൯. അരിയധമ്മവിപാകകഥാവണ്ണനാ

൪൯൮. ഇദാനി അരിയധമ്മവിപാകകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം കിലേസപ്പഹാനമത്തമേവ സാമഞ്ഞഫലം, ന ചിത്തചേതസികാ ധമ്മാതി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി അന്ധകാനം; തേ സന്ധായ നത്ഥി അരിയധമ്മവിപാകോതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. തത്ഥ അരിയധമ്മവിപാകോതി മഗ്ഗസങ്ഖാതസ്സ അരിയധമ്മസ്സ വിപാകോ. കിലേസക്ഖയമത്തം അരിയഫലന്തി ലദ്ധിയാ പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. സാമഞ്ഞന്തി സമണഭാവോ, മഗ്ഗസ്സേതം നാമം. ‘‘സാമഞ്ഞഞ്ച വോ, ഭിക്ഖവേ, ദേസേസ്സാമി സാമഞ്ഞഫലഞ്ചാ’’തി ഹി വുത്തം. ബ്രഹ്മഞ്ഞേപി ഏസേവ നയോ.

സോതാപത്തിഫലം ന വിപാകോതിആദീസു സോതാപത്തിമഗ്ഗാദീനം അപചയഗാമിതം സന്ധായ അരിയഫലാനം നവിപാകഭാവം പടിജാനാതി, ദാനഫലാദീനം പടിക്ഖിപതി. സോ ഹി ആചയഗാമിത്തികസ്സ ഏവം അത്ഥം ധാരേതി – വിപാകസങ്ഖാതം ആചയം ഗച്ഛന്തി, തം വാ ആചിനന്താ ഗച്ഛന്തീതി ആചയഗാമിനോ, വിപാകം അപചിനന്താ ഗച്ഛന്തീതി അപചയഗാമിനോതി. തസ്മാ ഏവം പടിജാനാതി ച പടിക്ഖിപതി ച.

൫൦൦. കാമാവചരം കുസലം സവിപാകം ആചയഗാമീതിആദികാ പുച്ഛാ പരവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ച പടിക്ഖേപോ ച സകവാദിസ്സ. ലോകിയഞ്ഹി കുസലം വിപാകചുതിപടിസന്ധിയോ ചേവ വട്ടഞ്ച ആചിനന്തം ഗച്ഛതീതി ആചയഗാമി. ലോകുത്തരകുസലം ചുതിപടിസന്ധിയോ ചേവ വട്ടഞ്ച അപചിനന്തം ഗച്ഛതീതി അപചയഗാമി. ഏവമേതം സവിപാകമേവ ഹോതി, ന അപചയഗാമിവചനമത്തേന അവിപാകം. ഇമമത്ഥം സന്ധായേത്ഥ സകവാദിനോ പടിഞ്ഞാ ച പടിക്ഖേപോ ച വേദിതബ്ബാതി.

അരിയധമ്മവിപാകകഥാവണ്ണനാ.