൫. ഏകഉപാസകവത്ഥു
ജിഘച്ഛാതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ആളവിയം വിഹരന്തോ ഏകം ഉപാസകം ആരബ്ഭ കഥേസി.
ഏകസ്മിഞ്ഹി ദിവസേ സത്ഥാ ജേതവനേ ഗന്ധകുടിയം നിസിന്നോവ പച്ചൂസകാലേ ലോകം വോലോകേന്തോ ആളവിയം ഏകം ദുഗ്ഗതമനുസ്സം ദിസ്വാ തസ്സൂപനിസ്സയസമ്പത്തിം ഞത്വാ പഞ്ചസതഭിക്ഖുപരിവാരോ ആളവിം അഗമാസി. ആളവിവാസിനോ സത്ഥാരം നിമന്തയിംസു. സോപി ദുഗ്ഗതമനുസ്സോ ‘‘സത്ഥാ കിര ആഗതോ’’തി സുത്വാ ‘‘സത്ഥു സന്തികേ ധമ്മം സോസ്സാമീ’’തി മനം അകാസി. തംദിവസമേവ ചസ്സ ഏകോ ഗോണോ പലായി. സോ ‘‘കിം നു ഖോ ഗോണം പരിയേസിസ്സാമി, ഉദാഹു ധമ്മം സുണാമീ’’തി ചിന്തേത്വാ ‘‘ഗോണം പരിയേസിത്വാ പച്ഛാ ധമ്മം സോസ്സാമീ’’തി പാതോവ ഗേഹാ നിക്ഖമി. ആളവിവാസിനോപി ബുദ്ധപ്പമുഖം ഭിക്ഖുസങ്ഘം നിസീദാപേത്വാ പരിവിസിത്വാ അനുമോദനത്ഥായ പത്തം ഗണ്ഹിംസു. സത്ഥാ ‘‘യം നിസ്സായ അഹം തിംസയോജനമഗ്ഗം ആഗതോ, സോ ഗോണം പരിയേസിതും അരഞ്ഞം പവിട്ഠോ, തസ്മിം ആഗതേയേവ ധമ്മം ദേസേസ്സാമീ’’തി തുണ്ഹീ അഹോസി.
സോപി മനുസ്സോ ദിവാ ഗോണം ദിസ്വാ ഗോഗണേ പക്ഖിപിത്വാ ‘‘സചേപി അഞ്ഞം നത്ഥി, സത്ഥു വന്ദനമത്തമ്പി കരിസ്സാമീ’’തി ജിഘച്ഛാപീളിതോപി ഗേഹം ഗമനായ മനം അകത്വാ വേഗേന സത്ഥു സന്തികം ആഗന്ത്വാ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. സത്ഥാ തസ്സ ഠിതകാലേ ദാനവേയ്യാവടികം ആഹ – ‘‘അത്ഥി കിഞ്ചി ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ അതിരിത്തഭത്ത’’ന്തി? ‘‘ഭന്തേ, സബ്ബം അത്ഥീ’’തി. തേന ഹി ‘‘ഇമം പരിവിസാഹീ’’തി. സോ സത്ഥാരാ വുത്തട്ഠാനേയേവ തം നിസീദാപേത്വാ യാഗുഖാദനീയഭോജനീയേഹി സക്കച്ചം പരിവിസി. സോ ഭുത്തഭത്തോ മുഖം വിക്ഖാലേസി. ഠപേത്വാ കിര ഇമം ഠാനം തീസു പിടകേസു അഞ്ഞത്ഥ ഗതാഗതസ്സ ഭത്തവിചാരണം നാമ നത്ഥി. തസ്സ പസ്സദ്ധദരഥസ്സ ചിത്തം ഏകഗ്ഗം അഹോസി. അഥസ്സ സത്ഥാ അനുപുബ്ബിം കഥം കഥേത്വാ സച്ചാനി പകാസേസി. സോ ദേസനാവസാനേ സോതാപത്തിഫലേ പതിട്ഠഹി. സത്ഥാപി അനുമോദനം കത്വാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കാമി. മഹാജനോ സത്ഥാരം അനുഗന്ത്വാ നിവത്തി.
ഭിക്ഖൂ സത്ഥാരാ സദ്ധിം ഗച്ഛന്തായേവ ഉജ്ഝായിംസു – ‘‘പസ്സഥാവുസോ, സത്ഥു കമ്മം, അഞ്ഞേസു ദിവസേസു ഏവരൂപം നത്ഥി, അജ്ജ പനേകം മനുസ്സം ദിസ്വാവ യാഗുആദീനി വിചാരേത്വാ ദാപേസീ’’തി. സത്ഥാ നിവത്തിത്വാ ഠിതകോവ ‘‘കിം കഥേഥ, ഭിക്ഖവേ’’തി പുച്ഛിത്വാ തമത്ഥം സുത്വാ ‘‘ആമ, ഭിക്ഖവേ, അഹം തിംസയോജനം കന്താരം ആഗച്ഛന്തോ തസ്സ ഉപാസകസ്സൂപനിസ്സയം ദിസ്വാ ആഗതോ, സോ അതിവിയ ജിഘച്ഛിതോ, പാതോവ പട്ഠായ ഗോണം പരിയേസന്തോ അരഞ്ഞേ വിചരി. ‘ജിഘച്ഛദുക്ഖേന ധമ്മേ ദേസിയമാനേപി പടിവിജ്ഝിതും ന സക്ഖിസ്സതീ’തി ചിന്തേത്വാ ഏവം അകാസിം, ജിഘച്ഛാരോഗസദിസോ രോഗോ നാമ നത്ഥീ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –
൨൦൩. ‘‘ജിഘച്ഛാപരമാ രോഗാ, സങ്ഖാരപരമാ ദുഖാ;
ഏതം ഞത്വാ യഥാഭൂതം, നിബ്ബാനം പരമം സുഖ’’ന്തി.
തത്ഥ ജിഘച്ഛാപരമാ രോഗാതി യസ്മാ അഞ്ഞോ രോഗോ സകിം തികിച്ഛിതോ വിനസ്സതി വാ തദങ്ഗവസേന വാ പഹീയതി, ജിഘച്ഛാ പന നിച്ചകാലം തികിച്ഛിതബ്ബായേവാതി സേസരോഗാനം അയം പരമാ നാമ. സങ്ഖാരാതി പഞ്ച ഖന്ധാ. ഏതം ഞത്വാതി ജിഘച്ഛാസമോ രോഗോ നത്ഥി, ഖന്ധപരിഹരണസമം ദുക്ഖം നാമ നത്ഥീതി ഏതമത്ഥം യഥാഭൂതം ഞത്വാ പണ്ഡിതോ നിബ്ബാനം സച്ഛി കരോതി. നിബ്ബാനം പരമം സുഖന്തി തഞ്ഹി സബ്ബസുഖാനം പരമം ഉത്തമം സുഖന്തി അത്ഥോ.
ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.
ഏകഉപാസകവത്ഥു പഞ്ചമം.