൯. രുക്ഖമൂലികങ്ഗകഥാ

൩൨. രുക്ഖമൂലികങ്ഗമ്പി ‘‘ഛന്നം പടിക്ഖിപാമി, രുക്ഖമൂലികങ്ഗം സമാദിയാമീ’’തി ഇമേസം അഞ്ഞതരവചനേന സമാദിന്നം ഹോതി.

തേന പന രുക്ഖമൂലികേന സീമന്തരികരുക്ഖം, ചേതിയരുക്ഖം, നിയ്യാസരുക്ഖം, ഫലരുക്ഖം, വഗ്ഗുലിരുക്ഖം, സുസിരരുക്ഖം, വിഹാരമജ്ഝേ ഠിതരുക്ഖന്തി ഇമേ രുക്ഖേ വിവജ്ജേത്വാ വിഹാരപച്ചന്തേ ഠിതരുക്ഖോ ഗഹേതബ്ബോതി ഇദമസ്സ വിധാനം.

പഭേദതോ പന അയമ്പി തിവിധോ ഹോതി. തത്ഥ ഉക്കട്ഠോ യഥാരുചിതം രുക്ഖം ഗഹേത്വാ പടിജഗ്ഗാപേതും ന ലഭതി. പാദേന പണ്ണസടം അപനേത്വാ വസിതബ്ബം. മജ്ഝിമോ തം ഠാനം സമ്പത്തേഹിയേവ പടിജഗ്ഗാപേതും ലഭതി. മുദുകേന ആരാമികസമണുദ്ദേസേ പക്കോസിത്വാ സോധാപേത്വാ സമം കാരാപേത്വാ വാലുകം ഓകിരാപേത്വാ പാകാരപരിക്ഖേപം കാരാപേത്വാ ദ്വാരം യോജാപേത്വാ വസിതബ്ബം. മഹദിവസേ പന രുക്ഖമൂലികേന തത്ഥ അനിസീദിത്വാ അഞ്ഞത്ഥ പടിച്ഛന്നേ ഠാനേ നിസീദിതബ്ബം.

ഇമേസം പന തിണ്ണമ്പി ഛന്നേ വാസം കപ്പിതക്ഖണേ ധുതങ്ഗം ഭിജ്ജതി. ജാനിത്വാ ഛന്നേ അരുണം ഉട്ഠാപിതമത്തേതി അങ്ഗുത്തരഭാണകാ. അയമേത്ഥ ഭേദോ.

അയം പനാനിസംസോ, രുക്ഖമൂലസേനാസനം നിസ്സായ പബ്ബജ്ജാതി (മഹാവ. ൧൨൮) വചനതോ നിസ്സയാനുരൂപപടിപത്തിസബ്ഭാവോ, അപ്പാനി ചേവ സുലഭാനി ച താനി ച അനവജ്ജാനീതി (അ. നി. ൪.൨൭; ഇതിവു. ൧൦൧) ഭഗവതാ സംവണ്ണിതപച്ചയതാ, അഭിണ്ഹം തരുപണ്ണവികാരദസ്സനേന അനിച്ചസഞ്ഞാസമുട്ഠാപനതാ, സേനാസനമച്ഛേരകമ്മാരാമതാനം അഭാവോ, ദേവതാഹി സഹവാസിതാ, അപ്പിച്ഛതാദീനം അനുലോമവുത്തിതാതി.

വണ്ണിതോ ബുദ്ധസേട്ഠേന, നിസ്സയോതി ച ഭാസിതോ;

നിവാസോ പവിവിത്തസ്സ, രുക്ഖമൂലസമോ കുതോ.

ആവാസമച്ഛേരഹരേ, ദേവതാ പരിപാലിതേ;

പവിവിത്തേ വസന്തോ ഹി, രുക്ഖമൂലമ്ഹി സുബ്ബതോ.

അഭിരത്താനി നീലാനി, പണ്ഡൂനി പതിതാനി ച;

പസ്സന്തോ തരുപണ്ണാനി, നിച്ചസഞ്ഞം പനൂദതി.

തസ്മാ ഹി ബുദ്ധദായജ്ജം, ഭാവനാഭിരതാലയം;

വിവിത്തം നാതിമഞ്ഞേയ്യ, രുക്ഖമൂലം വിചക്ഖണോതി.

അയം രുക്ഖമൂലികങ്ഗേ സമാദാനവിധാനപ്പഭേദഭേദാനിസംസവണ്ണനാ.