൫. വിപക്ഖസേവകഭിക്ഖുവത്ഥു

സലാഭന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ വേളുവനേ വിഹരന്തോ അഞ്ഞതരം വിപക്ഖസേവകം ഭിക്ഖും ആരബ്ഭ കഥേസി.

തസ്സ കിരേകോ ദേവദത്തപക്ഖികോ ഭിക്ഖു സഹായോ അഹോസി. സോ തം ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ കതഭത്തകിച്ചം ആഗച്ഛന്തം ദിസ്വാ ‘‘കുഹിം ഗതോസീ’’തി പുച്ഛി. ‘‘അസുകട്ഠാനം നാമ പിണ്ഡായ ചരിതു’’ന്തി. ‘‘ലദ്ധോ തേ പിണ്ഡപാതോ’’തി? ‘‘ആമ, ലദ്ധോ’’തി. ‘‘ഇധ അമ്ഹാകം മഹാലാഭസക്കാരോ, കതിപാഹം ഇധേവ ഹോഹീ’’തി. സോ തസ്സ വചനേന കതിപാഹം തത്ഥ വസിത്വാ സകട്ഠാനമേവ അഗമാസി. അഥ നം ഭിക്ഖൂ ‘‘അയം, ഭന്തേ, ദേവദത്തസ്സ ഉപ്പന്നലാഭസക്കാരം പരിഭുഞ്ജതി, ദേവദത്തസ്സ പക്ഖികോ ഏസോ’’തി തഥാഗതസ്സ ആരോചേസും. സത്ഥാ തം പക്കോസാപേത്വാ ‘‘സച്ചം കിര ത്വം ഏവമകാസീ’’തി പുച്ഛി. ‘‘ആമ, ഭന്തേ, അഹം തത്ഥ ഏകം ദഹരം നിസ്സായ കതിപാഹം വസിം, ന ച പന ദേവദത്തസ്സ ലദ്ധിം രോചേമീ’’തി. അഥ നം ഭഗവാ ‘‘കിഞ്ചാപി ത്വം ലദ്ധിം ന രോചേസി, ദിട്ഠദിട്ഠകാനംയേവ പന ലദ്ധിം രോചേന്തോ വിയ വിചരസി. ന ത്വം ഇദാനേവ ഏവം കരോസി, പുബ്ബേപി ഏവരൂപോയേവാ’’തി വത്വാ ‘‘ഇദാനി താവ, ഭന്തേ, അമ്ഹേഹി സാമം ദിട്ഠോ, പുബ്ബേ പനേസ കേസം ലദ്ധിം രോചേന്തോ വിയ വിചരി, ആചിക്ഖഥ നോ’’തി ഭിക്ഖൂഹി യാചിതോ അതീതം ആഹരിത്വാ –

‘‘പുരാണചോരാന വചോ നിസമ്മ,

മഹിളാമുഖോ പോഥയമന്വചാരീ;

സുസഞ്ഞതാനഞ്ഹി വചോ നിസമ്മ,

ഗജുത്തമോ സബ്ബഗുണേസു അട്ഠാ’’തി. (ജാ. ൧.൧.൨൬) –

ഇമം മഹിളാമുഖജാതകം വിത്ഥാരേത്വാ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ നാമ സകലാഭേനേവ സന്തുട്ഠേന ഭവിതബ്ബം, പരലാഭം പത്ഥേതും ന വട്ടതി. പരലാഭം പത്ഥേന്തസ്സ ഹി ഝാനവിപസ്സനാമഗ്ഗഫലേസു ഏകധമ്മോപി നുപ്പജ്ജതി, സകലാഭസന്തുട്ഠസ്സേവ പന ഝാനാദീനി ഉപ്പജ്ജന്തീ’’തി വത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി –

൩൬൫. ‘‘സലാഭം നാതിമഞ്ഞേയ്യ, നാഞ്ഞേസം പിഹയം ചരേ;

അഞ്ഞേസം പിഹയം ഭിക്ഖു, സമാധിം നാധിഗച്ഛതി.

൩൬൬. ‘‘അപ്പലാഭോപി ചേ ഭിക്ഖു, സലാഭം നാതിമഞ്ഞതി;

തം വേ ദേവാ പസംസന്തി, സുദ്ധാജീവിം അതന്ദിത’’ന്തി.

തത്ഥ സലാഭന്തി അത്തനോ ഉപ്പജ്ജനകലാഭം. സപദാനചാരഞ്ഹി പരിവജ്ജേത്വാ അനേസനായ ജീവികം കപ്പേന്തോ സലാഭം അതിമഞ്ഞതി ഹീളേതി ജിഗുച്ഛതി നാമ. തസ്മാ ഏവം അകരണേന സലാഭം നാതിമഞ്ഞേയ്യ. അഞ്ഞേസം പിഹയന്തി അഞ്ഞേസം ലാഭം പത്ഥേന്തോ ന ചരേയ്യാതി അത്ഥോ. സമാധിം നാധിഗച്ഛതീതി അഞ്ഞേസഞ്ഹി ലാഭം പിഹയന്തോ തേസം ചീവരാദികരണേ ഉസ്സുക്കം ആപന്നോ ഭിക്ഖു അപ്പനാസമാധിം വാ ഉപചാരസമാധിം വാ നാധിഗച്ഛതി. സലാഭം നാതിമഞ്ഞതീതി അപ്പലാഭോപി സമാനോ ഉച്ചനീചകുലേ പടിപാടിയാ സപദാനം ചരന്തോ ഭിക്ഖു സലാഭം നാതിമഞ്ഞതി നാമ. തം വേതി തം ഏവരൂപം ഭിക്ഖും സാരജീവിതതായ സുദ്ധാജീവിം ജങ്ഘബലം നിസ്സായ ജീവിതകപ്പനേന അകുസീതതായ അതന്ദിതം ദേവാ പസംസന്തി ഥോമേന്തീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

വിപക്ഖസേവകഭിക്ഖുവത്ഥു പഞ്ചമം.