ആരമ്മണദണ്ഡകേഹി ഛസു ആയതനേസു ഹഞ്ഞന്തി. യഥാ സത്തമേന സുഹതതരാ ഹോന്തി, ഏവം സത്താ ഭവപത്ഥനകിലേസേഹി സുഹതതരാ ഹോന്തി ഭവേമൂലകം ദുക്ഖം അനുഭവമാനാ.
ഇദാനി നേസം തം ഭവപത്ഥനകിലേസം ദസ്സേതും ഭൂതപുബ്ബം, ഭിക്ഖവേതിആദിമാഹ. തത്രാതി സുധമ്മായം ഭുമ്മം, സുധമ്മായ ദേവസഭായ ദ്വാരേതി അത്ഥോ. ധമ്മികാ ഖോ ദേവാതി ധമ്മികാ ഏതേ ദേവാ നാമ, യേഹി മാദിസം അസുരാധിപതിം ഗഹേത്വാ മയ്ഹം ഭേദനമത്തമ്പി ന കതന്തി സന്ധായ വദതി. അധമ്മികാ ദേവാതി അധമ്മികാ ഏതേ ദേവാ നാമ, യേ മാദിസം അസുരാധിപതിം നവഗൂഥസൂകരം വിയ കണ്ഠപഞ്ചമേഹി ബന്ധനേഹി ബന്ധിത്വാ നിസീദാപേന്തി. ഏവം സുഖുമം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വേപചിത്തിബന്ധനന്തി തം കിര പദുമനാളസുത്തം വിയ മക്കടജാലസുത്തം വിയ ച സുഖുമം ഹോതി, ഛേത്തും പന നേവ വാസിയാ ന ഫരസുനാ സക്കാ. യസ്മാ പന ചിത്തേനേവ ബജ്ഝതി, ചിത്തേന മുച്ചതി, തസ്മാ ‘‘വേപചിത്തിബന്ധന’’ന്തി വുത്തം.
തതോ സുഖുമതരം മാരബന്ധനന്തി കിലേസബന്ധനം പനേസം തതോപി സുഖുമതരം, നേവ ചക്ഖുസ്സ ആപാഥം ഗച്ഛതി, ന ഇരിയാപഥം നിവാരേതി. തേന ഹി ബദ്ധാ സത്താ പഥവിതലേപി ആകാസേപി യോജനസതമ്പി യോജനസഹസ്സമ്പി ഗച്ഛന്തിപി ആഗച്ഛന്തിപി. ഛിജ്ജമാനം പനേതം ഞാണേനേവ ഛിജ്ജതി, ന അഞ്ഞേനാതി ‘‘ഞാണമോക്ഖം ബന്ധന’’ന്തിപി വുച്ചതി.
മഞ്ഞമാനോതി തണ്ഹാദിട്ഠിമാനാനം വസേന ഖന്ധേ മഞ്ഞന്തോ. ബദ്ധോ മാരസ്സാതി മാരബന്ധനേന ബദ്ധോ. കരണത്ഥേ വാ ഏതം സാമിവചനം, കിലേസമാരേന ബദ്ധോതി അത്ഥോ. മുത്തോ പാപിമതോതി മാരസ്സ ബന്ധനേന മുത്തോ. കരണത്ഥേയേവ വാ ഇദം സാമിവചനം, പാപിമതാ കിലേസബന്ധനേന മുത്തോതി അത്ഥോ.
അസ്മീതി പദേന തണ്ഹാമഞ്ഞിതം വുത്തം. അയമഹസ്മീതി ദിട്ഠിമഞ്ഞിതം. ഭവിസ്സന്തി സസ്സതവസേന ദിട്ഠിമഞ്ഞിതമേവ. ന ഭവിസ്സന്തി ഉച്ഛേദവസേന. രൂപീതിആദീനി സസ്സതസ്സേവ പഭേദദീപനാനി. തസ്മാതി യസ്മാ മഞ്ഞിതം ആബാധം അന്തോദോസനികന്തനവസേന രോഗോ ചേവ ഗണ്ഡോ ച സല്ലഞ്ച, തസ്മാ. ഇഞ്ജിതന്തിആദീനി യസ്മാ ഇമേഹി കിലേസേഹി സത്താ ഇഞ്ജന്തി ചേവ ഫന്ദന്തി ച പപഞ്ചിതാ ച ഹോന്തി പമത്താകാരപത്താ, തസ്മാ തേസം ആകാരദസ്സനത്ഥം വുത്താനി.
മാനഗതവാരേ പന മാനസ്സ ഗതം മാനഗതം, മാനപവത്തീതി അത്ഥോ. മാനോയേവ മാനഗതം ഗൂഥഗതം മുത്തഗതം വിയ. തത്ഥ അസ്മീതി ഇദം തണ്ഹായ സമ്പയുത്തമാനവസേന വുത്തം. അയമഹമസ്മീതി ദിട്ഠിവസേന. നനു ച ദിട്ഠിസമ്പയുത്തോ നാമ മാനോ നത്ഥീതി? ആമ നത്ഥി, മാനസ്സ പന അപ്പഹീനത്താ ദിട്ഠി നാമ ഹോതി. മാനമൂലകം ദിട്ഠിം സന്ധായേതം വുത്തം. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനമേവാതി.
ആസീവിസവഗ്ഗോ.
ചതുത്ഥോ പണ്ണാസകോ.
സളായതനസംയുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.