൧൦. അജിതത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ

മരണേ മേ ഭയം നത്ഥീതി ആയസ്മതോ അജിതത്ഥേരസ്സ ഗാഥാ. കാ ഉപ്പത്തി? സോ കിര ഏകനവുതേ കപ്പേ വിപസ്സിം ഭഗവന്തം പസ്സിത്വാ പസന്നചിത്തോ കപിത്ഥഫലം അദാസി. തതോ പരമ്പി തം തം പുഞ്ഞം കത്വാ ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഇമസ്മിം കപ്പേ അനുപ്പന്നേ ഏവ അമ്ഹാകം സത്ഥരി സാവത്ഥിയം മഹാകോസലരഞ്ഞോ അഗ്ഗാസനിയസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ പുത്തോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. തസ്സ അജിതോതി നാമം അഹോസി. തസ്മിഞ്ച സമയേ സാവത്ഥിവാസീ ബാവരീ നാമ ബ്രാഹ്മണോ തീഹി മഹാപുരിസലക്ഖണേഹി സമന്നാഗതോ തിണ്ണം വേദാനം പാരഗൂ സാവത്ഥിതോ നിക്ഖമിത്വാ താപസപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ ഗോധാവരീതീരേ കപിത്ഥാരാമേ വസതി. അഥ അജിതോ തസ്സ സന്തികേ പബ്ബജിതോ അത്ഥകാമായ ദേവതായ ചോദിതേന ബാവരിനാ സത്ഥു സന്തികം പേസിതോ തിസ്സമേത്തേയ്യാദീഹി സദ്ധിം ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ മനസാവ പഞ്ഹേ പുച്ഛിത്വാ തേസു വിസ്സജ്ജിതേസു പസന്നചിത്തോ സത്ഥു സന്തികേ പബ്ബജിത്വാ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം അപദാനേ (അപ. ഥേര ൨.൫൨.൭-൧൧) –

‘‘സുവണ്ണവണ്ണം സമ്ബുദ്ധം, ആഹുതീനം പടിഗ്ഗഹം;

രഥിയം പടിപജ്ജന്തം, കപിത്ഥം അദദിം ഫലം.

‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ഫലം അദദിം ദദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഫലദാനസ്സിദം ഫലം.

‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

അരഹത്തം പന പത്തോ സീഹനാദം നദന്തോ ‘‘മരണേ മേ ഭയം നത്ഥീ’’തി ഗാഥം അഭാസി.

൨൦. തത്ഥ മരണേതി മരണനിമിത്തം മരണഹേതു. മേതി മയ്ഹം, ഭയം നത്ഥി ഉച്ഛിന്നഭവമൂലതായ പരിക്ഖീണജാതികത്താ. അനുച്ഛിന്നഭവമൂലാനഞ്ഹി ‘‘കീദിസീ നു ഖോ മയ്ഹം ആയതിം ഉപ്പത്തീ’’തി മരണതോ ഭയം ഭവേയ്യ. നികന്തീതി അപേക്ഖാ തണ്ഹാ, സാ നത്ഥി ജീവിതേ സുപരിമദ്ദിതസങ്ഖാരതായ ഉപാദാനക്ഖന്ധാനം ദുക്ഖാസാരകാദിഭാവേന സുട്ഠു ഉപട്ഠഹനതോ. ഏവംഭൂതോ ചാഹം സന്ദേഹം സരീരം, സകം വാ ദേഹം ദേഹസങ്ഖാതം ദുക്ഖഭാരം നിക്ഖിപിസ്സാമി ഛഡ്ഡേസ്സാമി, നിക്ഖിപന്തോ ച ‘‘‘ഇമിനാ സരീരകേന സാധേതബ്ബം സാധിതം, ഇദാനി തം ഏകംസേന ഛഡ്ഡനീയമേവാ’തി പഞ്ഞാവേപുല്ലപ്പത്തിയാ സമ്പജാനോ സതിവേപുല്ലപ്പത്തിയാ പടിസ്സതോ നിക്ഖിപിസ്സാമീ’’തി. ഇമം പന ഗാഥം വത്വാ ഥേരോ ഝാനം സമാപജ്ജിത്വാ തദനന്തരം പരിനിബ്ബായീതി.

അജിതത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ദുതിയവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.