൭. സമ്ബഹുലഭിക്ഖുവത്ഥു

നഗരം യഥാതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ സമ്ബഹുലേ ആഗന്തുകേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ കഥേസി.

തേ കിര ഏകസ്മിം പച്ചന്തേ വസ്സം ഉപഗന്ത്വാ പഠമമാസേ സുഖം വിഹരിംസു. മജ്ഝിമമാസേ ചോരാ ആഗന്ത്വാ തേസം ഗോചരഗാമം പഹരിത്വാ കരമരേ ഗഹേത്വാ അഗമംസു. തതോ പട്ഠായ മനുസ്സാ ചോരാനം പടിബാഹനത്ഥായ തം പച്ചന്തനഗരം അഭിസങ്ഖരോന്താ തേ ഭിക്ഖൂ സക്കച്ചം ഉപട്ഠാതും ഓകാസം ന ലഭിംസു. തേ അഫാസുകം വസ്സം വസിത്വാ വുത്ഥവസ്സാ സത്ഥു ദസ്സനായ സാവത്ഥിം ഗന്ത്വാ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. സത്ഥാ തേഹി സദ്ധിം കതപടിസന്ഥാരോ ‘‘കിം, ഭിക്ഖവേ, സുഖം വസിത്ഥാ’’തി പുച്ഛിത്വാ, ‘‘ഭന്തേ, മയം പഠമമാസമേവ സുഖം വസിമ്ഹാ, മജ്ഝിമമാസേ ചോരാ ഗാമം പഹരിംസു, തതോ പട്ഠായ മനുസ്സാ നഗരം അഭിസങ്ഖരോന്താ സക്കച്ചം ഉപട്ഠാതും ഓകാസം ന ലഭിംസു. തസ്മാ അഫാസുകം വസ്സം വസിമ്ഹാ’’തി വുത്തേ ‘‘അലം, ഭിക്ഖവേ, മാ ചിന്തയിത്ഥ, ഫാസുവിഹാരോ നാമ നിച്ചകാലം ദുല്ലഭോ, ഭിക്ഖുനാ നാമ യഥാ തേ മനുസ്സാ നഗരം ഗോപയിംസു, ഏവം അത്തഭാവമേവ ഗോപയിതും വട്ടതീ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൩൧൫. ‘‘നഗരം യഥാ പച്ചന്തം, ഗുത്തം സന്തരബാഹിരം;

ഏവം ഗോപേഥ അത്താനം, ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാ;

ഖണാതീതാ ഹി സോചന്തി, നിരയമ്ഹി സമപ്പിതാ’’തി.

തത്ഥ സന്തരബാഹിരന്തി, ഭിക്ഖവേ, യഥാ തേഹി മനുസ്സേഹി തം പച്ചന്തനഗരം ദ്വാരപാകാരാദീനി ഥിരാനി കരോന്തേഹി സഅന്തരം, അട്ടാലകപരിഖാദീനി ഥിരാനി കരോന്തേഹി സബാഹിരന്തി സന്തരബാഹിരം സുഗുത്തം കതം, ഏവം തുമ്ഹേപി സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ അജ്ഝത്തികാനി ഛ ദ്വാരാനി പിദഹിത്വാ ദ്വാരരക്ഖികം സതിം അവിസ്സജ്ജേത്വാ യഥാ ഗയ്ഹമാനാനി ബാഹിരാനി ഛ ആയതനാനി അജ്ഝത്തികാനം ഉപഘാതായ സംവത്തന്തി, തഥാ അഗ്ഗഹണേന താനിപി ഥിരാനി കത്വാ തേസം അപ്പവേസായ ദ്വാരരക്ഖികം സതിം അപ്പഹായ വിചരന്താ അത്താനം ഗോപേഥാതി അത്ഥോ. ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാതി യോ ഹി ഏവം അത്താനം ന ഗോപേതി, തം പുഗ്ഗലം അയം ബുദ്ധുപ്പാദഖണോ മജ്ഝിമദേസേ ഉപ്പത്തിഖണോ സമ്മാദിട്ഠിയാ പടിലദ്ധഖണോ ഛന്നം ആയതനാനം അവേകല്ലഖണോതി സബ്ബോപി അയം ഖണോ അതിക്കമതി, സോ ഖണോ തുമ്ഹേ മാ അതിക്കമതു. ഖണാതീതാതി യേ ഹി തം ഖണം അതീതാ, തേ ച പുഗ്ഗലേ സോ ച ഖണോ അതീതോ, തേ നിരയമ്ഹി സമപ്പിതാ ഹുത്വാ തത്ഥ നിബ്ബത്തിത്വാ സോചന്തീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ തേ ഭിക്ഖൂ ഉപ്പന്നസംവേഗാ അരഹത്തേ പതിട്ഠഹിംസൂതി.

സമ്ബഹുലഭിക്ഖുവത്ഥു സത്തമം.