൨. പടിച്ചസമുപ്പാദകഥാവണ്ണനാ
൪൪൮. ഇദാനി പടിച്ചസമുപ്പാദകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേസം നിദാനവഗ്ഗേ ‘‘ഉപ്പാദാ വാ തഥാഗതാനം അനുപ്പാദാ വാ തഥാഗതാനം ഠിതാവ സാ ധാതു ധമ്മട്ഠിതതാ’’തിആദിവചനതോ (സം. നി. ൨.൨൦) ‘‘പടിച്ചസമുപ്പാദോ അസങ്ഖതോ’’തി ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി പുബ്ബസേലിയാനഞ്ച മഹിസാസകാനഞ്ച; തേ സന്ധായ പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ.
൪൪൯. അവിജ്ജാ അസങ്ഖതാതി ആദയോ പഞ്ഹാ അവിജ്ജാദീനംയേവ പടിച്ചസമുപ്പാദഭാവദസ്സനത്ഥം വുത്താ. യേന പനത്ഥേന തത്ഥ ഏകേകം അങ്ഗം ‘‘പടിച്ചസമുപ്പാദോ’’തി വുച്ചതി, സോ പടിച്ചസമുപ്പാദവിഭങ്ഗേ വുത്തോയേവ.
൪൫൧. അവിജ്ജാപച്ചയാ സങ്ഖാരാതി യാ തത്ഥ ധമ്മട്ഠിതതാതിആദി യേന സുത്തേന ലദ്ധി പതിട്ഠാപിതാ, തസ്സേവ അത്ഥദസ്സനേന ലദ്ധിഭിന്ദനത്ഥം വുത്തം. അയഞ്ഹേത്ഥ അത്ഥോ – യാ അയം ഹേട്ഠാ ‘‘ഠിതാവ സാ ധാതു ധമ്മട്ഠിതതാ ധമ്മനിയാമതാ’’തി വുത്താ ന സാ അഞ്ഞത്ര അവിജ്ജാദീഹി വിസും ഏകാ അത്ഥി. അവിജ്ജാദീനം പന പച്ചയാനംയേവേതം നാമം. ഉപ്പന്നേപി ഹി തഥാഗതേ അനുപ്പന്നേപി അവിജ്ജാതോ സങ്ഖാരാ സമ്ഭവന്തി, സങ്ഖാരാദീഹി ച വിഞ്ഞാണാദീനി, തസ്മാ ‘‘അവിജ്ജാപച്ചയാ സങ്ഖാരാ’’തി യാ ഏതസ്മിം പദേ സങ്ഖാരധമ്മാനം കാരണട്ഠേന ഠിതതാതി ധമ്മട്ഠിതതാ. തേസംയേവ ച ധമ്മാനം കാരണട്ഠേനേവ നിയാമതാതി ധമ്മനിയാമതാതി അവിജ്ജാ വുച്ചതി. സാ ച അസങ്ഖതാ, നിബ്ബാനഞ്ച അസങ്ഖതന്തി പുച്ഛതി. പരവാദീ ലദ്ധിവസേന പടിജാനിത്വാ പുന ദ്വേ അസങ്ഖതാനീതി പുട്ഠോ സുത്താഭാവേന പടിക്ഖിപിത്വാ ലദ്ധിവസേനേവ പടിജാനാതി. സേസപദേസുപി ഏസേവ നയോ. ഹേട്ഠാ വുത്തസദിസം പന തത്ഥ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബന്തി.
പടിച്ചസമുപ്പാദകഥാവണ്ണനാ.