൫. വക്കലിസുത്തവണ്ണനാ

൮൭. പഞ്ചമേ കുമ്ഭകാരനിവേസനേതി കുമ്ഭകാരസാലായം. ഥേരോ കിര വുത്ഥവസ്സോ പവാരേത്വാ ഭഗവന്തം ദസ്സനായ ആഗച്ഛതി. തസ്സ നഗരമജ്ഝേ മഹാആബാധോ ഉപ്പജ്ജി, പാദാ ന വഹന്തി. അഥ നം മഞ്ചകസിവികായ കുമ്ഭകാരസാലം ആഹരിംസു. സാ ച സാലാ തേസം കമ്മസാലാ, ന നിവേസനസാലാ. തം സന്ധായ വുത്തം ‘‘കുമ്ഭകാരനിവേസനേ വിഹരതീ’’തി. ബാള്ഹഗിലാനോതി അധിമത്തഗിലാനോ. സമധോസീതി സമന്തതോ അധോസി, ചലനാകാരേന അപചിതിം ദസ്സേസി. വത്തം കിരേതം ബാള്ഹഗിലാനേനപി ബുഡ്ഢതരം ദിസ്വാ ഉട്ഠാനാകാരേന അപചിതി ദസ്സേതബ്ബാ. തേന പന ‘‘മാ ചലി മാ ചലീ’’തി വത്തബ്ബോ. സന്തിമാനി ആസനാനീതി ബുദ്ധകാലസ്മിഞ്ഹി ഏകസ്സപി ഭിക്ഖുനോ വസനട്ഠാനേ ‘‘സചേ സത്ഥാ ആഗച്ഛിസ്സതി, ഇധ നിസീദിസ്സതീ’’തി ആസനം പഞ്ഞത്തമേവ ഹോതി അന്തമസോ ഫലകമത്തമ്പി പണ്ണസന്ഥാരമത്തമ്പി. ഖമനീയം യാപനീയന്തി കച്ചി ദുക്ഖം ഖമിതും ഇരിയാപഥം വാ യാപേതും സക്കാതി പുച്ഛതി. പടിക്കമന്തീതി നിവത്തന്തി. അഭിക്കമന്തീതി അധിഗച്ഛന്തി. പടിക്കമോസാനന്തി പടിക്കമോ ഏതാസം. സീലതോ ന ഉപവദതീതി സീലം ആരബ്ഭ സീലഭാവേന ന ഉപവദതി. ചിരപടികാഹന്തി ചിരപടികോ അഹം, ചിരതോ പട്ഠായ അഹന്തി അത്ഥോ. പൂതികായേനാതി അത്തനോ സുവണ്ണവണ്ണമ്പി കായം ഭഗവാ ധുവപഗ്ഘരണട്ഠേന ഏവമാഹ. യോ ഖോ, വക്കലി, ധമ്മന്തി ഇധ ഭഗവാ ‘‘ധമ്മകായോ ഖോ, മഹാരാജ, തഥാഗതോ’’തി വുത്തം ധമ്മകായതം ദസ്സേതി. നവവിധോ ഹി ലോകുത്തരധമ്മോ തഥാഗതസ്സ കായോ നാമ.

ഇദാനി ഥേരസ്സ തിപരിവട്ടധമ്മദേസനം ആരഭന്തോ തം കിം മഞ്ഞസീതിആദിമാഹ. കാളസിലാതി കാളസിലാവിഹാരോ. വിമോക്ഖായാതി മഗ്ഗവിമോക്ഖത്ഥായ. സുവിമുത്തോ വിമുച്ചിസ്സതീതി അരഹത്തഫലവിമുത്തിയാ വിമുത്തോ ഹുത്വാ വിമുച്ചിസ്സതി. താ കിര ദേവതാ ‘‘യേന നീഹാരേന ഇമിനാ വിപസ്സനാ ആരദ്ധാ, അനന്തരായേന അരഹത്തം പാപുണിസ്സതീ’’തി ഞത്വാ ഏവമാഹംസു. അപാപകന്തി അലാമകം. സത്ഥം ആഹരേസീതി ഥേരോ കിര അധിമാനികോ അഹോസി. സോ സമാധിവിപസ്സനാഹി വിക്ഖമ്ഭിതാനം കിലേസാനം സമുദാചാരം അപസ്സന്തോ ‘‘ഖീണാസവോമ്ഹീ’’തി സഞ്ഞീ ഹുത്വാ ‘‘കിം മേ ഇമിനാ ദുക്ഖേന ജീവിതേന? സത്ഥം ആഹരിത്വാ മരിസ്സാമീ’’തി തിഖിണേന സത്ഥേന കണ്ഠനാളം ഛിന്ദി. അഥസ്സ ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജി. സോ തസ്മിം ഖണേ അത്തനോ പുഥുജ്ജനഭാവം ഞത്വാ അവിസ്സട്ഠകമ്മട്ഠാനത്താ സീഘം മൂലകമ്മട്ഠാനം ആദായ സമ്മസന്തോ അരഹത്തം പാപുണിത്വാവ കാലമകാസി. പച്ചവേക്ഖണാ പനസ്സ ച കഥം അഹോസീതി? ഖീണാസവസ്സ ഏകൂനവീസതി പച്ചവേക്ഖണാ ന സബ്ബാവ അവസ്സം ലദ്ധബ്ബാ, തിഖിണേനാപി പന അസിനാ സീസേ ഛിജ്ജന്തേ ഏകം ദ്വേ ഞാണാനി അവസ്സം ഉപ്പജ്ജന്തി.

വിവത്തക്ഖന്ധന്തി പരിവത്തക്ഖന്ധം. സേമാനന്തി സയമാനം. ഥേരോ കിര ഉത്താനകോ നിപന്നോ സത്ഥം ആഹരി. തസ്സ സരീരം യഥാഠിതമേവ അഹോസി. സീസം പന ദക്ഖിണപസ്സേന പരിവത്തിത്വാ അട്ഠാസി. അരിയസാവകാ ഹി യേഭുയ്യേന ദക്ഖിണപസ്സേനേവ കാലം കരോന്തി. തേനസ്സ സരീരം യഥാഠിതംയേവ അഹോസി. സീസം പന ദക്ഖിണപസ്സേന പരിവത്തിത്വാ ഠിതം. തം സന്ധായ വിവത്തക്ഖന്ധോ നാമ ജാതോതിപി വദന്തി. ധൂമായിതത്തന്തി ധൂമായനഭാവം. തിമിരായിതത്തന്തി തിമിരായനഭാവം. ധൂമവലാഹകം വിയ തിമിരവലാഹകം വിയ ചാതി അത്ഥോ. പഞ്ചമം.