൨. സത്തസൂരിയസുത്തവണ്ണനാ

൬൬. ദുതിയേ യസ്മാ അയം സത്തസൂരിയദേസനാ തേജോസംവട്ടദസ്സനവസേന പവത്താ, തസ്മാ തയോ സംവട്ടാ, തിസ്സോ സംവട്ടസീമാ, തീണി സംവട്ടമൂലാനീ, തീണി കോലാഹലാനീതി അയം താവ ആദിതോവ ഇമസ്സ സുത്തസ്സ പുരേചാരികകഥാ വേദിതബ്ബാ. സാ വിസുദ്ധിമഗ്ഗേ (വിസുദ്ധി. ൨.൪൦൩) പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിനിദ്ദേസേ വിത്ഥാരിതാവ. ഏതദവോചാതി അനിച്ചകമ്മട്ഠാനികാനം പഞ്ചന്നം ഭിക്ഖുസതാനം അജ്ഝാസയേന ഉപാദിന്നകാനം അനുപാദിന്നകാനം സങ്ഖാരാനം വിപത്തിദസ്സനത്ഥം ഏതം ‘‘അനിച്ചാ, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഖാരാ’’തിആദിസത്തസൂരിയോപമസുത്തന്തം അവോച. തത്ഥ അനിച്ചാതി ഹുത്വാ അഭാവട്ഠേന അനിച്ചാ. സങ്ഖാരാതി ഉപാദിന്നകഅനുപാദിന്നകാ സങ്ഖാരധമ്മാ. അദ്ധുവാതി ഏവം അചിരട്ഠേന ന ധുവാ. അനസ്സാസികാതി അസസ്സതഭാവേന അസ്സാസരഹിതാ. അലമേവാതി യുത്തമേവ.

അജ്ഝോഗാള്ഹോതി ഉദകേ അനുപവിട്ഠോ. അച്ചുഗ്ഗതോതി ഉദകപിട്ഠിതോ ഉഗ്ഗതോ. ദേവോ ന വസ്സതീതി പഠമം താവ ഉപകപ്പനമേഘോ നാമ കോടിസതസഹസ്സചക്കവാളേ ഏകമേഘോ ഹുത്വാ വസ്സതി, തദാ നിക്ഖന്തബീജം ന പുന ഗേഹം പവിസതി. തതോ പട്ഠായ ധമകരണേ നിരുദ്ധം വിയ ഉദകം ഹോതി, പുന ഏകബിന്ദുമ്പി ദേവോ ന വസ്സതീതി ഉപമാനധമ്മകഥാവ പമാണം. വിനസ്സന്തേ പന ലോകേ പഠമം അവീചിതോ പട്ഠായ തുച്ഛോ ഹോതി, തതോ ഉട്ഠഹിത്വാ സത്താ മനുസ്സലോകേ ച തിരച്ഛാനേസു ച നിബ്ബത്തന്തി. തിരച്ഛാനേസു നിബ്ബത്താപി പുത്തഭാതികേസു മേത്തം പടിലഭിത്വാ കാലകതാ ദേവമനുസ്സേസു നിബ്ബത്തന്തി. ദേവതാ ആകാസേന ചരന്തിയോ ആരോചേന്തി – ‘‘ന ഇദം ഠാനം സസ്സതം ന നിബദ്ധം, മേത്തം ഭാവേഥ, കരുണം, മുദിതം, ഉപേക്ഖം ഭാവേഥാ’’തി. തേ മേത്താദയോ ഭാവേത്വാ തതോ ചുതാ ബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തന്തി.

ബീജഗാമാതി ഏത്ഥ ബീജഗാമോ നാമ പഞ്ച ബീജജാതാനി. ഭൂതഗാമോ നാമ യംകിഞ്ചി നിക്ഖന്തമൂലപണ്ണം ഹരിതകം. ഓസധിതിണവനപ്പതയോതി ഏത്ഥ ഓസധീതി ഓസധരുക്ഖാ. തിണാതി ബഹിസാരാ താലനാളികേരാദയോ. വനപ്പതയോതി വനജേട്ഠകരുക്ഖാ. കുന്നദിയോതി ഠപേത്വാ പഞ്ച മഹാനദിയോ അവസേസാ നിന്നഗാ. കുസോബ്ഭാതി ഠപേത്വാ സത്ത മഹാസരേ അവസേസാ രഹദാദയോ. ദുതിയോ സൂരിയോതിആദീസു ദുതിയസൂരിയകാലേ ഏകോ ഉദേതി, ഏകോ അത്ഥങ്ഗമേതി. തതിയകാലേ ഏകോ ഉദേതി, ഏകോ അത്ഥങ്ഗമേതി, ഏകോ മജ്ഝേ ഹോതി. ചതുത്ഥകാലേ ചതുകുലികേ ഗാമേ ചത്താരോ പിണ്ഡചാരികാ ദ്വാരപടിപാടിയാ ഠിതാ വിയ ഹോന്തി. പഞ്ചമാദികാലേപി ഏസേവ നയോ. പലുജ്ജന്തീതി ഛിജ്ജിത്വാ ഛിജ്ജിത്വാ പതന്തി. നേവ ഛാരികാ പഞ്ഞായതി ന മസീതി ചക്കവാളമഹാപഥവീ സിനേരുപബ്ബതരാജാ ഹിമവാ ചക്കവാളപബ്ബതോ ഛ കാമസഗ്ഗാ പഠമജ്ഝാനികബ്രഹ്മലോകാതി ഏത്തകേ ഠാനേ ദഡ്ഢേ അച്ഛരായ ഗഹേതബ്ബമത്താപി ഛാരികാ വാ അങ്ഗാരോ വാ ന പഞ്ഞായതി. കോ മന്താ കോ സദ്ധാതാതി കോ തസ്സ സദ്ധാപനത്ഥായ സമത്ഥോ, കോ വാ തസ്സ സദ്ധാതാ. അഞ്ഞത്ര ദിട്ഠപദേഹീതി ദിട്ഠപദേ സോതാപന്നേ അരിയസാവകേ ഠപേത്വാ കോ അഞ്ഞോ സദ്ദഹിസ്സതീതി അത്ഥോ.

വീതരാഗോതി വിക്ഖമ്ഭനവസേന വീതരാഗോ. സാസനം ആജാനിംസൂതി അനുസിട്ഠിം ജാനിംസു, ബ്രഹ്മലോകസഹബ്യതായ മഗ്ഗം പടിപജ്ജിംസു. സമസമഗതിയോതി ദുതിയത്തഭാവേ സബ്ബാകാരേന സമഗതികോ ഏകഗതികോ. ഉത്തരി മേത്തം ഭാവേയ്യന്തി പഠമജ്ഝാനതോ ഉത്തരി യാവ തികചതുക്കജ്ഝാനാ പണീതം കത്വാ മേത്തം ഭാവേയ്യം. ചക്ഖുമാതി പഞ്ചഹി ചക്ഖൂഹി ചക്ഖുമാ. പരിനിബ്ബുതോതി ബോധിപല്ലങ്കേയേവ കിലേസപരിനിബ്ബാനേന പരിനിബ്ബുതോ. ഏവം അനിച്ചലക്ഖണം ദീപേത്വാ സത്ഥരി ദേസനം വിനിവട്ടേന്തേ പഞ്ചസതാപി തേ അനിച്ചകമ്മട്ഠാനികാ ഭിക്ഖൂ ദേസനാനുസാരേന ഞാണം പേസേത്വാ നിസിന്നാസനേസുയേവ അരഹത്തം പാപുണിംസൂതി.