൧൫. ഹാരിതത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ

യോ പുബ്ബേ കരണീയാനീതി ആയസ്മതോ ഹാരിതത്ഥേരസ്സ ഗാഥാ. കാ ഉപ്പത്തി? അയമ്പി പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിഞ്ഞുതം പത്തോ സത്ഥരി പരിനിബ്ബുതേ തസ്സ ചിതകപൂജായ കയിരമാനായ ഗന്ധേന പൂജം അകാസി. സോ തേന പുഞ്ഞകമ്മേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സാവത്ഥിയം ബ്രാഹ്മണകുലേ നിബ്ബത്തിത്വാ ഹാരിതോതി ലദ്ധനാമോ വയപ്പത്തോ ജാതിമാനം നിസ്സായ അഞ്ഞേ വസലവാദേന സമുദാചരതി. സോ ഭിക്ഖൂനം സന്തികം ഗന്ത്വാ ധമ്മം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധോ പബ്ബജിതോപി ചിരപരിചിതത്താ വസലസമുദാചാരം ന വിസ്സജ്ജി. അഥേകദിവസം സത്ഥു സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ സഞ്ജാതസംവേഗോ വിപസ്സനം പട്ഠപേത്വാ അത്തനോ ചിത്തപ്പവത്തിം ഉപപരിക്ഖന്തോ മാനുദ്ധച്ചവിഗ്ഗഹിതതം ദിസ്വാ തം പഹായ വിപസ്സനം ഉസ്സുക്കാപേത്വാ അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം അപദാനേ (അപ. ഥേര ൨.൪൬.൬൩-൬൭) –

‘‘ചിതാസു കുരുമാനാസു, നാനാഗന്ധേ സമാഹടേ;

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, ഗന്ധമുട്ഠിമപൂജയിം.

‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, ചിതകം യമപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ചിതപൂജായിദം ഫലം.

‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

അരഹാ പന ഹുത്വാ വിമുത്തിസുഖം അനുഭവന്തോ ‘‘യോ പുബ്ബേ കരണീയാനീ’’തിആദിനാ തീഹി ഗാഥാഹി ഭിക്ഖൂനം ഓവാദദാനമുഖേന അഞ്ഞം ബ്യാകാസി. താസം അത്ഥോ ഹേട്ഠാ വുത്തോയേവ.

ഹാരിതത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.