൩. മഹാകോട്ഠികസുത്തവണ്ണനാ

൧൭൩. തതിയേ ഫസ്സായതനാനന്തി ഫസ്സാകരാനം, ഫസ്സസ്സ ഉപ്പത്തിട്ഠാനാനന്തി അത്ഥോ. അത്ഥഞ്ഞം കിഞ്ചീതി ഏതേസു അസേസതോ നിരുദ്ധേസു തതോ പരം കോചി അപ്പമത്തകോപി കിലേസോ അത്ഥീതി പുച്ഛതി. നത്ഥഞ്ഞം കിഞ്ചീതി ഇധാപി ‘‘അപ്പമത്തകോപി കിലേസോ നത്ഥീ’’തി പുച്ഛതി. സേസദ്വയേപി ഏസേവ നയോ. ഇമേ പന ചത്താരോപി പഞ്ഹേ സസ്സതുച്ഛേദഏകച്ചസസ്സതഅമരാവിക്ഖേപവസേന പുച്ഛതി. തേനസ്സ ഥേരോ പുച്ഛിതപുച്ഛിതം പടിബാഹന്തോ മാ ഹേവന്തി ആഹ. ഏത്ഥ ഹിഇതി നിപാതമത്തം, ഏവം മാ ഭണീതി അത്ഥോ. അത്തൂപലദ്ധിവസേനേവ ‘‘അത്ഥഞ്ഞം കിഞ്ചി അഞ്ഞോ കോചി അത്താ നാമ അത്ഥീ’’തി സസ്സതാദിആകാരേന പുച്ഛതി. കിം പനേസ അത്തൂപലദ്ധികോതി? ന അത്തൂപലദ്ധികോ. ഏവംലദ്ധികോ പന തത്ഥേകോ ഭിക്ഖു നിസിന്നോ, സോ പുച്ഛിതും ന സക്കോതി. തസ്സ ലദ്ധിം വിസ്സജ്ജാപനത്ഥം ഏവം പുച്ഛതി. യേപി ച അനാഗതേ ഏവംലദ്ധികാ ഭവിസ്സന്തി, തേസം ‘‘ബുദ്ധകാലേപേസോ പഞ്ഹോ മഹാസാവകേഹി വിസ്സജ്ജിതോ’’തി വചനോകാസുപച്ഛേദനത്ഥം പുച്ഛതിയേവ.

അപ്പപഞ്ചം പപഞ്ചേതീതി ന പപഞ്ചേതബ്ബട്ഠാനേ പപഞ്ചം കരോതി, അനാചരിതബ്ബം മഗ്ഗം ചരതി. താവതാ പപഞ്ചസ്സ ഗതീതി യത്തകാ ഛന്നം ഫസ്സായതനാനം ഗതി, തത്തകാവ തണ്ഹാദിട്ഠിമാനപ്പഭേദസ്സ പപഞ്ചസ്സ ഗതി. ഛന്നം, ആവുസോ, ഫസ്സായതനാനം അസേസവിരാഗനിരോധാ പപഞ്ചനിരോധോ പപഞ്ചവൂപസമോതി ഏതേസു ഛസു ആയതനേസു സബ്ബസോ നിരുദ്ധേസു പപഞ്ചാപി നിരുദ്ധാവ ഹോന്തി, വൂപസന്താവ ഹോന്തീതി അത്ഥോ. ആരുപ്പേ പന പുഥുജ്ജനദേവതാനം കിഞ്ചാപി പഞ്ച ഫസ്സായതനാനി നിരുദ്ധാനി, ഛട്ഠസ്സ പന അനിരുദ്ധത്താ തയോപി പപഞ്ചാ അപ്പഹീനാവ. അപിച പഞ്ചവോകാരഭവവസേനേവ പഞ്ഹോ കഥിതോതി. ചതുത്ഥേ ഇമിനാവ നയേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.