൮. നിഗണ്ഠവത്ഥു

അലജ്ജിതായേതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ നിഗണ്ഠേ ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകസ്മിഞ്ഹി ദിവസേ ഭിക്ഖൂ നിഗണ്ഠേ ദിസ്വാ കഥം സമുട്ഠാപേസും, ‘‘ആവുസോ, സബ്ബസോ അപ്പടിച്ഛന്നേഹി അചേലകേഹി ഇമേ നിഗണ്ഠാ വരതരാ, യേ ഏകം പുരിമപസ്സമ്പി താവ പടിച്ഛാദേന്തി, സഹിരികാ മഞ്ഞേ ഏതേ’’തി. തം സുത്വാ നിഗണ്ഠാ ‘‘ന മയം ഏതേന കാരണേന പടിച്ഛാദേമ, പംസുരജാദയോ പന പുഗ്ഗലാ ഏവ, ജീവിതിന്ദ്രിയപടിബദ്ധാ ഏവ, തേ നോ ഭിക്ഖാഭാജനേസു മാ പതിംസൂതി ഇമിനാ കാരണേന പടിച്ഛാദേമാ’’തി വത്വാ തേഹി സദ്ധിം വാദപടിവാദവസേന ബഹും കഥം കഥേസും. ഭിക്ഖൂ സത്ഥാരം ഉപസങ്കമിത്വാ നിസിന്നകാലേ തം പവത്തിം ആരോചേസും. സത്ഥാ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, അലജ്ജിതബ്ബേന ലജ്ജിത്വാ ലജ്ജിതബ്ബേന അലജ്ജമാനാ നാമ ദുഗ്ഗതിപരായണാവ ഹോന്തീ’’തി വത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി –

൩൧൬. ‘‘അലജ്ജിതായേ ലജ്ജന്തി, ലജ്ജിതായേ ന ലജ്ജരേ;

മിച്ഛാദിട്ഠിസമാദാനാ, സത്താ ഗച്ഛന്തി ദുഗ്ഗതിം.

൩൧൭. ‘‘അഭയേ ഭയദസ്സിനോ, ഭയേ ചാഭയദസ്സിനോ;

മിച്ഛാദിട്ഠിസമാദാനാ, സത്താ ഗച്ഛന്തി ദുഗ്ഗതി’’ന്തി.

തത്ഥ അലജ്ജിതായേതി അലജ്ജിതബ്ബേന. ഭിക്ഖാഭാജനഞ്ഹി അലജ്ജിതബ്ബം നാമ, തേ പന തം പടിച്ഛാദേത്വാ വിചരന്താ തേന ലജ്ജന്തി നാമ. ലജ്ജിതായേതി അപടിച്ഛന്നേന ഹിരികോപീനങ്ഗേന ലജ്ജിതബ്ബേന. തേ പന തം അപടിച്ഛാദേത്വാ വിചരന്താ ലജ്ജിതായേ ന ലജ്ജന്തി നാമ. തേന തേസം അലജ്ജിതബ്ബേന ലജ്ജിതം ലജ്ജിതബ്ബേന അലജ്ജിതം തുച്ഛഗഹണഭാവേന ച അഞ്ഞഥാഗഹണഭാവേന ച മിച്ഛാദിട്ഠി ഹോതി. തം സമാദിയിത്വാ വിചരന്താ പന തേ മിച്ഛാദിട്ഠിസമാദാനാ സത്താ നിരയാദിഭേദം ദുഗ്ഗതിം ഗച്ഛന്തീതി അത്ഥോ. അഭയേതി ഭിക്ഖാഭാജനം നിസ്സായ രാഗദോസമോഹമാനദിട്ഠികിലേസദുച്ചരിതഭയാനം അനുപ്പജ്ജനതോ ഭിക്ഖാഭാജനം അഭയം നാമ, ഭയേന തം പടിച്ഛാദേന്താ പന അഭയേ ഭയദസ്സിനോ നാമ. ഹിരികോപീനങ്ഗം പന നിസ്സായ രാഗാദീനം ഉപ്പജ്ജനതോ തം ഭയം നാമ, തസ്സ അപടിച്ഛാദനേന ഭയേ ചാഭയദസ്സിനോ. തസ്സ തം അയഥാഗഹണസ്സ സമാദിന്നത്താ മിച്ഛാദിട്ഠിസമാദാനാ സത്താ ദുഗ്ഗഹിം ഗച്ഛന്തീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ നിഗണ്ഠാ സംവിഗ്ഗമാനസാ പബ്ബജിംസു, സമ്പത്താനമ്പി സാത്ഥികാ ധമ്മദേസനാ അഹോസീതി.

നിഗണ്ഠവത്ഥു അട്ഠമം.