൩. വിബ്ഭന്തഭിക്ഖുവത്ഥു

യോ നിബ്ബനഥോതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ വേളുവനേ വിഹരന്തോ ഏകം വിബ്ഭന്തകം ഭിക്ഖും ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകോ കിര മഹാകസ്സപത്ഥേരസ്സ സദ്ധിവിഹാരികോ ഹുത്വാ ചത്താരി ഝാനാനി ഉപ്പാദേത്വാപി അത്തനോ മാതുലസ്സ സുവണ്ണകാരസ്സ ഗേഹേ വിസഭാഗാരമ്മണം ദിസ്വാ തത്ഥ പടിബദ്ധചിത്തോ വിബ്ഭമി. അഥ നം മനുസ്സാ അലസഭാവേന കമ്മം കാതും അനിച്ഛന്തം ഗേഹാ നീഹരിംസു. സോ പാപമിത്തസംസഗ്ഗേന ചോരകമ്മേന ജീവികം കപ്പേന്തോ വിചരി. അഥ നം ഏകദിവസം ഗഹേത്വാ പച്ഛാബാഹം ഗാള്ഹബന്ധനം ബന്ധിത്വാ ചതുക്കേ ചതുക്കേ കസാഹി താളേന്താ ആഘാതനം നയിംസു. ഥേരോ പിണ്ഡായ ചരിതും പവിസന്തോ തം ദക്ഖിണേന ദ്വാരേന നീഹരിയമാനം ദിസ്വാ ബന്ധനം സിഥിലം കാരേത്വാ ‘‘പുബ്ബേ തയാ പരിചിതകമ്മട്ഠാനം പുന ആവജ്ജേഹീ’’തി ആഹ. സോ തേന ഓവാദേന സതുപ്പാദം ലഭിത്വാ പുന ചതുത്ഥജ്ഝാനം നിബ്ബത്തേസി. അഥ നം ‘‘ആഘാതനം നേത്വാ ഘാതേസ്സാമാ’’തി സൂലേ ഉത്താസേസും. സോ ന ഭായതി ന സന്തസതി. അഥസ്സ തസ്മിം തസ്മിം ദിസാഭാഗേ ഠിതാ മനുസ്സാ അസിസത്തിതോമരാദീനി ആവുധാനി ഉക്ഖിപിത്വാപി തം അസന്തസന്തമേവ ദിസ്വാ ‘‘പസ്സഥ, ഭോ, ഇമം പുരിസം, അനേകസതാനഞ്ഹി ആവുധഹത്ഥാനം പുരിസാനം മജ്ഝേ നേവ ഛമ്ഭതി ന വേധതി, അഹോ അച്ഛരിയ’’ന്തി അച്ഛരിയബ്ഭുതജാതാ മഹാനാദം നദിത്വാ രഞ്ഞോ തം പവത്തിം ആരോചേസും. രാജാ തം കാരണം സുത്വാ ‘‘വിസ്സജ്ജേഥ ന’’ന്തി ആഹ. സത്ഥു സന്തികമ്പി ഗന്ത്വാ തമത്ഥം ആരോചയിംസു. സത്ഥാ ഓഭാസം ഫരിത്വാ തസ്സ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൩൪൪. ‘‘യോ നിബ്ബനഥോ വനാധിമുത്തോ,

വനമുത്തോ വനമേവ ധാവതി;

തം പുഗ്ഗലമേഥ പസ്സഥ,

മുത്തോ ബന്ധനമേവ ധാവതീ’’തി.

തസ്സത്ഥോ – യോ പുഗ്ഗലോ ഗിഹിഭാവേ ആലയസങ്ഖാതം വനഥം ഛഡ്ഡേത്വാ പബ്ബജിതതായ നിബ്ബനഥോ ദിബ്ബവിഹാരസങ്ഖാതേ തപോവനേ അധിമുത്തോ ഘരാവാസബന്ധനസങ്ഖാതാ തണ്ഹാവനാ മുത്തോ ഹുത്വാ പുന ഘരാവാസബന്ധനസങ്ഖാതം തണ്ഹാവനമേവ ധാവതി, ഏഥ തം പുഗ്ഗലം പസ്സഥ, ഏസോ ഘരാവാസബന്ധനതോ മുത്തോ ഘരാവാസബന്ധനമേവ ധാവതീതി.

ഇമം പന ദേസനം സുത്വാ സോ രാജപുരിസാനം അന്തരേ സൂലഗ്ഗേ നിസിന്നോവ ഉദയബ്ബയം പട്ഠപേത്വാ തിലക്ഖണം ആരോപേത്വാ സങ്ഖാരേ സമ്മസന്തോ സോതാപത്തിഫലം പത്വാ സമാപത്തിസുഖം അനുഭവന്തോ വേഹാസം ഉപ്പതിത്വാ ആകാസേനേവ സത്ഥു സന്തികം ഗന്ത്വാ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ സരാജികായ പരിസായ മജ്ഝേയേവ അരഹത്തം പാപുണീതി.

വിബ്ഭന്തഭിക്ഖുവത്ഥു തതിയം.