൨. സാനുസയവാരവണ്ണനാ
൬൬-൧൩൧. സാനുസയവാരേ പന യോ കാമരാഗാനുസയേന സാനുസയോതി യഥാ ഏകന്തരികജരാദിരോഗേന ആബാധികോ യാവ തമ്ഹാ രോഗാ ന മുച്ചതി, താവ തസ്സ രോഗസ്സ അനുപ്പത്തിക്ഖണേപി സരോഗോയേവ നാമ ഹോതി. ഏവം സസംകിലേസസ്സ വട്ടഗാമിസത്തസ്സ യാവ അരിയമഗ്ഗേന അനുസയാ സമുഗ്ഘാതം ന ഗച്ഛന്തി, താവ തേസം അനുസയാനം അനുപ്പത്തിക്ഖണേപി സാനുസയോയേവ നാമ ഹോതി. ഏവരൂപം സാനുസയതം സന്ധായ ‘ആമന്താ’തി വുത്തം. സേസമേത്ഥ അനുസയവാരസദിസമേവ.
ഓകാസവാരേ പന ‘‘രൂപധാതുയാ അരൂപധാതുയാ ഏത്ഥ മാനാനുസയേന സാനുസയോ’’തി വുത്തേ താസു ധാതൂസു പുഗ്ഗലസ്സ സാനുസയതാ പഞ്ഞായേയ്യ, അനുസയസ്സ ഉപ്പത്തിട്ഠാനം ന പഞ്ഞായേയ്യ. അനുസയസ്സ ച ഉപ്പത്തിട്ഠാനദസ്സനത്ഥം അയം വാരോ ആരദ്ധോ, തസ്മാ തതോ മാനാനുസയേന സാനുസയോതി വുത്തം. ഏവഞ്ഹി സതി തതോ ധാതുദ്വയതോ ഉപ്പന്നേന മാനാനുസയേന സാനുസയോതി അനുസയസ്സ ഉപ്പത്തിട്ഠാനം ദസ്സിതം ഹോതി. ഇമസ്സ പന പഞ്ഹസ്സ അത്ഥേ അവുത്തേ ആദിപഞ്ഹസ്സ അത്ഥോ പാകടോ ന ഹോതീതി പഠമം ന വുത്തോ, തസ്മാ സോ ഏവം വേദിതബ്ബോ. യതോ കാമരാഗാനുസയേനാതി യതോ ഉപ്പന്നേന കാമരാഗാനുസയേന സാനുസയോ, കിം സോ തതോ ഉപ്പന്നേന പടിഘാനുസയേനപി സാനുസയോതി? യസ്മാ പനേതേ ദ്വേ ഏകസ്മാ ഠാനാ നുപ്പജ്ജന്തി; തസ്മാ ‘‘നോ’’തി പടിസേധോ കതോ. അരഹാ സബ്ബത്ഥാതി അരഹാ സബ്ബധമ്മേസു ഉപ്പജ്ജനകേന കേനചി അനുസയേന നിരാനുസയോതി. ഇമിനാ അത്ഥവസേന നിപ്പദേസട്ഠാനേസു ഭുമ്മവചനമേവ കതന്തി. ഇമിനാ ഉപായേന സബ്ബത്ഥ അത്ഥവിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോതി.
സാനുസയവാരവണ്ണനാ.