൧൧. കമ്മൂപചയകഥാവണ്ണനാ

൭൩൭. ഇദാനി കമ്മൂപചയകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം കമ്മൂപചയോ നാമ കമ്മതോ അഞ്ഞോ ചിത്തവിപ്പയുത്തോ അബ്യാകതോ അനാരമ്മണോതി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി അന്ധകാനഞ്ചേവ സമ്മിതിയാനഞ്ച; തേ സന്ധായ അഞ്ഞം കമ്മന്തി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. അഥ നം ‘‘യദി കമ്മതോ അഞ്ഞോ കമ്മൂപചയോ, ഫസ്സാദിതോപി അഞ്ഞേന ഫസ്സൂപചയാദിനാ ഭവിതബ്ബ’’ന്തി ചോദേതും അഞ്ഞോ ഫസ്സോതിആദിമാഹ. ഇതരോ ലദ്ധിയാ അഭാവേന പടിക്ഖിപതി.

൭൩൮-൭൩൯. കമ്മേന സഹജാതോതി പഞ്ഹേസു ചിത്തവിപ്പയുത്തം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി, ചിത്തസമ്പയുത്തം സന്ധായ പടിജാനാതി. കുസലോതി പഞ്ഹേസുപി ചിത്തവിപ്പയുത്തം സന്ധായ പടിജാനാതി. പരതോ അകുസലോതിപഞ്ഹേസുപി ഏസേവ നയോ.

൭൪൦. സാരമ്മണോതി പുട്ഠോ പന ഏകന്തം അനാരമ്മണമേവ ഇച്ഛതി, തസ്മാ പടിക്ഖിപതി. ചിത്തം ഭിജ്ജമാനന്തി യദാ ചിത്തം ഭിജ്ജമാനം ഹോതി, തദാ കമ്മം ഭിജ്ജതീതി അത്ഥോ. ഭുമ്മത്ഥേ വാ പച്ചത്തം, ചിത്തേ ഭിജ്ജമാനേതി അത്ഥോ. അയമേവ വാ പാഠോ. തത്ഥ യസ്മാ സമ്പയുത്തോ ഭിജ്ജതി, വിപ്പയുത്തോ ന ഭിജ്ജതി, തസ്മാ പടിജാനാതി ചേവ പടിക്ഖിപതി ച.

൭൪൧. കമ്മമ്ഹി കമ്മൂപചയോതി കമ്മേ സതി കമ്മൂപചയോ, കമ്മേ വാ പതിട്ഠിതേ കമ്മൂപചയോ, കമ്മൂപചയതോവ വിപാകോ നിബ്ബത്തതി. തസ്മിം പന കമ്മേ നിരുദ്ധേ യാവ അംകുരുപ്പാദാ ബീജം വിയ യാവ വിപാകുപ്പാദാ കമ്മൂപചയോ തിട്ഠതീതിസ്സ ലദ്ധി, തസ്മാ പടിജാനാതി. തഞ്ഞേവ കമ്മം, സോ കമ്മൂപചയോ, സോ കമ്മവിപാകോതി യസ്മാ കമ്മമ്ഹി കമ്മൂപചയോ, സോ ച യാവ വിപാകുപ്പാദാ തിട്ഠതീതിസ്സ ലദ്ധി, തസ്മാ നം തേസം തിണ്ണമ്പി ഏകത്തം പുച്ഛതി വിപാകോ സാരമ്മണോതി ഇദം വിപാകോ വിയ വിപാകധമ്മധമ്മോപി ആരമ്മണപടിബദ്ധോയേവാതി ചോദനത്ഥം പുച്ഛതി. ഇതരോ പന ലദ്ധിവസേനേകം പടിജാനാതി, ഏകം പടിക്ഖിപതി. പടിലോമേപി ഏസേവ നയോ. സേസമേത്ഥ യഥാപാളിമേവ നിയ്യാതീതി.

കമ്മൂപചയകഥാവണ്ണനാ.

പന്നരസമോ വഗ്ഗോ.

തതിയപണ്ണാസകോ സമത്തോ.