൭. ഖേമകസുത്തവണ്ണനാ

൮൯. സത്തമേ അത്തനിയന്തി അത്തനോ പരിക്ഖാരജാതം. അസ്മീതി അധിഗതന്തി അസ്മീതി ഏവം പവത്താ തണ്ഹാമാനാ അധിഗതാ. സന്ധാവനികായാതി പുനപ്പുനം ഗമനാഗമനേന. ഉപസങ്കമീതി ബദരികാരാമതോ ഗാവുതമത്തം ഘോസിതാരാമം അഗമാസി. ദാസകത്ഥേരോ പന ചതുക്ഖത്തും ഗമനാഗമനേന തംദിവസം ദ്വിയോജനം അദ്ധാനം ആഹിണ്ഡി. കസ്മാ പന തം ഥേരാ പഹിണിംസു? വിസ്സുതസ്സ ധമ്മകഥികസ്സ സന്തികാ ധമ്മം സുണിസ്സാമാതി. സയം കസ്മാ ന ഗതാതി? ഥേരസ്സ വസനട്ഠാനം അരഞ്ഞം സമ്ബാധം, തത്ഥ സട്ഠിമത്താനം ഥേരാനം ഠാതും വാ നിസീദിതും വാ ഓകാസോ നത്ഥീതി ന ഗതാ. ‘‘ഇധാഗന്ത്വാ അമ്ഹാകം ധമ്മം കഥേതൂ’’തിപി കസ്മാ പന ന പഹിണിംസൂതി? ഥേരസ്സ ആബാധികത്താ. അഥ കസ്മാ പുനപ്പുനം പഹിണിംസൂതി? സയമേവ ഞത്വാ അമ്ഹാകം കഥേതും ആഗമിസ്സതീതി. ഥേരോപി തേസം അജ്ഝാസയം ഞത്വാവ അഗമാസീതി.

ന ഖ്വാഹം, ആവുസോ, രൂപന്തി യോ ഹി രൂപമേവ അസ്മീതി വദതി, തേന ഇതരേ ചത്താരോ ഖന്ധാ പച്ചക്ഖാതാ ഹോന്തി. യോ അഞ്ഞത്ര രൂപാ വദതി, തേന രൂപം പച്ചക്ഖാതം ഹോതി. വേദനാദീസുപി ഏസേവ നയോ. ഥേരസ്സ പന സമൂഹതോ പഞ്ചസുപി ഖന്ധേസു അസ്മീതി അധിഗതോ, തസ്മാ ഏവമാഹ. ഹോതേവാതി ഹോതിയേവ. അനുസഹഗതോതി സുഖുമോ. ഊസേതി ഛാരികാഖാരേ. ഖാരേതി ഊസഖാരേ. സമ്മദ്ദിത്വാതി തേമേത്വാ ഖാദേത്വാ.

ഏവമേവ ഖോതി ഏത്ഥ ഇദം ഓപമ്മസംസന്ദനം – കിലിട്ഠവത്ഥം വിയ ഹി പുഥുജ്ജനസ്സ ചിത്താചാരോ, തയോ ഖാരാ വിയ തിസ്സോ അനുപസ്സനാ, തീഹി ഖാരേഹി ധോതവത്ഥം വിയ ദേസനായ മദ്ദിത്വാ ഠിതോ അനാഗാമിനോ ചിത്താചാരോ, അനുസഹഗതോ ഊസാദിഗന്ധോ വിയ അരഹത്തമഗ്ഗവജ്ഝാ കിലേസാ, ഗന്ധകരണ്ഡകോ വിയ അരഹത്തമഗ്ഗഞാണം ഗന്ധകരണ്ഡകം ആഗമ്മ അനുസഹഗതാനം ഊസഗന്ധാദീനം സമുഗ്ഘാതോ വിയ അരഹത്തമഗ്ഗേന സബ്ബകിലേസക്ഖയോ, ഗന്ധപരിഭാവിതവത്ഥം നിവാസേത്വാ ഛണദിവസേ അന്തരവീഥിയം സുഗന്ധഗന്ധിനോ വിചരണം വിയ ഖീണാസവസ്സ സീലഗന്ധാദീഹി ദസ ദിസാ ഉപവായന്തസ്സ യഥാകാമചാരോ.

ആചിക്ഖിതുന്തി കഥേതും. ദേസേതുന്തി പകാസേതും. പഞ്ഞാപേതുന്തി ജാനാപേതും. പട്ഠപേതുന്തി പതിട്ഠാപേതും. വിവരിതുന്തി വിവടം കാതും. വിഭജിതുന്തി സുവിഭത്തം കാതും. ഉത്താനീകാതുന്തി ഉത്താനകം കാതും. സട്ഠിമത്താനം ഥേരാനന്തി തേ കിര ഥേരേന കഥിതകഥിതട്ഠാനേ വിപസ്സനം പട്ഠപേത്വാ ഉപരൂപരി സമ്മസന്താ ദേസനാപരിയോസാനേ അരഹത്തം പാപുണിംസു. ഥേരോപി അഞ്ഞേന നീഹാരേന അകഥേത്വാ വിപസ്സനാസഹഗതചിത്തേനേവ കഥേസി. തസ്മാ സോപി അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം – ‘‘സട്ഠിമത്താനം ഥേരാനം ഭിക്ഖൂനം അനുപാദായ ആസവേഹി ചിത്താനി വിമുച്ചിംസു ആയസ്മതോ ഖേമകസ്സ ചാ’’തി. സത്തമം.