൭. സാരിപുത്തസുത്തവണ്ണനാ
൩൭. സത്തമേ അപുബ്ബം നത്ഥി. ഗാഥായ അധിചേതസോതി അധിചിത്തവതോ, സബ്ബചിത്താനം അധികേന അരഹത്തഫലചിത്തേന സമന്നാഗതസ്സാതി അത്ഥോ. അപ്പമജ്ജതോതി ന പമജ്ജതോ, അപ്പമാദേന അനവജ്ജധമ്മേസു സാതച്ചകിരിയായ സമന്നാഗതസ്സാതി വുത്തം ഹോതി. മുനിനോതി ‘‘യോ മുനാതി ഉഭോ ലോകേ, മുനി തേന പവുച്ചതീ’’തി (ധ. പ. ൨൬൯; ചൂളനി. മേത്തഗൂമാണവപുച്ഛാനിദ്ദേസ ൨൧) ഏവം ഉഭയലോകമുനനേന മോനം വുച്ചതി ഞാണം, തേന അരഹത്തഫലഞാണസങ്ഖാതേന ഞാണേന സമന്നാഗതത്താ വാ ഖീണാസവോ മുനി നാമ, തസ്സ മുനിനോ. മോനപഥേസു സിക്ഖതോതി അരഹത്തഞാണസങ്ഖാതസ്സ മോനസ്സ പഥേസു സത്തതിംസബോധിപക്ഖിയധമ്മേസു തീസു വാ സിക്ഖാസു സിക്ഖതോ. ഇദഞ്ച പുബ്ബഭാഗപ്പടിപദം ഗഹേത്വാ വുത്തം. പരിനിട്ഠിതസിക്ഖോ ഹി അരഹാ, തസ്മാ ഏവം സിക്ഖതോ, ഇമായ സിക്ഖായ മുനിഭാവം പത്തസ്സ മുനിനോതി ഏവമേത്ഥ അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. യസ്മാ ച ഏതദേവ, തസ്മാ ഹേട്ഠിമമഗ്ഗഫലചിത്താനം വസേന അധിചേതസോ, ചതുസച്ചസമ്ബോധപടിപത്തിയം അപ്പമാദവസേന അപ്പമജ്ജതോ, മഗ്ഗഞാണസമന്നാഗമേന മുനിനോതി ഏവമേതേസം തിണ്ണം പദാനം അത്ഥോ യുജ്ജതിയേവ. അഥ വാ ‘‘അപ്പമജ്ജതോ സിക്ഖതോ’’തി പദാനം ഹേതുഅത്ഥതാ ദട്ഠബ്ബാ അപ്പമജ്ജനഹേതു സിക്ഖനഹേതു ച അധിചേതസോതി.
സോകാ ന ഭവന്തി താദിനോതി താദിസസ്സ ഖീണാസവമുനിനോ അബ്ഭന്തരേ ഇട്ഠവിയോഗാദിവത്ഥുകാ സോകാ ചിത്തസന്താപാ ന ഹോന്തി. അഥ വാ താദിനോതി താദിലക്ഖണസമന്നാഗതസ്സ ഏവരൂപസ്സ മുനിനോ സോകാ ന ഭവന്തീതി അയമേത്ഥ അത്ഥോ. ഉപസന്തസ്സാതി രാഗാദീനം അച്ചന്തൂപസമേന ഉപസന്തസ്സ. സദാ സതീമതോതി സതിവേപുല്ലപ്പത്തിയാ നിച്ചകാലം സതിയാ അവിരഹിതസ്സ.
ഏത്ഥ ച ‘‘അധിചേതസോ’’തി ഇമിനാ അധിചിത്തസിക്ഖാ, ‘‘അപ്പമജ്ജതോ’’തി ഏതേന അധിസീലസിക്ഖാ, ‘‘മുനിനോ മോനപഥേസു സിക്ഖതോ’’തി ഏതേഹി അധിപഞ്ഞാസിക്ഖാ. ‘‘മുനിനോ’’തി വാ ഏതേന അധിപഞ്ഞാസിക്ഖാ, ‘‘മോനപഥേസു സിക്ഖതോ’’തി ഏതേന താസം ലോകുത്തരസിക്ഖാനം പുബ്ബഭാഗപടിപദാ, ‘‘സോകാ ന ഭവന്തീ’’തിആദീഹി സിക്ഖാപാരിപൂരിയാ ആനിസംസോ പകാസിതോതി വേദിതബ്ബം. സേസം വുത്തനയമേവ.
സത്തമസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.