൮. ഏകഅനാഗാമിത്ഥേരവത്ഥു

ഛന്ദജാതോതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ഏകം അനാഗാമിത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകദിവസഞ്ഹി തം ഥേരം സദ്ധിവിഹാരികാ പുച്ഛിംസു – ‘‘അത്ഥി പന വോ, ഭന്തേ, വിസേസാധിഗമോ’’തി. ഥേരോ ‘‘അനാഗാമിഫലം നാമ ഗഹട്ഠാപി പാപുണന്തി, അരഹത്തം പത്തകാലേയേവ തേഹി സദ്ധിം കഥേസ്സാമീ’’തി ഹരായമാനോ കിഞ്ചി അകഥേത്വാവ കാലകതോ സുദ്ധാവാസദേവലോകേ നിബ്ബത്തി. അഥസ്സ സദ്ധിവിഹാരികാ രോദിത്വാ പരിദേവിത്വാ സത്ഥു സന്തികം ഗന്ത്വാ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ രോദന്താവ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. അഥ നേ സത്ഥാ ‘‘കിം, ഭിക്ഖവേ, രോദഥാ’’തി ആഹ. ‘‘ഉപജ്ഝായോ നോ, ഭന്തേ, കാലകതോ’’തി. ‘‘ഹോതു, ഭിക്ഖവേ, മാ ചിന്തയിത്ഥ, ധുവധമ്മോ നാമേസോ’’തി? ‘‘ആമ, ഭന്തേ, മയമ്പി ജാനാമ, അപിച മയം ഉപജ്ഝായം വിസേസാധിഗമം പുച്ഛിമ്ഹാ, സോ കിഞ്ചി അകഥേത്വാവ കാലകതോ, തേനമ്ഹ ദുക്ഖിതാ’’തി. സത്ഥാ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, മാ ചിന്തയിത്ഥ, ഉപജ്ഝായേന വോ അനാഗാമിഫലം പത്തം, സോ ‘ഗിഹീപേതം പാപുണന്തി, അരഹത്തം പത്വാവ നേസം കഥേസ്സാമീ’തി ഹരായന്തോ തുമ്ഹാകം കിഞ്ചി അകഥേത്വാ കാലം കത്വാ സുദ്ധാവാസേ നിബ്ബത്തോ, അസ്സാസഥ, ഭിക്ഖവേ, ഉപജ്ഝായോ വോ കാമേസു അപ്പടിബദ്ധചിത്തതം പത്തോ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൨൧൮. ‘‘ഛന്ദജാതോ അനക്ഖാതേ, മനസാ ച ഫുടോ സിയാ;

കാമേസു ച അപ്പടിബദ്ധചിത്തോ, ഉദ്ധംസോതോതി വുച്ചതീ’’തി.

തത്ഥ ഛന്ദജാതോതി കത്തുകാമതാവസേന ജാതഛന്ദോ ഉസ്സാഹപത്തോ. അനക്ഖാതേതി നിബ്ബാനേ. തഞ്ഹി ‘‘അസുകേന കതം വാ നീലാദീസു ഏവരൂപം വാ’’തി അവത്തബ്ബതായ അനക്ഖാതം നാമ. മനസാ ച ഫുടോ സിയാതി ഹേട്ഠിമേഹി തീഹി മഗ്ഗഫലചിത്തേഹി ഫുടോ പൂരിതോ ഭവേയ്യ. അപ്പടിബദ്ധചിത്തോതി അനാഗാമിമഗ്ഗവസേന കാമേസു അപ്പടിബദ്ധചിത്തോ. ഉദ്ധംസോതോതി ഏവരൂപോ ഭിക്ഖു അവിഹേസു നിബ്ബത്തിത്വാ തതോ പട്ഠായ പടിസന്ധിവസേന അകനിട്ഠം ഗച്ഛന്തോ ഉദ്ധംസോതോതി വുച്ചതി, താദിസോ വോ ഉപജ്ഝായോതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ തേ ഭിക്ഖൂ അരഹത്തഫലേ പതിട്ഠഹിംസു, മഹാജനസ്സാപി സാത്ഥികാ ധമ്മദേസനാ അഹോസീതി.

ഏകഅനാഗാമിത്ഥേരവത്ഥു അട്ഠമം.