൪. നിയാമകഥാവണ്ണനാ

൪൨൮-൪൩൧. ഇദാനി നിയാമകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യോ പുഗ്ഗലോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതി, തം ‘‘ഭബ്ബോ ഏസ ധമ്മം അഭിസമേതു’’ന്തി യസ്മാ ഭഗവാ ജാനാതി, തസ്മാ ‘‘അനിയതസ്സ പുഥുജ്ജനസ്സേവ സതോ പുഗ്ഗലസ്സ നിയാമഗമനായ ഞാണം അത്ഥീ’’തി യേസം ലദ്ധി, സേയ്യഥാപി ഏതരഹി ഉത്തരാപഥകാനം; തേ സന്ധായ അനിയതസ്സാതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. തത്ഥ നിയാമഗമനായാതി നിയാമോ വുച്ചതി മഗ്ഗോ, മഗ്ഗഗമനായ മഗ്ഗോക്കമനായാതി അത്ഥോ. യം പനസ്സ ഞാണം ദിസ്വാ ഭഗവാ ‘‘ഭബ്ബോ അയ’’ന്തി ജാനാതി, തം സന്ധായ പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ.

അഥസ്സ സകവാദീ അയുത്തവാദിതം ദീപേതും നിയതസ്സാതി വിപരീതാനുയോഗമാഹ. തത്ഥ പഠമപഞ്ഹേ മഗ്ഗേന നിയതസ്സ അനിയാമഗമനായ ഞാണം നാമ നത്ഥീതി പടിക്ഖിപതി. ദുതിയേ നത്ഥിഭാവേന പടിജാനാതി. തതിയേ അനിയതസ്സ നത്ഥീതി പുട്ഠത്താ ലദ്ധിവിരോധേന പടിക്ഖിപതി. പുന പഠമപഞ്ഹമേവ ചതുത്ഥം കത്വാ നിയതസ്സ നിയാമഗമനാദിവസേന തയോ പഞ്ഹാ കതാ. തേസു പഠമേ യസ്മാ ആദിമഗ്ഗേന നിയതസ്സ പുന തദത്ഥായ ഞാണം നത്ഥി, തസ്മാ പടിക്ഖിപതി. ദുതിയേ നത്ഥിഭാവേനേവ പടിജാനാതി. തതിയേ ലദ്ധിവിരോധേനേവ പടിക്ഖിപതി. പുന പഠമപഞ്ഹം അട്ഠമം കത്വാ അനിയതസ്സ അനിയാമഗമനാദിവസേന തയോ പഞ്ഹാ കതാ. തേസം അത്ഥോ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബോ. പുന പഠമപഞ്ഹമേവ ദ്വാദസമം കത്വാ തംമൂലകാ അത്ഥി നിയാമോതിആദയോ പഞ്ഹാ കതാ. തത്ഥ യസ്മാ നിയാമഗമനായ ഞാണം നാമ മഗ്ഗഞാണമേവ ഹോതി, തസ്മാ തം സന്ധായ അത്ഥി നിയാമോതി വുത്തം. ഇതരോ പന നിയാമോതി വുത്തേ പടിക്ഖിപതി, ഞാണന്തി വുത്തേ പടിജാനാതി. സതിപട്ഠാനാദീസുപി ഏസേവ നയോ. പച്ചനീകം ഉത്താനത്ഥമേവ. ഗോത്രഭുനോതിആദി യേന യം അപ്പത്തം, തസ്സ തം നത്ഥീതി ദസ്സനത്ഥം വുത്തം. ഭഗവാ ജാനാതീതി അത്തനോ ഞാണബലേന ജാനാതി, ന തസ്സ നിയാമഗമനഞാണസബ്ഭാവതോ. തസ്മാ ഇമിനാ കാരണേന പതിട്ഠിതാപിസ്സ ലദ്ധി അപ്പതിട്ഠിതായേവാതി.

നിയാമകഥാവണ്ണനാ.