൧൨. പടാചാരാവത്ഥു

ന സന്തി പുത്താതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ പടാചാരം ആരബ്ഭ കഥേസി. വത്ഥു സഹസ്സവഗ്ഗേ –

‘‘യോ ച വസ്സസതം ജീവേ, അപസ്സം ഉദയബ്ബയം;

ഏകാഹം ജീവിതം സേയ്യോ, പസ്സതോ ഉദയബ്ബയ’’ന്തി. (ധ. പ. ൧൧൩) –

ഗാഥാവണ്ണനായ വിത്ഥാരേത്വാ കഥിതം. തദാ പന സത്ഥാ പടാചാരം തനുഭൂതസോകം ഞത്വാ ‘‘പടാചാരേ പുത്താദയോ നാമ പരലോകം ഗച്ഛന്തസ്സ താണം വാ ലേണം വാ സരണം വാ ഭവിതും ന സക്കോന്തി, തസ്മാ വിജ്ജമാനാപി തേ ന സന്തിയേവ. പണ്ഡിതേന പന സീലം വിസോധേത്വാ അത്തനോ നിബ്ബാനഗാമിമഗ്ഗമേവ സോധേതും വട്ടതീ’’തി വത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി –

൨൮൮. ‘‘ന സന്തി പുത്താ താണായ, ന പിതാ നാപി ബന്ധവാ;

അന്തകേനാധിപന്നസ്സ, നത്ഥി ഞാതീസു താണതാ.

൨൮൯. ‘‘ഏതമത്ഥവസം ഞത്വാ, പണ്ഡിതോ സീലസംവുതോ;

നിബ്ബാനഗമനം മഗ്ഗം, ഖിപ്പമേവ വിസോധയേ’’തി.

തത്ഥ താണായാതി താണഭാവായ പതിട്ഠാനത്ഥായ. ബന്ധവാതി പുത്തേ ച മാതാപിതരോ ച ഠപേത്വാ അവസേസാ ഞാതിസുഹജ്ജാ. അന്തകേനാധിപന്നസ്സാതി മരണേന അഭിഭൂതസ്സ. പവത്തിയഞ്ഹി പുത്താദയോ അന്നപാനാദിദാനേന ചേവ ഉപ്പന്നകിച്ചനിത്ഥരണേന ച താണാ ഹുത്വാപി മരണകാലേ കേനചി ഉപായേന മരണം പടിബാഹിതും അസമത്ഥതായ താണത്ഥായ ലേണത്ഥായ ന സന്തി നാമ. തേനേവ വുത്തം – ‘‘നത്ഥി ഞാതീസു താണതാ’’തി. ഏതമത്ഥവസന്തി ഏവം തേസം അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ താണം ഭവിതും അസമത്ഥഭാവസങ്ഖാതം കാരണം ജാനിത്വാ പണ്ഡിതോ ചതുപാരിസുദ്ധിസീലേന സംവുതോ രക്ഖിതഗോപിതോ ഹുത്വാ നിബ്ബാനഗമനം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം സീഘം സീഘം വിസോധേയ്യാതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ പടാചാരാ സോതാപത്തിഫലേ പതിട്ഠഹി, അഞ്ഞേ ച ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

പടാചാരാവത്ഥു ദ്വാദസമം.

മഗ്ഗവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

വീസതിമോ വഗ്ഗോ.