൧൦. ഗവേസീസുത്തവണ്ണനാ

൧൮൦. ദസമേ സിതം പാത്വാകാസീതി മഹാമഗ്ഗേനേവ ഗച്ഛന്തോ തം സാലവനം ഓലോകേത്വാ ‘‘അത്ഥി നു ഖോ ഇമസ്മിം ഠാനേ കിഞ്ചി സുകാരണം ഉപ്പന്നപുബ്ബ’’ന്തി അദ്ദസ കസ്സപബുദ്ധകാലേ ഗവേസിനാ ഉപാസകേന കതം സുകാരണം. അഥസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘ഇദം സുകാരണം ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ അപാകടം പടിച്ഛന്നം, ഹന്ദ നം ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ പാകടം കരോമീ’’തി മഗ്ഗാ ഓക്കമ്മ അഞ്ഞതരസ്മിം പദേസേ ഠിതോവ സിതപാതുകമ്മം അകാസി, അഗ്ഗഗ്ഗദന്തേ ദസ്സേത്വാ മന്ദഹസിതം ഹസി. യഥാ ഹി ലോകിയമനുസ്സാ ഉദരം പഹരന്താ ‘‘കഹം കഹ’’ന്തി ഹസന്തി, ന ഏവം ബുദ്ധാ. ബുദ്ധാനം പന ഹസിതം ഹട്ഠപഹട്ഠാകാരമത്തമേവ ഹോതി.

ഹസിതഞ്ച നാമേതം തേരസഹി സോമനസ്സസഹഗതചിത്തേഹി ഹോതി. തത്ഥ ലോകിയമഹാജനോ അകുസലതോ ചതൂഹി, കാമാവചരകുസലതോ ചതൂഹീതി അട്ഠഹി ചിത്തേഹി ഹസതി, സേഖാ അകുസലതോ ദിട്ഠിഗതസമ്പയുത്താനി ദ്വേ അപനേത്വാ ഛഹി ചിത്തേഹി ഹസന്തി, ഖീണാസവാ ചതൂഹി സഹേതുകകിരിയചിത്തേഹി, ഏകേന അഹേതുകകിരിയചിത്തേനാതി പഞ്ചഹി ചിത്തേഹി ഹസന്തി. തേസുപി ബലവാരമ്മണേ ആപാഥമാഗതേ ദ്വീഹി ഞാണസമ്പയുത്തചിത്തേഹി ഹസന്തി, ദുബ്ബലാരമ്മണേ ദുഹേതുകചിത്തദ്വയേന ച അഹേതുകചിത്തേന ചാതി തീഹി ചിത്തേഹി ഹസന്തി. ഇമസ്മിം പന ഠാനേ കിരിയാഹേതുകമനോവിഞ്ഞാണധാതുസോമനസ്സസഹഗതചിത്തം ഭഗവതോ പഹട്ഠാകാരമത്തഹസിതം ഉപ്പാദേതി.

തം പനേതം ഹസിതം ഏവം അപ്പമത്തകമ്പി ഥേരസ്സ പാകടം അഹോസി. കഥം? തഥാരൂപേ ഹി കാലേ തഥാഗതസ്സ ചതൂഹി ദാഠാഹി ചാതുദ്ദീപികമഹാമേഘമുഖതോ സമോസരിതാ വിജ്ജുലതാ വിയ വിരോചമാനാ മഹാതാലക്ഖന്ധപ്പമാണാ രസ്മിവട്ടിയോ ഉട്ഠഹിത്വാ തിക്ഖത്തും സിരവരം പദക്ഖിണം കത്വാ ദാഠഗ്ഗേസുയേവ അന്തരധായന്തി. തേന സഞ്ഞാണേന ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ പച്ഛതോ ഗച്ഛമാനോപി സിതപാതുഭാവം ജാനാതി.

ഇദ്ധന്തി സമിദ്ധം. ഫീതന്തി അതിസമിദ്ധം സബ്ബപാലിഫുല്ലം വിയ. ആകിണ്ണമനുസ്സന്തി ജനസമാകുലം. സീലേസു അപരിപൂരകാരീതി പഞ്ചസു സീലേസു അസമത്തകാരീ. പടിദേസിതാനീതി ഉപാസകഭാവം പടിദേസിതാനി. സമാദപിതാനീതി സരണേസു പതിട്ഠാപിതാനീതി അത്ഥോ. ഇച്ചേതം സമസമന്തി ഇതി ഏതം കാരണം സബ്ബാകാരതോ സമഭാവേനേവ സമം, ന ഏകദേസേന. നത്ഥി കിഞ്ചി അതിരേകന്തി മയ്ഹം ഇമേഹി കിഞ്ചി അതിരേകം നത്ഥി. ഹന്ദാതി വവസ്സഗ്ഗത്ഥേ നിപാതോ. അതിരേകായാതി വിസേസകാരണത്ഥായ പടിപജ്ജാമീതി അത്ഥോ. സീലേസു പരിപൂരകാരിം ധാരേഥാതി പഞ്ചസു സീലേസു സമത്തകാരീതി ജാനാഥ. ഏത്താവതാ തേന പഞ്ച സീലാനി സമാദിന്നാനി നാമ ഹോന്തി. കിമങ്ഗ പന ന മയന്തി മയം പന കേനേവ കാരണേന പരിപൂരകാരിനോ ന ഭവിസ്സാമ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവാതി.

ഉപാസകവഗ്ഗോ തതിയോ.