൯. ചക്ഖുനാരൂപംപസ്സതീതികഥാവണ്ണനാ

൮൨൬-൮൨൭. ഇദാനി ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീതികഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ ‘‘ചക്ഖുനാ രൂപം ദിസ്വാ’’തി വചനം നിസ്സായ ‘‘പസാദചക്ഖുമേവ രൂപം പസ്സതീ’’തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി മഹാസങ്ഘികാനം, തേ സന്ധായ പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥ നം ‘‘യദി ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സേയ്യ, രൂപേന രൂപം പസ്സേയ്യാതീ’’തി ചോദേതും രൂപേന രൂപം പസ്സതീതി ആഹ. ഇതരോ രൂപായതനം സന്ധായ പടിക്ഖിപിത്വാ പുന പുട്ഠോ ചക്ഖുമേവ സന്ധായ പടിജാനാതി. പടിവിജാനാതീതി ഏത്ഥ അയമധിപ്പായോ – പസ്സതീതി ഹി മയം പടിജാനനം സന്ധായ പുച്ഛാമ, ന ചക്ഖൂപസംഹാരമത്തം. തസ്മാ വദേഹി താവ ‘‘കിം തേ ചക്ഖുമാ രൂപേന രൂപം പടിവിജാനാതീ’’തി. ഇതരോ പുരിമനയേനേവ പടിക്ഖിപതി ചേവ പടിജാനാതി ച. അഥ നം ‘‘ഏവം സന്തേ രൂപം മനോവിഞ്ഞാണം ആപജ്ജതി, തഞ്ഹി പടിവിജാനാതി നാമാ’’തി ചോദേതും രൂപം മനോവിഞ്ഞാണന്തി ആഹ. ഇതരോ ലേസം അലഭന്തോ പടിക്ഖിപതേവ. അത്ഥി ചക്ഖുസ്സ ആവട്ടനാതിആദി ‘‘യദി ചക്ഖു പടിവിജാനനട്ഠേന പസ്സതി, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ വിയ തസ്സാപി ആവജ്ജനായ ഭവിതബ്ബ’’ന്തി ചോദേതും പുച്ഛതി. ഇതരോ യസ്മാ ന ആവജ്ജനപടിബദ്ധം ചക്ഖു, ന തം ആവജ്ജനാനന്തരം ഉപ്പജ്ജതി, തസ്മാ ന ഹേവന്തി പടിക്ഖിപതി. സോതേന സദ്ദന്തിആദീസുപി ഏസേവ നയോ. ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീതി സസമ്ഭാരകഥാനയേന വുത്തം. യഥാ ഹി ഉസുനാ വിജ്ഝന്തോപി ‘‘ധനുനാ വിജ്ഝതീ’’തി വുച്ചതി, ഏവം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണേന പസ്സന്തോപി ‘‘ചക്ഖുനാ പസ്സതീ’’തി വുത്തോ, തസ്മാ അസാധകമേതം. സേസേസുപി ഏസേവ നയോപി.

ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീതികഥാവണ്ണനാ.

അട്ഠാരസമോ വഗ്ഗോ.