൧൦. നങ്ഗലകുലത്ഥേരവത്ഥു

അത്തനാ ചോദയത്താനന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ നങ്ഗലകുലത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകോ കിര ദുഗ്ഗതമനുസ്സോ പരേസം ഭതിം കത്വാ ജീവതി, തം ഏകോ ഭിക്ഖു പിലോതികഖണ്ഡനിവത്ഥം നങ്ഗലം ഉക്ഖിപിത്വാ ഗച്ഛന്തം ദിസ്വാ ഏവമാഹ – ‘‘കിം പന തേ ഏവം ജീവനതോ പബ്ബജിതും ന വര’’ന്തി. കോ മം, ഭന്തേ, ഏവം ജീവന്തം പബ്ബാജേസ്സതീതി? സചേ പബ്ബജിസ്സസി, അഹം തം പബ്ബാജേസ്സാമീതി. സാധു ഭന്തേ, സചേ മം പബ്ബാജേസ്സഥ, പബ്ബജിസ്സാമീതി. അഥ നം സോ ഥേരോ ജേതവനം നേത്വാ സഹത്ഥേന, ന്ഹാപേത്വാ മാളകേ ഠപേത്വാ പബ്ബാജേത്വാ നിവത്ഥപിലോതികഖണ്ഡേന സദ്ധിം നങ്ഗലം മാളകസീമായമേവ രുക്ഖസാഖായം ഠപാപേസി. സോ ഉപസമ്പന്നകാലേപി നങ്ഗലകുലത്ഥേരോത്വേവ പഞ്ഞായി. സോ ബുദ്ധാനം ഉപ്പന്നലാഭസക്കാരം നിസ്സായ ജീവന്തോ ഉക്കണ്ഠിത്വാ ഉക്കണ്ഠിതം വിനോദേതും അസക്കോന്തോ ‘‘ന ദാനി സദ്ധാദേയ്യാനി കാസായാനി പരിദഹിത്വാ ഗമിസ്സാമീ’’തി തം രുക്ഖമൂലം ഗന്ത്വാ അത്തനാവ അത്താനം ഓവദി – ‘‘അഹിരിക, നില്ലജ്ജ, ഇദം നിവാസേത്വാ വിബ്ഭമിത്വാ ഭതിം കത്വാ ജീവിതുകാമോ ജാതോ’’തി. തസ്സേവം അത്താനം ഓവദന്തസ്സേവ ചിത്തം തനുകഭാവം ഗതം. സോ നിവത്തിത്വാ പുന കതിപാഹച്ചയേന ഉക്കണ്ഠിത്വാ തഥേവ അത്താനം ഓവദി, പുനസ്സ ചിത്തം നിവത്തി. സോ ഇമിനാവ നീഹാരേന ഉക്കണ്ഠിതഉക്കണ്ഠിതകാലേ തത്ഥ ഗന്ത്വാ അത്താനം ഓവദി. അഥ നം ഭിക്ഖൂ തത്ഥ അഭിണ്ഹം ഗച്ഛന്തം ദിസ്വാ, ‘‘ആവുസോ, നങ്ഗലത്ഥേര കസ്മാ ഏത്ഥ ഗച്ഛസീ’’തി പുച്ഛിംസു. സോ ‘‘ആചരിയസ്സ സന്തികം ഗച്ഛാമി, ഭന്തേ’’തി വത്വാ കതിപാഹേനേവ അരഹത്തം പാപുണി.

ഭിക്ഖൂ തേന സദ്ധിം കേളിം കരോന്താ ആഹംസു – ‘‘ആവുസോ നങ്ഗലത്ഥേര, തവ വിചരണമഗ്ഗോ അവളഞ്ജോ വിയ ജാതോ, ആചരിയസ്സ സന്തികം ന ഗച്ഛസി മഞ്ഞേ’’തി. ആമ, ഭന്തേ, മയം സംസഗ്ഗേ സതി അഗമിമ്ഹാ, ഇദാനി പന സോ സംസഗ്ഗോ ഛിന്നോ, തേന ന ഗച്ഛാമാതി. തം സുത്വാ ഭിക്ഖൂ ‘‘ഏസ അഭൂതം വത്വാ അഞ്ഞം ബ്യാകരോതീ’’തി സത്ഥു തമത്ഥം ആരോചേസും. സത്ഥാ ‘‘ആമ, ഭിക്ഖവേ, മമ പുത്തോ അത്തനാവ അത്താനം ചോദേത്വാ പബ്ബജിതകിച്ചസ്സ മത്ഥകം പത്തോ’’തി വത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി –

൩൭൯. ‘‘അത്തനാ ചോദയത്താനം, പടിമംസേഥ അത്തനാ;

സോ അത്തഗുത്തോ സതിമാ, സുഖം ഭിക്ഖു വിഹാഹിസി.

൩൮൦. ‘‘അത്താ ഹി അത്തനോ നാഥോ, കോ ഹി നാഥോ പരോ സിയാ;

അത്താ ഹി അത്തനോ ഗതി;

തസ്മാ സംയമമത്താനം, അസ്സം ഭദ്രംവ വാണിജോ’’തി.

തത്ഥ ചോദയത്താനന്തി അത്തനാവ അത്താനം ചോദയ സാരയ. പടിമംസേഥാതി അത്തനാവ അത്താനം പരിവീമംസഥ. സോതി സോ ത്വം, ഭിക്ഖു, ഏവം സന്തേ അത്തനാവ ഗുത്തതായ അത്തഗുത്തോ, ഉപട്ഠിതസതിതായ സതിമാ ഹുത്വാ സബ്ബിരിയാപഥേസു സുഖം വിഹരിസ്സസീതി അത്ഥോ.

നാഥോതി അവസ്സയോ പതിട്ഠാ. കോ ഹി നാഥോ പരോതി യസ്മാ പരസ്സ അത്തഭാവേ പതിട്ഠായ കുസലം വാ കത്വാ സഗ്ഗപരായണേന മഗ്ഗം വാ ഭാവേത്വാ സച്ഛികതഫലേന ഭവിതും ന സക്കാ, തസ്മാ കോ ഹി നാമ പരോ നാഥോ ഭവേയ്യാതി അത്ഥോ. തസ്മാതി യസ്മാ അത്താവ അത്തനോ ഗതി പതിട്ഠാ സരണം, തസ്മാ യഥാ ഭദ്രം അസ്സാജാനീയം നിസ്സായ ലാഭം പത്ഥയന്തോ വാണിജോ തസ്സ വിസമട്ഠാനചാരം പച്ഛിന്ദിത്വാ ദിവസസ്സ തിക്ഖത്തും നഹാപേന്തോ ഭോജേന്തോ സംയമേതി പടിജഗ്ഗതി, ഏവം ത്വമ്പി അനുപ്പന്നസ്സ അകുസലസ്സ ഉപ്പാദം നിവാരേന്തോ സതിസമ്മോസേന ഉപ്പന്നം അകുസലം പജഹന്തോ അത്താനം സംയമ ഗോപയ, ഏവം സന്തേ പഠമജ്ഝാനം ആദിം കത്വാ ലോകിയലോകുത്തരവിസേസം അധിഗമിസ്സസീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

നങ്ഗലകുലത്ഥേരവത്ഥു ദസമം.