൧൦. ദുതിയഅപുത്തകസുത്തവണ്ണനാ

൧൩൧. ദസമേ പിണ്ഡപാതേന പടിപാദേസീതി പിണ്ഡപാതേന സദ്ധിം സംയോജേസി, പിണ്ഡപാതം അദാസീതി അത്ഥോ. പക്കാമീതി കേനചിദേവ രാജുപട്ഠാനാദിനാ കിച്ചേന ഗതോ. പച്ഛാ വിപ്പടിസാരീ അഹോസീതി സോ കിര അഞ്ഞേസുപി ദിവസേസു തം പച്ചേകസമ്ബുദ്ധം പസ്സതി, ദാതും പനസ്സ ചിത്തം ന ഉപ്പജ്ജതി. തസ്മിം പന ദിവസേ അയം പദുമവതിദേവിയാ തതിയപുത്തോ തഗ്ഗരസിഖീ പച്ചേകബുദ്ധോ ഗന്ധമാദനപബ്ബതേ ഫലസമാപത്തിസുഖേന വീതിനാമേത്വാ പുബ്ബണ്ഹസമയേ വുട്ഠായ അനോതത്തദഹേ മുഖം ധോവിത്വാ മനോസിലാതലേ നിവാസേത്വാ കായബന്ധനം ബന്ധിത്വാ പത്തചീവരമാദായ അഭിഞ്ഞാപാദകം ചതുത്ഥജ്ഝാനം സമാപജ്ജിത്വാ ഇദ്ധിയാ വേഹാസം അബ്ഭുഗ്ഗന്ത്വാ നഗരദ്വാരേ ഓരുയ്ഹ ചീവരം പാരുപിത്വാ പത്തമാദായ നഗരവാസീനം ഘരദ്വാരേസു സഹസ്സഭണ്ഡികം ഠപേന്തോ വിയ പാസാദികേഹി അഭിക്കന്താദീഹി അനുപുബ്ബേന സേട്ഠിനോ ഘരദ്വാരം സമ്പത്തോ. തംദിവസഞ്ച സേട്ഠി പാതോവ ഉട്ഠായ പണീതഭോജനം ഭുഞ്ജിത്വാ, ഘരദ്വാരകോട്ഠകേ ആസനം പഞ്ഞാപേത്വാ, ദന്തന്തരാനി സോധേന്തോ നിസിന്നോ ഹോതി. സോ പച്ചേകബുദ്ധം ദിസ്വാ, തംദിവസം പാതോ ഭുത്വാ നിസിന്നത്താ ദാനചിത്തം ഉപ്പാദേത്വാ, ഭരിയം പക്കോസാപേത്വാ, ‘‘ഇമസ്സ സമണസ്സ പിണ്ഡപാതം ദേഹീ’’തി വത്വാ പക്കാമി.

സേട്ഠിഭരിയാ ചിന്തേസി – ‘‘മയാ ഏത്തകേന കാലേന ഇമസ്സ ‘ദേഥാ’തി വചനം ന സുതപുബ്ബം, ദാപേന്തോപി ച അജ്ജ ന യസ്സ വാ തസ്സ വാ ദാപേതി, വീതരാഗദോസമോഹസ്സ വന്തകിലേസസ്സ ഓഹിതഭാരസ്സ പച്ചേകബുദ്ധസ്സ ദാപേതി, യം വാ തം വാ അദത്വാ പണീതം പിണ്ഡപാതം ദസ്സാമീ’’തി, ഘരാ നിക്ഖമ്മ പച്ചേകബുദ്ധം പഞ്ചപതിട്ഠിതേന വന്ദിത്വാ പത്തം ആദായ അന്തോനിവേസനേ പഞ്ഞത്താസനേ നിസീദാപേത്വാ സുപരിസുദ്ധേഹി സാലിതണ്ഡുലേഹി ഭത്തം സമ്പാദേത്വാ തദനുരൂപം ഖാദനീയം ബ്യഞ്ജനം സുപേയ്യഞ്ച സല്ലക്ഖേത്വാ പത്തം പൂരേത്വാ ബഹി ഗന്ധേഹി സമലങ്കരിത്വാ പച്ചേകബുദ്ധസ്സ ഹത്ഥേസു പതിട്ഠപേത്വാ വന്ദി. പച്ചേകബുദ്ധോ – ‘‘അഞ്ഞേസമ്പി പച്ചേകബുദ്ധാനം സങ്ഗഹം കരിസ്സാമീ’’തി അപരിഭുഞ്ജിത്വാവ അനുമോദനം കത്വാ പക്കാമി. സോപി ഖോ സേട്ഠി ബാഹിരതോ ആഗച്ഛന്തോ പച്ചേകബുദ്ധം ദിസ്വാ മയം ‘‘തുമ്ഹാകം പിണ്ഡപാതം ദേഥാ’’തി വത്വാ പക്കന്താ, അപി വോ ലദ്ധോതി? ആമ, സേട്ഠി ലദ്ധോതി. ‘‘പസ്സാമീ’’തി ഗീവം ഉക്ഖിപിത്വാ ഓലോകേസി. അഥസ്സ പിണ്ഡപാതഗന്ധോ ഉട്ഠഹിത്വാ നാസാപുടം പഹരി. സോ ചിത്തം സംയമേതും അസക്കോന്തോ പച്ഛാ വിപ്പടിസാരീ ആഹോസീതി.

വരമേതന്തിആദി വിപ്പടിസാരസ്സ ഉപ്പന്നാകാരദസ്സനം. ഭാതു ച പന ഏകപുത്തകം സാപതേയ്യസ്സ കാരണാ ജീവിതാ വോരോപേസീതി തദാ കിരസ്സ അവിഭത്തേയേവ കുടുമ്ബേ മാതാപിതരോ ച ജേട്ഠഭാതാ ച കാലമകംസു. സോ ഭാതുജായായ സദ്ധിംയേവ സംവാസം കപ്പേസി. ഭാതു പനസ്സ ഏകോ പുത്തോ ഹോതി, തം വീഥിയാ കീളന്തം മനുസ്സാ വദന്തി – ‘‘അയം ദാസോ അയം ദാസീ ഇദം യാനം ഇദം ധനം തവ സന്തക’’ന്തി. സോ തേസം കഥം ഗഹേത്വാ – ‘‘അയം ദാസോ മയ്ഹം സന്തക’’ന്തിആദീനി കഥേതി.

അഥസ്സ ചൂളപിതാ ചിന്തേസി – ‘‘അയം ദാരകോ ഇദാനേവ ഏവം കഥേസി, മഹല്ലകകാലേ കുടുമ്ബം മജ്ഝേ ഭിന്ദാപേയ്യ, ഇദാനേവസ്സ കത്തബ്ബം കരിസ്സാമീ’’തി ഏകദിവസം വാസിം ആദായ – ‘‘ഏഹി പുത്ത, അരഞ്ഞം ഗച്ഛാമാ’’തി തം അരഞ്ഞം നേത്വാ വിരവന്തം വിരവന്തം മാരേത്വാ ആവാടേ പക്ഖിപിത്വാ പംസുനാ പടിച്ഛാദേസി. ഇദം സന്ധായേതം വുത്തം. സത്തക്ഖത്തുന്തി സത്തവാരേ. പുബ്ബപച്ഛിമചേതനാവസേന ചേത്ഥ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. ഏകപിണ്ഡപാതദാനസ്മിഞ്ഹി ഏകാവ ചേതനാ ദ്വേ പടിസന്ധിയോ ന ദേതി, പുബ്ബപച്ഛിമചേതനാഹി പനേസ സത്തക്ഖത്തും സഗ്ഗേ, സത്തക്ഖത്തും സേട്ഠികുലേ നിബ്ബത്തോ. പുരാണന്തി പച്ചേകസമ്ബുദ്ധസ്സ ദിന്നപിണ്ഡപാതചേതനാകമ്മം.

പരിഗ്ഗഹന്തി പരിഗ്ഗഹിതവത്ഥു. അനുജീവിനോതി ഏകം മഹാകുലം നിസ്സായ പണ്ണാസമ്പി സട്ഠിപി കുലാനി ജീവന്തി, തേ മനുസ്സേ സന്ധായേതം വുത്തം. സബ്ബം നാദായ ഗന്തബ്ബന്തി സബ്ബമേതം ന ആദിയിത്വാ ഗന്തബ്ബം. സബ്ബം നിക്ഖിപ്പഗാമിനന്തി സബ്ബമേതം നിക്ഖിപ്പസഭാവം, പരിച്ചജിതബ്ബസഭാവമേവാതി അത്ഥോ. ദസമം.

ദുതിയോ വഗ്ഗോ.