൧൨. യഥാസന്ഥതികങ്ഗകഥാ

൩൫. യഥാസന്ഥതികങ്ഗമ്പി ‘‘സേനാസനലോലുപ്പം പടിക്ഖിപാമി, യഥാസന്ഥതികങ്ഗം സമാദിയാമീ’’തി ഇമേസം അഞ്ഞതരവചനേന സമാദിന്നം ഹോതി.

തേന പന യഥാസന്ഥതികേന യദസ്സ സേനാസനം ‘‘ഇദം തുയ്ഹം പാപുണാതീ’’തി ഗാഹിതം ഹോതി, തേനേവ തുട്ഠബ്ബം, ന അഞ്ഞോ ഉട്ഠാപേതബ്ബോ. ഇദമസ്സ വിധാനം.

പഭേദതോ പന അയമ്പി തിവിധോ ഹോതി. തത്ഥ ഉക്കട്ഠോ അത്തനോ പത്തസേനാസനം ദൂരേതി വാ അച്ചാസന്നേതി വാ അമനുസ്സദീഘജാതികാദീഹി ഉപദ്ദുതന്തി വാ ഉണ്ഹന്തി വാ സീതലന്തി വാ പുച്ഛിതും ന ലഭതി. മജ്ഝിമോ പുച്ഛിതും ലഭതി. ഗന്ത്വാ പന ഓലോകേതും ന ലഭതി. മുദുകോ ഗന്ത്വാ ഓലോകേത്വാ സചസ്സ തം ന രുച്ചതി, അഞ്ഞം ഗഹേതും ലഭതി.

ഇമേസം പന തിണ്ണമ്പി സേനാസനലോലുപ്പേ ഉപ്പന്നമത്തേ ധുതങ്ഗം ഭിജ്ജതീതി അയമേത്ഥ ഭേദോ.

അയം പനാനിസംസോ, ‘‘യം ലദ്ധം തേന തുട്ഠബ്ബ’’ന്തി (ജാ. ൧.൧.൧൩൬; പാചി. ൭൯൩) വുത്തോവാദകരണം, സബ്രഹ്മചാരീനം ഹിതേസിതാ, ഹീനപണീതവികപ്പപരിച്ചാഗോ, അനുരോധവിരോധപ്പഹാനം, അത്രിച്ഛതായ ദ്വാരപിദഹനം, അപ്പിച്ഛതാദീനം അനുലോമവുത്തിതാതി.

യം ലദ്ധം തേന സന്തുട്ഠോ, യഥാസന്ഥതികോ യതി;

നിബ്ബികപ്പോ സുഖം സേതി, തിണസന്ഥരകേസുപി.

ന സോ രജ്ജതി സേട്ഠമ്ഹി, ഹീനം ലദ്ധാ ന കുപ്പതി;

സബ്രഹ്മചാരിനവകേ, ഹിതേന അനുകമ്പതി.

തസ്മാ അരിയസതാചിണ്ണം, മുനിപുങ്ഗവവണ്ണിതം;

അനുയുഞ്ജേഥ മേധാവീ, യഥാസന്ഥതരാമതന്തി.

അയം യഥാസന്ഥതികങ്ഗേ സമാദാനവിധാനപ്പഭേദഭേദാനിസംസവണ്ണനാ.