൩. ഇണസുത്തവണ്ണനാ

൪൫. തതിയേ ദാലിദ്ദിയന്തി ദലിദ്ദഭാവോ. കാമഭോഗിനോതി കാമേ ഭുഞ്ജനകസത്തസ്സ. അസ്സകോതി അത്തനോ സന്തകേന രഹിതോ. അനാള്ഹികോതി ന അഡ്ഢോ. ഇണം ആദിയതീതി ജീവിതും അസക്കോന്തോ ഇണം ആദിയതി. വഡ്ഢിം പടിസ്സുണാതീതി ദാതും അസക്കോന്തോ വഡ്ഢിം ദസ്സാമീതി പടിജാനാതി. അനുചരന്തിപി നന്തി പരിസമജ്ഝഗണമജ്ഝാദീസു ആതപഠപനപംസുഓകിരണാദീഹി വിപ്പകാരം പാപേന്തോ പച്ഛതോ പച്ഛതോ അനുബന്ധന്തി. സദ്ധാ നത്ഥീതി ഓകപ്പനകസദ്ധാമത്തകമ്പി നത്ഥി. ഹിരീ നത്ഥീതി ഹിരീയനാകാരമത്തകമ്പി നത്ഥി. ഓത്തപ്പം നത്ഥീതി ഭായനാകാരമത്തകമ്പി നത്ഥി. വീരിയം നത്ഥീതി കായികവീരിയമത്തകമ്പി നത്ഥി. പഞ്ഞാ നത്ഥീതി കമ്മസ്സകതപഞ്ഞാമത്തകമ്പി നത്ഥി. ഇണാദാനസ്മിം വദാമീതി ഇണഗ്ഗഹണം വദാമി. മാ മം ജഞ്ഞൂതി മാ മം ജാനാതു.

ദാലിദ്ദിയം ദുക്ഖന്തി ധനദലിദ്ദഭാവോ ദുക്ഖം. കാമലാഭാഭിജപ്പിനന്തി കാമലാഭം പത്ഥേന്താനം. പാപകമ്മവിനിബ്ബയോതി പാപകമ്മവഡ്ഢകോ. സംസപ്പതീതി പരിപ്ഫന്ദതി. ജാനന്തി ജാനന്തോ. യസ്സ വിപ്പടിസാരജാതി യേ അസ്സ വിപ്പടിസാരതോ ജാതാ. യോനിമഞ്ഞതരന്തി ഏകം തിരച്ഛാനയോനിം. ദദം ചിത്തം പസാദയന്തി ചിത്തം പസാദേന്തോ ദദമാനോ.

കടഗ്ഗാഹോതി ജയഗ്ഗാഹോ, അനപരാധഗ്ഗാഹോ ഹോതി. ഘരമേസിനോതി ഘരാവാസം പരിയേസന്തസ്സ വസമാനസ്സ വാ. ചാഗോ പുഞ്ഞം പവഡ്ഢതീതി ചാഗോതി സങ്ഖം ഗതം പുഞ്ഞം വഡ്ഢതി. ചാഗാ പുഞ്ഞന്തി വാ പാഠോ. പതിട്ഠിതാതി പതിട്ഠിതസദ്ധാ നാമ സോതാപന്നസ്സ സദ്ധാ. ഹിരിമനോതി ഹിരിസമ്പയുത്തചിത്തോ. നിരാമിസം സുഖന്തി തീണി ഝാനാനി നിസ്സായ ഉപ്പജ്ജനകസുഖം. ഉപേക്ഖന്തി ചതുത്ഥജ്ഝാനുപേക്ഖം. ആരദ്ധവീരിയോതി പരിപുണ്ണപഗ്ഗഹിതവീരിയോ. ഝാനാനി ഉപസമ്പജ്ജാതി ചത്താരി ഝാനാനി പത്വാ. ഏകോദി നിപകോ സതോതി ഏകഗ്ഗചിത്തോ കമ്മസ്സകതഞാണസതീഹി ച സമന്നാഗതോ.

ഏവം ഞത്വാ യഥാഭൂതന്തി ഏവം ഏത്തകം കാരണം യഥാസഭാവം ജാനിത്വാ. സബ്ബസംയോജനക്ഖയേതി നിബ്ബാനേ. സബ്ബസോതി സബ്ബാകാരേന. അനുപാദായാതി അഗ്ഗഹേത്വാ. സമ്മാ ചിത്തം വിമുച്ചതീതി ഇദം വുത്തം ഹോതി – സബ്ബസംയോജനക്ഖയസങ്ഖാതേ നിബ്ബാനേ സബ്ബസോ അനുപാദിയിത്വാ സമ്മാ ഹേതുനാ നയേന മഗ്ഗചിത്തം വിമുച്ചതി. ‘‘ഏതം ഞത്വാ യഥാഭൂതം, സബ്ബസംയോജനക്ഖയ’’ന്തിപി പാളിയം ലിഖിതം, തസ്സ ഏതം സബ്ബസംയോജനക്ഖയസങ്ഖാതം നിബ്ബാനം യഥാഭൂതം ഞത്വാതി അത്ഥോ. പുരിമപച്ഛിമേഹി പന സദ്ധിം ന ഘടീയതി.

തസ്സ സമ്മാ വിമുത്തസ്സാതി തസ്സ സമ്മാ വിമുത്തസ്സ ഖീണാസവസ്സ. ഞാണം ഹോതീതി പച്ചവേക്ഖണഞാണം ഹോതി. താദിനോതി തംസണ്ഠിതസ്സ. അകുപ്പാതി അകുപ്പാരമ്മണത്താ കുപ്പകാരണാനം കിലേസാനഞ്ച അഭാവേന അകുപ്പാ. വിമുത്തീതി മഗ്ഗവിമുത്തിപി ഫലവിമുത്തിപി. ഭവസംയോജനക്ഖയേതി ഭവസംയോജനക്ഖയസങ്ഖാതേ നിബ്ബാനേ ഭവസംയോജനാനഞ്ച ഖയന്തേ ഉപ്പന്നാ. ഏതം ഖോ പരമം ഞാണന്തി ഏതം മഗ്ഗഫലഞാണം പരമഞാണം നാമ. സുഖമനുത്തരന്തി ഏതദേവ മഗ്ഗഫലസുഖം അനുത്തരം സുഖം നാമ. ആണണ്യമുത്തമന്തി സബ്ബേസം അണണാനം ഖീണാസവോ ഉത്തമഅണണോ, തസ്മാ അരഹത്തഫലം ആണണ്യമുത്തമന്തി അരഹത്തഫലേന ദേസനായ കൂടം ഗണ്ഹി. ഇമസ്മിഞ്ച സുത്തേ വട്ടമേവ കഥേത്വാ ഗാഥാസു വട്ടവിവട്ടം കഥിതന്തി.