൧൨. ആസേവനപച്ചയനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൧൨. ആസേവനപച്ചയനിദ്ദേസേ പുരിമാ പുരിമാതി സബ്ബനയേസു സമനന്തരാതീതാവ ദട്ഠബ്ബാ. കസ്മാ പനേത്ഥ അനന്തരപച്ചയേ വിയ ‘‘പുരിമാ പുരിമാ കുസലാ ധമ്മാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം അബ്യാകതാനം ധമ്മാന’’ന്തിആദിനാ നയേന ഭിന്നജാതികേഹി സദ്ധിം നിദ്ദേസോ ന കതോതി? അത്തനോ ഗതിം ഗാഹാപേതും അസമത്ഥതായ. ഭിന്നജാതികാ ഹി ഭിന്നജാതികാനം അരൂപധമ്മാനം ആസേവനഗുണേന പഗുണബലവഭാവം സാധയമാനാ അത്തനോ കുസലാദിഭാവസങ്ഖാതം ഗതിം ഗാഹാപേതും ന സക്കോന്തി. തസ്മാ തേഹി സദ്ധിം നിദ്ദേസം അകത്വാ യേ യേസം വാസനാസങ്ഖാതേന ആസേവനേന പഗുണതരബലവതരഭാവവിസിട്ഠം അത്തനോ കുസലാദിഭാവസങ്ഖാതം ഗതിം ഗാഹാപേതും സക്കോന്തി, തേസം തേഹി സമാനജാതികേഹേവ സദ്ധിം നിദ്ദേസോ കതോതി വേദിതബ്ബോ. അഥ വിപാകാബ്യാകതം കസ്മാ ന ഗഹിതന്തി? ആസേവനാഭാവേന. വിപാകഞ്ഹി കമ്മവസേന വിപാകഭാവപ്പത്തം കമ്മപരിണാമിതം ഹുത്വാ വത്തതി നിരുസ്സാഹം ദുബ്ബലന്തി തം ആസേവനഗുണേന അത്തനോ സഭാവം ഗാഹാപേത്വാ പരിഭാവേത്വാ നേവ അഞ്ഞം വിപാകം ഉപ്പാദേതും സക്കോതി, ന പുരിമവിപാകാനുഭാവം ഗഹേത്വാ ഉപ്പജ്ജിതുന്തി. കമ്മവേഗക്ഖിത്തം പന പതിതം വിയ ഹുത്വാ ഉപ്പജ്ജതീതി സബ്ബഥാപി വിപാകേ ആസേവനം നത്ഥീതി ആസേവനാഭാവേന വിപാകം ന ഗഹിതം. കുസലാകുസലകിരിയാനന്തരം ഉപ്പജ്ജമാനമ്പി ചേതം കമ്മപടിബദ്ധവുത്തിതായ ആസേവനഗുണം ന ഗണ്ഹാതീതി കുസലാദയോപിസ്സ ആസേവനപച്ചയാ ന ഹോന്തി. അപിച നാനാജാതികത്താപേതേ ന ഹോന്തിയേവ. ഭൂമിതോ പന ആരമ്മണതോ വാ നാനാജാതികത്തം നാമ നത്ഥി. തസ്മാ കാമാവചരകുസലകിരിയാമഹഗ്ഗതകുസലകിരിയാനമ്പി, സങ്ഖാരാരമ്മണഞ്ച അനുലോമകുസലം നിബ്ബാനാരമ്മണസ്സ ഗോത്രഭുകുസലസ്സ ആസേവനപച്ചയോ ഹോതിയേവാതി അയം താവേത്ഥ പാളിവണ്ണനാ. അയം പന ആസേവനപച്ചയോ ജാതിതോ താവ കുസലോ അകുസലോ കിരിയാബ്യാകതോതി തിധാ ഠിതോ. തത്ഥ കുസലോ ഭൂമിതോ കാമാവചരോ രൂപാവചരോ അരൂപാവചരോതി തിവിധോ ഹോതി, അകുസലോ കാമാവചരോവ കിരിയാബ്യാകതോ കാമാവചരോ രൂപാവചരോ അരൂപാവചരോതി തിവിധോവ, ലോകുത്തരോ ആസേവനപച്ചയോ നാമ നത്ഥീതി ഏവമേത്ഥ നാനപ്പകാരഭേദതോ വിഞ്ഞാതബ്ബോ വിനിച്ഛയോ.

ഏവം ഭിന്നേ പനേത്ഥ കാമാവചരകുസലം അത്തനോ അനന്തരസ്സ കാമാവചരകുസലസ്സേവ. യം പനേത്ഥ ഞാണസമ്പയുത്തം, തം അത്തനാ സദിസവേദനസ്സ രൂപാവചരകുസലസ്സ അരൂപാവചരകുസലസ്സ ലോകുത്തരകുസലസ്സാതി ഇമേസം രാസീനം ആസേവനപച്ചയോ ഹോതി. രൂപാവചരകുസലം പന രൂപാവചരകുസലസ്സേവ. അരൂപാവചരകുസലം അരൂപാവചരകുസലസ്സേവ. അകുസലം പന അകുസലസ്സേവ ആസേവനപച്ചയോ ഹോതി. കിരിയതോ പന കാമാവചരകിരിയസങ്ഖാതോ താവ കാമാവചരകിരിയസ്സേവ. യോ പനേത്ഥ ഞാണസമ്പയുത്തോ, സോ അത്തനാ സദിസവേദനസ്സ രൂപാവചരകിരിയസ്സ അരൂപാവചരകിരിയസ്സാതി ഇമേസം രാസീനം ആസേവനപച്ചയോ ഹോതി. രൂപാവചരകിരിയസങ്ഖാതോ പന രൂപാവചരകിരിയസ്സേവ, അരൂപാവചരകിരിയസങ്ഖാതോ അരൂപാവചരകിരിയസ്സേവ ആസേവനപച്ചയോ ഹോതി. വിപാകോ പന ഏകധമ്മസ്സാപി ഏകധമ്മോപി വാ കോചി വിപാകസ്സ ആസേവനപച്ചയോ നത്ഥീതി ഏവമേത്ഥ പച്ചയുപ്പന്നതോപി വിഞ്ഞാതബ്ബോ വിനിച്ഛയോതി.

ആസേവനപച്ചയനിദ്ദേസവണ്ണനാ.