൧൩. സോധനഹാരവിഭങ്ഗവണ്ണനാ
൪൫. തത്ഥ കതമോ സോധനോ ഹാരോതി സോധനഹാരവിഭങ്ഗോ. തത്ഥ ഭഗവാ പദം സോധേതീതി ‘‘അവിജ്ജായ നിവുതോ ലോകോ’’തി (സു. നി. ൧൦൩൯; ചൂളനി. അജിതമാണവപുച്ഛാ ൫൮, അജിതമാണവപുച്ഛാനിദ്ദേസ ൨) വദന്തോ ഭഗവാ – ‘‘കേനസ്സു നിവുതോ ലോകോ’’തി (സു. നി. ൧൦൩൮; ചൂളനി. അജിതമാണവപുച്ഛാ ൫൭, അജിതമാണവപുച്ഛാനിദ്ദേസ ൧) ആയസ്മതാ അജിതേന പുച്ഛാവസേന വുത്തം പദം സോധേതി നാമ, തദത്ഥസ്സ വിസ്സജ്ജനതോ. നോ ച ആരമ്ഭന്തി ന താവ ആരമ്ഭം സോധേതി, ഞാതും ഇച്ഛിതസ്സ അത്ഥസ്സ അപരിയോസിതത്താ. സുദ്ധോ ആരമ്ഭോതി ഞാതും ഇച്ഛിതസ്സ അത്ഥസ്സ പബോധിതത്താ സോധിതോ ആരമ്ഭോതി അത്ഥോ. അഞ്ഞാണപക്ഖന്ദാനം ദ്വേള്ഹകജാതാനം വാ പുച്ഛനകാലേ പുച്ഛിതാനം പുച്ഛാവിസയോ അവിജടം മഹാഗഹനം വിയ മഹാദുഗ്ഗം വിയ ച അന്ധകാരം അവിഭൂതം ഹോതി. യദാ ച ഭഗവതാ പണ്ഡിതേഹി വാ ഭഗവതോ സാവകേഹി അപദേ പദം ദസ്സേന്തേഹി നിജ്ജടം നിഗുമ്ബം കത്വാ പഞ്ഹേ വിസ്സജ്ജിതേ മഹതാ ഗന്ധഹത്ഥിനാ അഭിഭവിത്വാ ഓഭഗ്ഗപദാലിതോ ഗഹനപ്പദേസോ വിയ വിഗതന്ധകാരോ വിഭൂതോ ഉപട്ഠഹമാനോ വിസോധിതോ നാമ ഹോതി.
സോധനഹാരവിഭങ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.