൨. മിഗസാലാസുത്തവണ്ണനാ

൪൪. ദുതിയേ കഥം കഥം നാമാതി കേന കേന കാരണേന. അഞ്ഞേയ്യോതി ആജാനിതബ്ബോ. യത്ര ഹി നാമാതി യസ്മിം നാമ ധമ്മേ. സമസമഗതികാതി സമഭാവേനേവ സമഗതികാ. ഭവിസ്സന്തീതി ജാതാ. സകദാഗാമിപത്തോ തുസിതം കായം ഉപപന്നോതി സകദാഗാമിപുഗ്ഗലോ ഹുത്വാ തുസിതഭവനേയേവ നിബ്ബത്തോ. കഥം കഥം നാമാതി കേന കേന നു ഖോ കാരണേന, കിം നു ഖോ ജാനിത്വാ ദേസിതോ, ഉദാഹു അജാനിത്വാതി. ഥേരോ കാരണം അജാനന്തോ ഏവം ഖോ പനേതം ഭഗിനി ഭഗവതാ ബ്യാകതന്തി ആഹ.

അമ്മകാ അമ്മകപഞ്ഞാതി ഇത്ഥീ ഹുത്വാ ഇത്ഥിസഞ്ഞായ ഏവ സമന്നാഗതാ. കേ ച പുരിസപുഗ്ഗലപരോപരിയഞാണേതി ഏത്ഥ പുരിസപുഗ്ഗലപരോപരിയഞാണം വുച്ചതി പുരിസപുഗ്ഗലാനം തിക്ഖമുദുവസേന ഇന്ദ്രിയപരോപരിയഞാണം. തസ്മാ കാ ച ബാലാ മിഗസാലാ, കേ ച പുരിസപുഗ്ഗലാനം ഇന്ദ്രിയപരോപരിയഞാണേ അപ്പടിഹതവിസയാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ, ഉഭയമേതം ദൂരേ സുവിദൂരേതി അയമേത്ഥ സങ്ഖേപോ.

ഇദാനി മിഗസാലായ അത്തനോ ദൂരഭാവം ദസ്സേന്തോ ഛയിമേ, ആനന്ദാതിആദിമാഹ. സോരതോ ഹോതീതി പാപതോ സുട്ഠു ഓരതോ വിരതോ ഹോതി. സുരതോതിപി പാഠോ. അഭിനന്ദന്തി സബ്രഹ്മചാരീ ഏകത്തവാസേനാതി തേന സദ്ധിം ഏകതോവാസേന സബ്രഹ്മചാരീ അഭിനന്ദന്തി തുസ്സന്തി. ഏകന്തവാസേനാതിപി പാഠോ, സതതവാസേനാതി അത്ഥോ. സവനേനപി അകതം ഹോതീതി സോതബ്ബയുത്തകം അസുതം ഹോതി. ബാഹുസച്ചേനപി അകതം ഹോതീതി ഏത്ഥ ബാഹുസച്ചം വുച്ചതി വീരിയം, വീരിയേന കത്തബ്ബയുത്തകം അകതം ഹോതീതി അത്ഥോ. ദിട്ഠിയാപി അപ്പടിവിദ്ധം ഹോതീതി ദിട്ഠിയാ പടിവിജ്ഝിതബ്ബം അപ്പടിവിദ്ധം ഹോതി. സാമായികമ്പി വിമുത്തിം ന ലഭതീതി കാലാനുകാലം ധമ്മസ്സവനം നിസ്സായ പീതിപാമോജ്ജം ന ലഭതി. ഹാനഗാമീയേവ ഹോതീതി പരിഹാനിമേവ ഗച്ഛതി.

പമാണികാതി പുഗ്ഗലേസു പമാണഗ്ഗാഹകാ. പമിനന്തീതി പമേതും തുലേതും ആരഭന്തി. ഏകോ ഹീനോതി ഏകോ ഗുണേഹി ഹീനോ. ഏകോ പണീതോതി ഏകോ ഗുണേഹി പണീതോ. തം ഹീതി തം പമാണകരണം.

അഭിക്കന്തതരോതി സുന്ദരതരോ. പണീതതരോതി ഉത്തമതരോ. ധമ്മസോതോ നിബ്ബഹതീതി സൂരം ഹുത്വാ പവത്തമാനവിപസ്സനാഞാണം നിബ്ബഹതി, അരിയഭൂമിം സമ്പാപേതി. തദന്തരം കോ ജാനേയ്യാതി തം അന്തരം തം കാരണം അഞ്ഞത്ര തഥാഗതേന കോ ജാനേയ്യാതി അത്ഥോ.

കോധമാനോതി കോധോ ച മാനോ ച. ലോഭധമ്മാതി ലോഭോയേവ. വചീസങ്ഖാരാതി ആലാപസല്ലാപവസേന വചനാനേവ. യോ വാ പനസ്സ മാദിസോതി യോ വാ പന അഞ്ഞോപി മയാ സദിസോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധോയേവ അസ്സ, സോ പുഗ്ഗലേസു പമാണം ഗണ്ഹേയ്യാതി അത്ഥോ. ഖഞ്ഞതീതി ഗുണഖണനം പാപുണാതി. ഇമേ ഖോ, ആനന്ദ, ഛ പുഗ്ഗലാതി ദ്വേ സോരതാ, ദ്വേ അധിഗതകോധമാനലോഭധമ്മാ, ദ്വേ അധിഗതകോധമാനവചീസങ്ഖാരാതി ഇമേ ഛ പുഗ്ഗലാ. ഗതിന്തി ഞാണഗതിം. ഏകങ്ഗഹീനാതി ഏകേകേന ഗുണങ്ഗേന ഹീനാ. പൂരണോ സീലേന വിസേസീ അഹോസി, ഇസിദത്തോ പഞ്ഞായ. പൂരണസ്സ സീലം ഇസിദത്തസ്സ പഞ്ഞാഠാനേ ഠിതം, ഇസിദത്തസ്സ പഞ്ഞാ പൂരണസ്സ സീലട്ഠാനേ ഠിതാതി.