൪. നസന്തിസുത്തവണ്ണനാ

൩൪. ചതുത്ഥേ കമനീയാനീതി രൂപാദീനി ഇട്ഠാരമ്മണാനി. അപുനാഗമനം അനാഗന്താ പുരിസോ മച്ചുധേയ്യാതി തേഭൂമകവട്ടസങ്ഖാതാ മച്ചുധേയ്യാ അപുനാഗമനസങ്ഖാതം നിബ്ബാനം അനാഗന്താ. നിബ്ബാനഞ്ഹി സത്താ ന പുനാഗച്ഛന്തി, തസ്മാ തം അപുനാഗമനന്തി വുച്ചതി. തം കാമേസു ബദ്ധോ ച പമത്തോ ച അനാഗന്താ നാമ ഹോതി, സോ തം പാപുണിതും ന സക്കോതി, തസ്മാ ഏവമാഹ. ഛന്ദജന്തി തണ്ഹാഛന്ദതോ ജാതം. അഘന്തി പഞ്ചക്ഖന്ധദുക്ഖം. ദുതിയപദം തസ്സേവ വേവചനം. ഛന്ദവിനയാ അഘവിനയോതി തണ്ഹാവിനയേന പഞ്ചക്ഖന്ധവിനയോ. അഘവിനയാ ദുക്ഖവിനയോതി പഞ്ചക്ഖന്ധവിനയേന വട്ടദുക്ഖം വിനീതമേവ ഹോതി. ചിത്രാനീതി ആരമ്മണചിത്താനി. സങ്കപ്പരാഗോതി സങ്കപ്പിതരാഗോ. ഏവമേത്ഥ വത്ഥുകാമം പടിക്ഖിപിത്വാ കിലേസകാമോ കാമോതി വുത്തോ. അയം പനത്ഥോ പസൂരസുത്തേന (സു. നി. ൮൩൦ ആദയോ) വിഭാവേതബ്ബോ. പസൂരപരിബ്ബാജകോ ഹി ഥേരേന ‘‘സങ്കപ്പരാഗോ പുരിസസ്സ കാമോ’’തി വുത്തേ –

‘‘ന തേ കാമാ യാനി ചിത്രാനി ലോകേ,

സങ്കപ്പരാഗഞ്ച വദേസി കാമം;

സങ്കപ്പയം അകുസലേ വിതക്കേ,

ഭിക്ഖൂപി തേ ഹേഹിന്തി കാമഭോഗീ’’തി. –

ആഹ. അഥ നം ഥേരോ അവോച –

‘‘തേ ചേ കാമാ യാനി ചിത്രാനി ലോകേ,

സങ്കപ്പരാഗം ന വദേസി കാമം;

പസ്സന്തോ രൂപാനി മനോരമാനി,

സത്ഥാപി തേ ഹേഹിതി കാമഭോഗീ.

സുണന്തോ സദ്ദാനി, ഘായന്തോ ഗന്ധാനി;

സായന്തോ രസാനി, ഫുസന്തോ ഫസ്സാനി മനോരമാനി;

സത്ഥാപി തേ ഹേഹിതി കാമഭോഗീ’’തി.

അഥേത്ഥ ധീരാതി അഥ ഏതേസു ആരമ്മണേസു പണ്ഡിതാ ഛന്ദരാഗം വിനയന്തി. സംയോജനം സബ്ബന്തി ദസവിധമ്പി സംയോജനം. അകിഞ്ചനന്തി രാഗകിഞ്ചനാദിവിരഹിതം. നാനുപതന്തി ദുക്ഖാതി വട്ടദുക്ഖാ പന തസ്സ ഉപരി ന പതന്തി. ഇച്ചായസ്മാ മോഘരാജാതി, ‘‘പഹാസി സങ്ഖ’’ന്തി ഗാഥം സുത്വാ തസ്സം പരിസതി അനുസന്ധികുസലോ മോഘരാജാ നാമ ഥേരോ ‘‘ഇമിസ്സാ ഗാഥായ അത്ഥോ ന യഥാനുസന്ധിം ഗതോ’’തി ചിന്തേത്വാ യഥാനുസന്ധിം ഘടേന്തോ ഏവമാഹ. തത്ഥ ഇധ വാ ഹുരം വാതി ഇധലോകേ വാ പരലോകേ വാ. നരുത്തമം അത്ഥചരം നരാനന്തി കിഞ്ചാപി സബ്ബേ ഖീണാസവാ നരുത്തമാ ചേവ അത്ഥചരാ ച നരാനം, ഥേരോ പന ദസബലം സന്ധായേവമാഹ. യേ തം നമസ്സന്തി പസംസിയാ തേതി യദി തഥാവിമുത്തം ദേവമനുസ്സാ നമസ്സന്തി, അഥ യേ തം ഭഗവന്തം കായേന വാ വാചായ വാ അനുപടിപത്തിയാ വാ നമസ്സന്തി, തേ കിം പസംസിയാ, ഉദാഹു അപസംസിയാതി. ഭിക്ഖൂതി മോഘരാജത്ഥേരം ആലപതി. അഞ്ഞായ ധമ്മന്തി ചതുസച്ചധമ്മം ജാനിത്വാ. സങ്ഗാതിഗാ തേപി ഭവന്തീതി യേ തം കായേന വാ വാചായ വാ അനുപടിപത്തിയാ വാ നമസ്സന്തി. തേ ചതുസച്ചധമ്മം അഞ്ഞായ വിചികിച്ഛം പഹായ സങ്ഗാതിഗാപി ഹോന്തി, പസംസിയാപി ഹോന്തീതി. ചതുത്ഥം.