൨. ഹത്ഥാചരിയപുബ്ബകഭിക്ഖുവത്ഥു

ന ഹി ഏതേഹീതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ഏകം ഹത്ഥാചരിയപുബ്ബകം ഭിക്ഖും ആരബ്ഭ കഥേസി.

സോ കിര ഏകദിവസം അചിരവതീനദീതീരേ ഹത്ഥിദമകം ‘‘ഏകം ഹത്ഥിം ദമേസ്സാമീ’’തി അത്തനാ ഇച്ഛിതം കാരണം സിക്ഖാപേതും അസക്കോന്തം ദിസ്വാ സമീപേ ഠിതേ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേത്വാ ആഹ – ‘‘ആവുസോ, സചേ അയം ഹത്ഥാചരിയോ ഇമം ഹത്ഥിം അസുകട്ഠാനേ നാമ വിജ്ഝേയ്യ, ഖിപ്പമേവ ഇമം കാരണം സിക്ഖാപേയ്യാ’’തി. സോ തസ്സ കഥം സുത്വാ തഥാ കത്വാ തം ഹത്ഥിം സുദന്തം ദമേസി. തേ ഭിക്ഖൂ തം പവത്തിം സത്ഥു ആരോചേസും. സത്ഥാ തം ഭിക്ഖും പക്കോസാപേത്വാ ‘‘സച്ചം കിര തയാ ഏവം വുത്ത’’ന്തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘സച്ചം, ഭന്തേ’’തി വുത്തേ വിഗരഹിത്വാ ‘‘കിം തേ, മോഘപുരിസ, ഹത്ഥിയാനേന വാ അഞ്ഞേന വാ ദന്തേന. ന ഹി ഏതേഹി യാനേഹി അഗതപുബ്ബം ഠാനം ഗന്തും സമത്ഥാ നാമ അത്ഥി, അത്തനാ പന സുദന്തേന സക്കാ അഗതപുബ്ബം ഠാനം ഗന്തും, തസ്മാ അത്താനമേവ ദമേഹി, കിം തേ ഏതേസം ദമനേനാ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൩൨൩. ‘‘ന ഹി ഏതേഹി യാനേഹി, ഗച്ഛേയ്യ അഗതം ദിസം;

യഥാത്തനാ സുദന്തേന, ദന്തോ ദന്തേന ഗച്ഛതീ’’തി.

തസ്സത്ഥോ – യാനി താനി ഹത്ഥിയാനാദീനി യാനാനി, ന ഹി ഏതേഹി യാനേഹി കോചി പുഗ്ഗലോ സുപിനന്തേനപി അഗതപുബ്ബത്താ ‘‘അഗത’’ന്തി സങ്ഖാതം നിബ്ബാനദിസം തഥാ ഗച്ഛേയ്യ, യഥാ പുബ്ബഭാഗേ ഇന്ദ്രിയദമേന അപരഭാഗേ അരിയമഗ്ഗഭാവനായ സുദന്തേന ദന്തോ നിബ്ബിസേവനോ സപ്പഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ തം അഗതപുബ്ബം ദിസം ഗച്ഛതി, ദന്തഭൂമിം പാപുണാതി. തസ്മാ അത്തദമനമേവ തതോ വരന്തി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

ഹത്ഥാചരിയപുബ്ബകഭിക്ഖുവത്ഥു ദുതിയം.