൧. നിയാമകഥാവണ്ണനാ

൪൪൫-൪൪൭. ഇദാനി നിയാമകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ നിയാമോതി ‘‘ഭബ്ബോ നിയാമം ഓക്കമിതും കുസലേസു ധമ്മേസു സമ്മത്ത’’ന്തി (പു. പ. ൧൩) വചനതോ അരിയമഗ്ഗോ വുച്ചതി. യസ്മാ പന തസ്മിം ഉപ്പജ്ജിത്വാ നിരുദ്ധേപി പുഗ്ഗലോ അനിയതോ നാമ ന ഹോതി, തസ്മാ ‘‘സോ നിയാമോ നിച്ചട്ഠേന അസങ്ഖതോ’’തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി അന്ധകാനം; തേ സന്ധായ പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. തതോ ‘‘യദി സോ അസങ്ഖതോ, ഏവരൂപേന തേന ഭവിതബ്ബ’’ന്തി ദീപേന്തോ നിബ്ബാനന്തിആദിമാഹ. സംസന്ദനപുച്ഛാ ഉത്താനത്ഥായേവ.

അത്ഥി കേചീതിആദി നിയാമസ്സ സങ്ഖതഭാവദീപനത്ഥം വുത്തം. മഗ്ഗോ അസങ്ഖതോതിപഞ്ഹേ തസ്സ ഉപ്പാദനിരോധഭാവതോ പടിക്ഖിപതീതി. നിയാമോ സങ്ഖതോതിപഞ്ഹേ നിരുദ്ധേപി മഗ്ഗേ നിയാമസ്സ അത്ഥിതം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി. സോതാപത്തിനിയാമോതിആദിപഞ്ഹേസുപി അനുലോമതോ ച പടിലോമതോ ച ഇമിനാവ നയേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. പഞ്ച അസങ്ഖതാനീതി പുട്ഠോ പഞ്ചന്നം അസങ്ഖതാനം ആഗതട്ഠാനം അപസ്സന്തോ പടിക്ഖിപതി. ദുതിയം പുട്ഠോ ചതുന്നം സമ്മത്തനിയാമാനം നിയാമവചനതോ നിബ്ബാനസ്സ ച അസങ്ഖതഭാവതോ പടിജാനാതി. മിച്ഛത്തനിയാമപഞ്ഹോ നിയാമവചനമത്തേന അസങ്ഖതതായ അയുത്തഭാവദീപനത്ഥം വുത്തോതി.

നിയാമകഥാവണ്ണനാ.