൩൧. സീവലിത്ഥേരവത്ഥു

യോ ഇമന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ കുണ്ഡകോലിയം നിസ്സായ കുണ്ഡധാനവനേ വിഹരന്തോ സീവലിത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകസ്മിഞ്ഹി സമയേ സുപ്പവാസാ നാമ കോലിയധീതാ സത്തവസ്സാനി ഗബ്ഭം ധാരേത്വാ സത്താഹം മൂള്ഹഗബ്ഭാ ദുക്ഖാഹി തിബ്ബാഹി കടുകാഹി വേദനാഹി ഫുട്ഠാ ‘‘സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ വത സോ ഭഗവാ, യോ ഇമസ്സ ഏവരൂപസ്സ ദുക്ഖസ്സ പഹാനായ ധമ്മം ദേസേതി. സുപ്പടിപന്നോ വത തസ്സ ഭഗവതോ സാവകസങ്ഘോ, യോ ഇമസ്സ ഏവരൂപസ്സ ദുക്ഖസ്സ പഹാനായ പടിപന്നോ. സുസുഖം വത തം നിബ്ബാനം, യഥിദം ഏവരൂപം ദുക്ഖം ന സംവിജ്ജതീ’’തി (ഉദാ. ൧൮) ഇമേഹി തീഹി വിതക്കേഹി തം ദുക്ഖം അധിവാസേന്തീ സാമികം സത്ഥു സന്തികം പേസേത്വാ തേന തസ്സാ വചനേന സത്ഥു വന്ദനായ ആരോചിതായ ‘‘സുഖിനീ ഹോതു സുപ്പവാസാ കോലിയധീതാ, അരോഗാ അരോഗം പുത്തം വിജായതൂ’’തി സത്ഥാരാ വുത്തക്ഖണേയേവ സുഖിനീ അരോഗാ അരോഗം പുത്തം വിജായിത്വാ ബുദ്ധപ്പമുഖം ഭിക്ഖുസങ്ഘം നിമന്തേത്വാ സത്താഹം മഹാദാനം അദാസി. പുത്തോപിസ്സാ ജാതദിവസതോ പട്ഠായ ധമ്മകരണം ആദായ സങ്ഘസ്സ ഉദകം പരിസ്സാവേസി. സോ അപരഭാഗേ നിക്ഖമിത്വാ പബ്ബജിതോ അരഹത്തം പാപുണി.

അഥേകദിവസം ഭിക്ഖൂ ധമ്മസഭായം കഥം സമുട്ഠാപേസും ‘‘പസ്സഥാവുസോ, ഏവരൂപോ നാമ അരഹത്തസ്സ ഉപനിസ്സയസമ്പന്നോ ഭിക്ഖു ഏത്തകം കാലം മാതുകുച്ഛിസ്മിം ദുക്ഖം അനുഭോസി, കിമങ്ഗം പന അഞ്ഞേ, ബഹും വത ഇമിനാ ദുക്ഖം നിത്ഥിണ്ണ’’ന്തി. സത്ഥാ ആഗന്ത്വാ ‘‘കായ നുത്ഥ, ഭിക്ഖവേ, ഏതരഹി കഥായ സന്നിസിന്നാ’’തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘ഇമായ നാമാ’’തി വുത്തേ ‘‘ആമ, ഭിക്ഖവേ, മമ പുത്തോ ഏത്തകാ ദുക്ഖാ മുച്ചിത്വാ ഇദാനി നിബ്ബാനം സച്ഛികത്വാ വിഹരതീ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൪൧൪. ‘‘യോമം പലിപഥം ദുഗ്ഗം, സംസാരം മോഹമച്ചഗാ;

തിണ്ണോ പാരങ്ഗതോ ഝായീ, അനേജോ അകഥംകഥീ;

അനുപാദായ നിബ്ബുതോ, തമഹം ബ്രൂമി ബ്രാഹ്മണ’’ന്തി.

തസ്സത്ഥോ – യോ ഭിക്ഖു ഇമം രാഗപലിപഥഞ്ചേവ കിലേസദുഗ്ഗഞ്ച സംസാരവട്ടഞ്ച ചതുന്നം അരിയസച്ചാനം അപ്പടിവിജ്ഝനകമോഹഞ്ച അതീതോ, ചത്താരോ ഓഘേ തിണ്ണോ ഹുത്വാ പാരം അനുപ്പത്തോ, ദുവിധേന ഝാനേന ഝായീ, തണ്ഹായ അഭാവേന അനേജോ, കഥംകഥായ അഭാവേന അകഥംകഥീ, ഉപാദാനാനം അഭാവേന അനുപാദിയിത്വാ കിലേസനിബ്ബാനേന നിബ്ബുതോ, തമഹം ബ്രാഹ്മണം വദാമീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

സീവലിത്ഥേരവത്ഥു ഏകതിംസതിമം.