൯. തണ്ഹുപ്പാദസുത്തവണ്ണനാ

൯. നവമേ ഉപ്പജ്ജതി ഏതേസൂതി ഉപ്പാദാ. കാ ഉപ്പജ്ജതി? തണ്ഹാ. തണ്ഹായ ഉപ്പാദാ തണ്ഹുപ്പാദാ, തണ്ഹാവത്ഥൂനി തണ്ഹാകാരണാനീതി അത്ഥോ. ചീവരഹേതൂതി ‘‘കത്ഥ മനാപം ചീവരം ലഭിസ്സാമീ’’തി ചീവരകാരണാ ഉപ്പജ്ജതി. ഇതിഭവാഭവഹേതൂതി ഏത്ഥ ഇതീതി നിദസ്സനത്ഥേ നിപാതോ. യഥാ ചീവരാദിഹേതു, ഏവം ഭവാഭവഹേതുപീതി അത്ഥോ. ഭവാഭവോതി ചേത്ഥ പണീതതരാനി സപ്പിനവനീതാദീനി അധിപ്പേതാനി. സമ്പത്തിഭവേസു പണീതതരപണീതതമഭവോതിപി വദന്തിയേവ.

തണ്ഹാദുതിയോതി അയഞ്ഹി സത്തോ അനമതഗ്ഗേ സംസാരവട്ടേ സംസരന്തോ ന ഏകകോവ സംസരതി, തണ്ഹം പന ദുതിയികം ലഭന്തോവ സംസരതി. തേന വുത്തം ‘‘തണ്ഹാദുതിയോ’’തി. ഇത്ഥഭാവഞ്ഞഥാഭാവന്തി ഏത്ഥ ഇത്ഥഭാവോ നാമ അയം അത്തഭാവോ, അഞ്ഞഥാഭാവോ നാമ അനാഗതത്തഭാവോ. ഏവരൂപോ വാ അഞ്ഞോപി അത്തഭാവോ ഇത്ഥഭാവോ നാമ, ന ഏവരൂപോ അഞ്ഞഥാഭാവോ നാമ. തം ഇത്ഥഭാവഞ്ഞഥാഭാവം. സംസാരന്തി ഖന്ധധാതുആയതനാനം പടിപാടിം. നാതിവത്തതീതി നാതിക്കമതി. ഏവമാദീനവം ഞത്വാതി ഏവം അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നേസു ഖന്ധേസു ആദീനവം ജാനിത്വാ. തണ്ഹം ദുക്ഖസ്സ സമ്ഭവന്തി തണ്ഹം ച ‘‘അയം വട്ടദുക്ഖസമ്ഭൂതോ സഭാവോ കാരണ’’ന്തി ഏവം ജാനിത്വാ. ഏത്താവതാ ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ അരഹത്തം പത്തഭാവോ ദസ്സിതോ. ഇദാനി തം ഖീണാസവം ഥോമേന്തോ വീതതണ്ഹോതിആദിമാഹ. തത്ഥ അനാദാനോതി നിഗ്ഗഹണോ. സതോ ഭിക്ഖു പരിബ്ബജേതി സതിസമ്പജഞ്ഞേ വേപുല്ലപ്പത്തോ ഖീണാസവോ ഭിക്ഖു സതോ സമ്പജാനോ ചരേയ്യ വിഹരേയ്യാതി അത്ഥോ. ഇതി സുത്തന്തേ വട്ടം കഥേത്വാ ഗാഥാസു വട്ടവിവട്ടം കഥിതന്തി.