൨. കമ്മകഥാവണ്ണനാ

൬൩൩-൬൩൫. ഇദാനി കമ്മകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ ‘‘നാഹം, ഭിക്ഖവേ, സഞ്ചേതനികാനം കമ്മാന’’ന്തി (അ. നി. ൧൦.൨൧൭) സുത്തപദം നിസ്സായ ‘‘സബ്ബം കമ്മം സവിപാക’’ന്തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി മഹാസംഘികാനം; തേസം ‘‘ചേതനാഹം, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം വദാമീ’’തി (അ. നി. ൬.൬൩) സത്ഥാരാ അവിസേസേന ചേതനാ ‘‘കമ്മ’’ന്തി വുത്താ; സാ ച കുസലാകുസലാവ സവിപാകാ, അബ്യാകതാ അവിപാകാതി ഇമം വിഭാഗം ദസ്സേതും സബ്ബം കമ്മന്തി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. പുന സബ്ബാ ചേതനാതി പഞ്ഹേസു അബ്യാകതം സന്ധായ പടിക്ഖേപോ, കുസലാകുസലേ സന്ധായ പടിഞ്ഞാ വേദിതബ്ബാ. വിപാകാബ്യാകതാതിആദി സവിപാകാവിപാകചേതനം സരൂപേന ദസ്സേതും വുത്തം. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവ. ‘‘നാഹം, ഭിക്ഖവേ’’തി സുത്തം സതി പച്ചയേ ദിട്ഠധമ്മാദീസു വിപാകപടിസംവേദനം സന്ധായ വുത്തം, തസ്മാ അസാധകന്തി.

കമ്മകഥാവണ്ണനാ.