൯. നന്ദിയവത്ഥു

ചിരപ്പവാസിന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ഇസിപതനേ വിഹരന്തോ നന്ദിയം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ബാരാണസിയം കിര സദ്ധാസമ്പന്നസ്സ കുലസ്സ നന്ദിയോ നാമ പുത്തോ അഹോസി, സോ മാതാപിതൂനം അനുരൂപോ സദ്ധാസമ്പന്നോ സങ്ഘുപട്ഠാകോ അഹോസി. അഥസ്സ മാതാപിതരോ വയപ്പത്തകാലേ സമ്മുഖഗേഹതോ മാതുലധീതരം രേവതിം നാമ ആനേതുകാമാ അഹേസും. സാ പന അസ്സദ്ധാ അദാനസീലാ, നന്ദിയോ തം ന ഇച്ഛി. അഥസ്സ മാതാ രേവതിം ആഹ – ‘‘അമ്മ, ത്വം ഇമസ്മിം ഗേഹേ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ നിസജ്ജനട്ഠാനം ഉപലിമ്പിത്വാ ആസനാനി പഞ്ഞാപേഹി, ആധാരകേ ഠപേഹി, ഭിക്ഖൂനം ആഗതകാലേ പത്തം ഗഹേത്വാ നിസീദാപേത്വാ ധമ്മകരണേന പാനീയം പരിസ്സാവേത്വാ ഭുത്തകാലേ പത്തേ ധോവ, ഏവം മേ പുത്തസ്സ ആരാധിതാ ഭവിസ്സസീ’’തി. സാ തഥാ അകാസി. അഥ നം ‘‘ഓവാദക്ഖമാ ജാതാ’’തി പുത്തസ്സ ആരോചേത്വാ തേന സാധൂതി സമ്പടിച്ഛിതേ ദിവസം ഠപേത്വാ ആവാഹം കരിംസു.

അഥ നം നന്ദിയോ ആഹ – ‘‘സചേ ഭിക്ഖുസങ്ഘഞ്ച മാതാപിതരോ ച മേ ഉപട്ഠഹിസ്സസി, ഏവം ഇമസ്മിം ഗേഹേ വസിതും ലഭിസ്സസി, അപ്പമത്താ ഹോഹീ’’തി. സാ ‘‘സാധൂ’’തി പടിസ്സുണിത്വാ കതിപാഹം സദ്ധാ വിയ ഹുത്വാ ഭത്താരം ഉപട്ഠഹന്തീ ദ്വേ പുത്തേ വിജായി. നന്ദിയസ്സാപി മാതാപിതരോ കാലമകംസു, ഗേഹേ സബ്ബിസ്സരിയം തസ്സായേവ അഹോസി. നന്ദിയോപി മാതാപിതൂനം കാലകിരിയതോ പട്ഠായ മഹാദാനപതി ഹുത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദാനം പട്ഠപേസി. കപണദ്ധികാദീനമ്പി ഗേഹദ്വാരേ പാകവത്തം പട്ഠപേസി. സോ അപരഭാഗേ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ ആവാസദാനേ ആനിസംസം സല്ലക്ഖേത്വാ ഇസിപതനേ മഹാവിഹാരേ ചതൂഹി ഗബ്ഭേഹി പടിമണ്ഡിതം ചതുസാലം കാരേത്വാ മഞ്ചപീഠാദീനി അത്ഥരാപേത്വാ തം ആവാസം നിയ്യാദേന്തോ ബുദ്ധപ്പമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദാനം ദത്വാ തഥാഗതസ്സ ദക്ഖിണോദകം അദാസി. സത്ഥു ഹത്ഥേ ദക്ഖിണോദകപതിട്ഠാനേന സദ്ധിംയേവ താവതിംസദേവലോകേ സബ്ബദിസാസു ദ്വാദസയോജനികോ ഉദ്ധം യോജനസതുബ്ബേധോ സത്തരതനമയോ നാരീഗണസമ്പന്നോ ദിബ്ബപാസാദോ ഉഗ്ഗച്ഛി.

അഥേകദിവസേ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരോ ദേവചാരികം ഗന്ത്വാ തസ്സ പാസാദസ്സ അവിദൂരേ ഠിതോ അത്തനോ സന്തികേ ആഗതേ ദേവപുത്തേ പുച്ഛി – ‘‘കസ്സേസോ അച്ഛരാഗണപരിവുതോ ദിബ്ബപാസാദോ നിബ്ബത്തോ’’തി. അഥസ്സ ദേവപുത്താ വിമാനസാമികം ആചിക്ഖന്താ ആഹംസു – ‘‘ഭന്തേ, യേന നന്ദിയേന നാമ ഗഹപതിപുത്തേന ഇസിപതനേ സത്ഥു വിഹാരം കാരേത്വാ ദിന്നോ, തസ്സത്ഥായ ഏതം വിമാനം നിബ്ബത്ത’’ന്തി. അച്ഛരാസങ്ഘോപി നം ദിസ്വാ പാസാദതോ ഓരോഹിത്വാ ആഹ – ‘‘ഭന്തേ, മയം ‘നന്ദിയസ്സ പരിചാരികാ ഭവിസ്സാമാ’തി ഇധ നിബ്ബത്താ, തം പന അപസ്സന്തീ അതിവിയ ഉക്കണ്ഠിതമ്ഹാ, മത്തികപാതിം ഭിന്ദിത്വാ സുവണ്ണപാതിഗഹണം വിയ മനുസ്സസമ്പത്തിം ജഹിത്വാ ദിബ്ബസമ്പത്തിഗഹണം, ഇധാഗമനത്ഥായ നം വദേയ്യാഥാ’’തി. ഥേരോ തതോ ആഗന്ത്വാ സത്ഥാരം ഉപസങ്കമിത്വാ പുച്ഛി – ‘‘നിബ്ബത്തതി നു ഖോ, ഭന്തേ, മനുസ്സലോകേ ഠിതാനംയേവ കതകല്യാണാനം ദിബ്ബസമ്പത്തീ’’തി. ‘‘മോഗ്ഗല്ലാന, നനു തേ ദേവലോകേ നന്ദിയസ്സ നിബ്ബത്താ ദിബ്ബസമ്പത്തി സാമം ദിട്ഠാ, കസ്മാ മം പുച്ഛസീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ, നിബ്ബത്തതീ’’തി.

അഥ നം സത്ഥാ ‘‘മോഗ്ഗല്ലാനം കിം നാമേതം കഥേസി. യഥാ ഹി ചിരപ്പവുട്ഠം പുത്തം വാ ഭാതരം വാ വിപ്പവാസതോ ആഗച്ഛന്തം ഗാമദ്വാരേ ഠിതോ കോചിദേവ ദിസ്വാ വേഗേന ഗേഹം ആഗന്ത്വാ ‘അസുകോ നാമ ആഗതോ’തി ആരോചേയ്യ, അഥസ്സ ഞാതകാ ഹട്ഠപഹട്ഠാ വേഗേന നിക്ഖമിത്വാ ‘ആഗതോസി, താത, അരോഗോസി, താതാ’തി തം അഭിനന്ദേയ്യും, ഏവമേവ ഇധ കതകല്യാണം ഇത്ഥിം വാ പുരിസം വാ ഇമം ലോകം ജഹിത്വാ പരലോകം ഗതം ദസവിധം ദിബ്ബപണ്ണാകാരം ആദായ ‘അഹം പുരതോ, അഹം പുരതോ’തി പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാ ദേവതാ അഭിനന്ദന്തീ’’തി വത്വാ ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി –

൨൧൯. ‘‘ചിരപ്പവാസിം പുരിസം, ദൂരതോ സോത്ഥിമാഗതം;

ഞാതിമിത്താ സുഹജ്ജാ ച, അഭിനന്ദന്തി ആഗതം.

൨൨൦. ‘‘തഥേവ കതപുഞ്ഞമ്പി, അസ്മാ ലോകാ പരം ഗതം;

പുഞ്ഞാനി പടിഗണ്ഹന്തി, പിയം ഞാതീവ ആഗത’’ന്തി.

തത്ഥ ചിരപ്പവാസിന്തി ചിരപ്പവുട്ഠം. ദൂരതോ സോത്ഥിമാഗതന്തി വണിജ്ജം വാ രാജപോരിസം വാ കത്വാ ലദ്ധലാഭം നിപ്ഫന്നസമ്പത്തിം അനുപദ്ദവേന ദൂരട്ഠാനതോ ആഗതം. ഞാതിമിത്താ സുഹജ്ജാ ചാതി കുലസമ്ബന്ധവസേന ഞാതീ ച സന്ദിട്ഠാദിഭാവേന മിത്താ ച സുഹദയഭാവേന സുഹജ്ജാ ച. അഭിനന്ദന്തി ആഗതന്തി നം ദിസ്വാ ആഗതന്തി വചനമത്തേന വാ അഞ്ജലികരണമത്തേന വാ ഗേഹസമ്പത്തം പന നാനപ്പകാരപണ്ണാകാരാഭിഹരണവസേന അഭിനന്ദന്തി. തഥേവാതി തേനേവാകാരേന കതപുഞ്ഞമ്പി പുഗ്ഗലം ഇമസ്മാ ലോകാ പരലോകം ഗതം ദിബ്ബം ആയുവണ്ണസുഖയസആധിപതേയ്യം, ദിബ്ബം രൂപസദ്ദഗന്ധരസഫോട്ഠബ്ബന്തി ഇമം ദസവിധം പണ്ണാകാരം ആദായ മാതാപിതുട്ഠാനേ ഠിതാനി പുഞ്ഞാനി അഭിനന്ദന്താനി പടിഗ്ഗണ്ഹന്തി. പിയം ഞാതീവാതി ഇധലോകേ പിയഞാതകം ആഗതം സേസഞാതകാ വിയാതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

നന്ദിയവത്ഥു നവമം.

പിയവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

സോളസമോ വഗ്ഗോ.