൧൧. കിസാഗോതമീവത്ഥു

തം പുത്തപസുസമ്മത്തന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ കിസാഗോതമിം ആരബ്ഭ കഥേസി. വത്ഥു സഹസ്സവഗ്ഗേ –

‘‘യോ ച വസ്സസതം ജീവേ, അപസ്സം അമതം പദം;

ഏകാഹം ജീവിതം സേയ്യോ, പസ്സതോ അമതം പദ’’ന്തി. (ധ. പ. ൧൧൪) –

ഗാഥാവണ്ണനായ വിത്ഥാരേത്വാ കഥിതം. തദാ ഹി സത്ഥാ ‘‘കിസാഗോതമി ലദ്ധാ തേ ഏകച്ഛരമത്താ സിദ്ധത്ഥകാ’’തി ആഹ. ‘‘ന ലദ്ധാ, ഭന്തേ, സകലഗാമേ ജീവന്തേഹി കിര മതകാ ഏവ ബഹുതരാ’’തി. അഥ നം സത്ഥാ ‘‘ത്വം ‘മമേവ പുത്തോ മതോ’തി സല്ലക്ഖേസി, ധുവധമ്മോ ഏസ സബ്ബസത്താനം. മച്ചുരാജാ ഹി സബ്ബസത്തേ അപരിപുണ്ണജ്ഝാസയേ ഏവ മഹോഘോ വിയ പരികഡ്ഢമാനോ അപായസമുദ്ദേ പക്ഖിപതീ’’തി വത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൨൮൭. ‘‘തം പുത്തപസുസമ്മത്തം, ബ്യാസത്തമനസം നരം;

സുത്തം ഗാമം മഹോഘോവ, മച്ചു ആദായ ഗച്ഛതീ’’തി.

തത്ഥ തം പുത്തപസുസമ്മത്തന്തി തം രൂപബലാദിസമ്പന്നേ പുത്തേ ച പസൂ ച ലഭിത്വാ ‘‘മമ പുത്താ അഭിരൂപാ ബലസമ്പന്നാ പണ്ഡിതാ സബ്ബകിച്ചസമത്ഥാ, മമ ഗോണാ അഭിരൂപാ അരോഗാ മഹാഭാരവഹാ, മമ ഗാവീ ബഹുഖീരാ’’തി ഏവം പുത്തേഹി ച പസൂഹി ച സമ്മത്തം നരം. ബ്യാസത്തമനസന്തി ഹിരഞ്ഞസുവണ്ണാദീസു വാ പത്തചീവരാദീസു വാ കിഞ്ചിദേവ ലഭിത്വാ തതോ ഉത്തരിതരം പത്ഥനതായ ആസത്തമാനസം വാ, ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാദീസു ആരമ്മണേസു വുത്തപ്പകാരേസു വാ പരിക്ഖാരേസു യം യം ലദ്ധം ഹോതി, തത്ഥ തത്ഥേവ ലഗ്ഗനതായ ബ്യാസത്തമാനസം വാ. സുത്തം ഗാമന്തി നിദ്ദം ഉപഗതം സത്തനികായം. മഹോഘോവാതി യഥാ ഏവരൂപം ഗാമം ഗമ്ഭീരവിത്ഥതോ മഹന്തോ മഹാനദീനം ഓഘോ അന്തമസോ സുനഖമ്പി അസേസേത്വാ സബ്ബം ആദായ ഗച്ഛതി, ഏവം വുത്തപ്പകാരം നരം മച്ചു ആദായ ഗച്ഛതീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ കിസാഗോതമീ സോതാപത്തിഫലേ പതിട്ഠഹി, സമ്പത്താനമ്പി സാത്ഥികാ ധമ്മദേസനാ അഹോസീതി.

കിസാഗോതമീവത്ഥു ഏകാദസമം.