൩. വിപരീതകഥാവണ്ണനാ

൪൨൪. ഇദാനി വിപരീതകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ ‘‘യ്വായം പഥവീകസിണേ പഥവീസഞ്ഞീ സമാപജ്ജതി, തസ്സ തം ഞാണം വിപരീതഞാണ’’ന്തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി അന്ധകാനം, തേ സന്ധായ പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. പഥവിം നിസ്സായ ഉപ്പന്നനിമിത്തഞ്ഹി ന പഥവീയേവ, തത്ര ചായം പഥവീസഞ്ഞീ. തസ്മാ വിപരീതഞാണന്തി അയമേതസ്സ അധിപ്പായോ. തതോ സകവാദീ ‘‘ലക്ഖണപഥവീപി സസമ്ഭാരപഥവീപി നിമിത്തപഥവീപി പഥവീദേവതാപി സബ്ബാ പഥവീയേവ, താസു പഥവീതി ഞാണം വിപരീതം ന ഹോതി. അനിച്ചേ നിച്ചന്തിആദിവിപരിയേസോ പന വിപരീതഞാണം നാമ. കിം തേ ഇദം ഏതേസു അഞ്ഞതര’’ന്തി ചോദേതും അനിച്ചേ നിച്ചന്തിആദിമാഹ. ഇതരോ വിപല്ലാസലക്ഖണാഭാവം സന്ധായ പടിക്ഖിപതി, പഥവീനിമിത്തം സന്ധായ പടിജാനാതി.

കുസലന്തി സേക്ഖപുഥുജ്ജനാനം ഞാണം സന്ധായ വുത്തം. അത്ഥി അരഹതോതി പഞ്ഹേസുപി വിപല്ലാസലക്ഖണാഭാവേന പടിക്ഖിപതി. പഥവീനിമിത്തം സന്ധായ പടിജാനാതി. സബ്ബേവ പഥവീതി സബ്ബം തം പഥവീകസിണം ലക്ഖണപഥവീയേവ ഹോതീതി പുച്ഛതി. സകവാദീ തഥാ അഭാവതോ പടിക്ഖിപതി. നനു പഥവീ അത്ഥി, അത്ഥി ച കോചി പഥവിം പഥവിതോ സമാപജ്ജതീതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. തസ്സത്ഥോ – നനു നിമിത്തപഥവീ അത്ഥി, അത്ഥി ച കോചി തം പഥവിം പഥവിതോയേവ സമാപജ്ജതി, ന ആപതോ വാ തേജതോ വാതി. പഥവീ അത്ഥീതിആദി ‘‘യദി യം യഥാ അത്ഥി, തം തഥാ സമാപജ്ജന്തസ്സ ഞാണം വിപരീതം ഹോതി, നിബ്ബാനം അത്ഥി, തമ്പി സമാപജ്ജന്തസ്സ സബ്ബവിപരിയേസസമുഗ്ഘാതനം മഗ്ഗഞാണമ്പി തേ വിപരീതം ഹോതൂ’’തി ദസ്സനത്ഥം വുത്തന്തി.

വിപരീതകഥാവണ്ണനാ.