൩൦. സീവലിത്ഥേരസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

ഇതോ കിര കപ്പസതസഹസ്സമത്ഥകേ പദുമുത്തരോ നാമ സത്ഥാ ലോകേ ഉദപാദി ധമ്മദേസനായ സത്തേ അമതമഹാനിബ്ബാണം പാപേന്തോ, തസ്മിം സമയേ ഭഗവാ ഹംസാവതിയം സരാജികായ പരിസായ മജ്ഝേ ഏകം ഭിക്ഖും ലാഭീനം അഗ്ഗട്ഠാനേ ഠപേസി. തദാ രാജാ തം ദിസ്വാ തം ഠാനം കാമയമാനോ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ മഹാദാനം ദത്വാ ഭഗവതോ പാദമൂലേ സിരസാ നിപജ്ജി, തദാസ്സ ഭഗവാ അനാഗതേ ഗോതമസ്സ ഭഗവതോ സാസനേ തം ഠാനം ലഭിസ്സസീതി വത്വാ ബ്യാകാസി. തം സുത്വാ മുദിതോ രാജാ പുഞ്ഞാനി കത്വാ ദേവലോകേ നിബ്ബത്തി. തതോ അപരഭാഗേ ബാരാണസിയം സേട്ഠിപുത്തോ ഹുത്വാ പച്ചേകബുദ്ധസഹസ്സം ചതുപച്ചയദാനേന യാവജീവം പടിജഗ്ഗിത്വാ ദേവലോകേ നിബ്ബത്തോ മഹന്തം സമ്പത്തി മനുഭവിത്വാ തതോ ചുതോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ബന്ധുമതീനഗരേ അഞ്ഞതരസ്മിം കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തി. സോ തസ്മിം സമയേ സേനഗുത്തട്ഠാനേ ഠത്വാ രഞ്ഞോ കമ്മം കരോതി, തദാ നഗരവാസിനോ ഉപാസകഗണാ വിപസ്സീസമ്മാസമ്ബുദ്ധം ഉപസങ്കമ്മ വന്ദിത്വാ ഭഗവാ ഭന്തേ സസാവകോ അമ്ഹാകം അനുഗ്ഗഹം കരോതൂതി സ്വാതനായ നിമന്തേത്വാ മഹാദാനം ദത്വാ സബ്ബേ ഏകച്ഛന്ദാ ഭഗവന്ത മുദ്ദിസ്സ മഹാരഹം മഹാപരിവേണം കാരാപേത്വാ പരിവേണമഹേ മഹാദാനം ദദന്താ ദാനഗ്ഗേ അസുകം നാമ നത്ഥീതി ന വത്തബ്ബന്തി വത്വാ ദാനം പടിയാദേത്വാ ദാനഗ്ഗം ഓലോകേന്താ നവദധിഞ്ച പടലമധുഞ്ച അപസ്സന്താ പുരിസേ പക്കോസിത്വാ സഹസ്സം ദത്വാ ദധിമധും ഖിപ്പം പരിയേസിത്വാ ആനേഥാതി പേസേസും, തേ സഹസ്സം ഗഹേത്വാ ദധിമധും ഉപധാരേതും തത്ഥ തത്ഥ വിചരന്താ ദ്വാരന്തരേ അട്ഠംസു, തദാ അയം സേനഗുത്തോ രഞ്ഞോ സഭത്തം ദധിമധും ആദായ ഗച്ഛന്തോ മഹാദ്വാരം സമ്പാപുണി, അഥ തേ ദധിമധും ദിസ്വാ ഭോ കഹാപണം ഗഹേത്വാ ഇമം ദേഹീതി യാചിംസു. തേന [തേനദസ്സാമി ഇതിപികത്തചി] ന ദസ്സാമീതി വുത്തേ യാവസഹസ്സം വഡ്ഢേത്വാ യാചിംസു. തതോ സേനഗുത്തോ ഇമം അപ്പഗ്ഘം സഹസ്സേന യാചഥ, കി മനേന കരോഥാതി പുച്ഛി, തേഹി സമ്ബുദ്ധത്ഥായാതി വുത്തേ തേനഹി അഹമേവ ദസ്സാമീതി ജീരമരിചാദീഹി സക്ഖരമധുഫാണിതാദയോ യോജേത്വാ ദാനഗ്ഗം ഉപനാമേസി. തം സത്ഥു ആനുഭാവേന ബുദ്ധപമുഖസ്സ അട്ഠസട്ഠിഭിക്ഖുസതസഹസ്സസ്സ പഹോണകം അഹോസി. തതോ സോ തേന പുഞ്ഞകമ്മേന ദേവമനുസ്സലോകേസു സമ്പത്തി മനുഭവിത്വാ അപരഭാഗേ അമ്ഹാകം ഭഗവതോ കാലേ കോലിയനഗരേ മഹാലിലിച്ഛവിരഞ്ഞോ ഉപനിസ്സായ സുപ്പിയായ നാമ അഗ്ഗമഹേസിയാ കുച്ഛിസ്മിം പടിസന്ധിം ഗണ്ഹി. സോ സത്തമാസസത്തസംവച്ഛരാനി മാതുകുച്ഛിയം വസിത്വാ സത്തദിവസാനി മൂള്ഹഗബ്ഭോ ദുക്ഖമനുഭവി. മാതുകുച്ഛിതോ നിക്ഖമന്തസ്സ തസ്സ മാതാപിതരോ സീവലീതി നാമ മകംസു. ഏവം മഹാപുഞ്ഞസ്സ ഏത്തകം കാലം മാതുകുച്ഛിമ്ഹി ദുക്ഖാനുഭവനം അത്തനാവ കതേന പാപബലേന അഹോസി, സോ കിര അതീതേ രാജാ ഹുത്വാ അത്തനോ സപത്തരഞ്ഞാ സദ്ധിം സങ്ഗാമേന്തോ മാതരാ സദ്ധിം മന്തേസി. സാ നഗരം രുന്ധിത്വാ അമിത്തേ ഗണ്ഹിതും സക്കാതി ഉപായ മദാസി, സോപി തസ്സാ വചനേന നഗരം രുന്ധിത്വാ സത്തമേ ദിവസേ അഗ്ഗഹേസി, തേന പാപകമ്മബലേന മാതാപുത്താനം ഏവം മഹന്തം ദുക്ഖം അഹോസീതി. തതോ സാ പുത്തം വിജായനകാലേ സത്തമേ ദിവസേ ഭഗവന്തം അനുസ്സരിത്വാ സുഖേന ഭാരം മുഞ്ചി. തുട്ഠാ സാ സത്തമേ ദിവസേ ബുദ്ധപമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ മഹാദാനം അദാസി, അഥസ്സാ പുത്തോ സത്തവസ്സികകാലേ ഗേഹാ നിക്ഖമ്മ സത്ഥാരം ദിസ്വാ പബ്ബജ്ജം യാചി. സത്ഥാ സാരിപുത്തത്ഥേരസ്സ നിയോജേസി, തതോ സാരിപുത്തത്ഥേരേന ഉപജ്ഝായേന മോഗ്ഗല്ലാനമാചരിയം കത്വാ പബ്ബജി, അഥ സോ ഖുരഗ്ഗേയേവ അരഹത്തം പത്വാ ബുദ്ധസാസനം സോഭേസി, സോ പുബ്ബേ കതപുഞ്ഞാനുഭാവേന മഹാപുഞ്ഞോ അഹോസി ലാഭീനഞ്ച അഗ്ഗോ. അഥേകസ്മിം സമയേ ഭഗവാ രേവതത്ഥേരം ദസ്സനായ ഖദിരവനവിഹാരം ഗച്ഛന്തോ തിംസഭിക്ഖുസഹസ്സേഹി സദ്ധിം തിംസയോജനികം ഛട്ടിതകന്താരം സമ്പാപുണി നിരൂദകം അപ്പഭക്ഖം. യേഭുയ്യേന ദേവതാ സീവലിത്ഥേരേ പസന്നാ. തസ്മാ ഭഗവാ സീവലിത്ഥേരം പുരതോ ചാരികം കത്വാ ദേവതാഹി കാരാപിതേ വിഹാരേ വസന്തോ ദേവതാഹി സജ്ജിതദാനം പരിഭുഞ്ജന്തോ രേവതത്ഥേരം സംപാപുണിത്വാ ഗതകമ്മം നിട്ഠാപേത്വാ ജേതവനമാഗമ്മ ലാഭീനം അഗ്ഗട്ഠാനേ തം ഠപേസീതി. തേന വുത്തം അപദാനേ.

൧. പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോ, സബ്ബധമ്മേസു ചക്ഖുമാ;

ഇതോ സതസഹസ്സമ്ഹി, കപ്പേ ഉപ്പജ്ജി നായകോ.

൨. സീലം തസ്സ അസങ്ഖ്യേയ്യം, സമാധി വജിരൂപമോ [വജിരൂപമാ ഇതികത്ഥചി];

അസംഖിയം ഞാണവരം, വിമുത്തി ച അനോപമാ.

൩. മനുജാമരനാഗാനം, ബ്രഹ്മാനഞ്ച സമാഗമേ;

സമണബ്രാഹ്മണാകിണ്ണേ, ധമ്മം ദേസേതി നായകോ.

൪. സസാവകം മഹാലാഭിം, പുഞ്ഞവന്തം ജുതിന്ധരം,

ഠപേസി ഏതദഗ്ഗമ്ഹി, പരിസാസു വിസാരദോ.

൫. തദാഹം ഖത്തിയോ ആസിം, പുരേ ഹംസവതീവ്ഹയേ [ഹംസാവതവ്ഹയേ ഇതിസബ്ബത്ഥ];

സുത്വാ ജിനസ്സ തം വാക്യം, സാവകസ്സ ഗുണം ബഹും.

൬. നിമന്തയിത്വാ സത്താഹം, ഭോജയിത്വാ സസാവകം;

മഹാദാനം ദദിത്വാന, തം ഠാനമഭിപത്ഥയിം.

൭. തദാ മം വിനതം പാദേ, ദിസ്വാന പുരിസാസഭോ;

സോ സരേന മഹാവീരോ, ഇമം വചനമബ്രവീ.

൮. തതോ ജിനസ്സ വചനം, സോതുകാമാ മഹാജനാ;

ദേവദാനവഗന്ധബ്ബാ, ബ്രഹ്മാനോച മഹിദ്ധികാ.

൯. സമണബ്രാഹ്മണാ ചാപി, നമസ്സിസും കതഞ്ജലീ;

നമോ തേ പുരിസാജഞ്ഞ, നമോ തേ പുരിസുത്തമ.

൧൦. ഖത്തിയേന മഹാദാനം, ദിന്നം സത്താഹകമ്പി [സത്താഹകംപിതോ ഇതിപികത്ഥചി] നോ;

സോതുകാമാ ഫലം തസ്സ, ബ്യാകരോഹി മഹാമുനേ.

൧൧. തതോ അവോച ഭഗവാ, സുണോഥ മമ ഭാസിതം;

അപ്പമേയ്യമ്ഹി ബുദ്ധസ്മിം, ഗുണമ്ഹി സുപ്പതിട്ഠിതാ.

൧൨. ദക്ഖിണാ ദായകം പത്വാ, അപ്പമേയ്യഫലാവഹാ;

അപി ചേ സ മഹാഭോഗോ, ഠാനം പത്ഥേതി മുത്തമം.

൧൩. ലാഭീ വിപുലലാഭീനം, യഥാ ഭിക്ഖു സുദസ്സനോ;

തഥാഹംപി ഭവേയ്യന്തി, ലച്ഛതേ തം അനാഗതേ.

൧൪. സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, ഓക്കാകകുലസമ്ഭവോ;

ഗോതമോനാമ നാമേന, സത്ഥാ ലോകേ ഭവിസ്സതി.

൧൫. തസ്സ ധമ്മേസു ദായാദോ, ഓരസോ ധമ്മനിമ്മിതോ;

സീവലി നാമ നാമേന, ഹേസ്സതി സത്ഥുസാവകോ.

൧൬. തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസൂപഗോ അഹം.

൧൭. തതോപരസ്മിംസമയേ, ബാരാണസിപുരുത്തമേ;

സേട്ഠിപുത്തോ അഹം ആസിം, അഡ്ഢപ്പത്തോ മഹാധനോ.

൧൮. സഹസ്സമത്തേ പച്ചേക, നായകേ ച നിമന്തിയ;

മധുരേനന്നപാനേന, സന്തപ്പേസിംതദാദരോ.

൧൯. തതോ ചുതോ ഛകാമഗ്ഗേ, അനുഭോസിംമഹായസം;

ദേവച്ഛരാപരിവുതോ, പാസാദേ രതനാമയേ.

൨൦. ഏവം അചിന്തിയാ ബുദ്ധാ, ബുദ്ധധമ്മാ അചിന്തിയാ;

അചിന്തിയേ പസന്നാനം, വിപാകോപി അചിന്തിയോ.

൨൧. ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, വിപസ്സീനാമ നായകോ;

ഉപ്പജ്ജി ചാരുനയനോ, സബ്ബധമ്മവിപസ്സകോ.

൨൨. തദാഹം ബന്ധുമതിയാ, കുലസ്സഞ്ഞതരസ്സ ച;

ദയിതോ പത്ഥിതോ പുത്തോ, ആസിം കമ്മന്തബ്യാവടോ.

൨൩. തദാ അഞ്ഞതരോ പൂഗോ, വിപസ്സിസ്സ മഹേസിനോ;

പരിവേണം അകാരേസി, മഹന്ത മിതി വിസ്സുതം.

൨൪. നിട്ഠിതേ ച മഹാദാനം, ദദം ഖജ്ജകസംയുതം;

നവം ദധി മധുഞ്ചേവ, വിചിനം ന ച മദ്ദസ.

൨൫. തദാഹം തം ഗഹേത്വാന, നവം ദധി മധുമ്പിച,

കമ്മസാമിഘരം ഗച്ഛം, തമേനം [തമേസം ഇതിസബ്ബത്ഥ] ദാന മദ്ദസം.

൨൬. സഹസ്സമ്പി ച ദത്വാന, ന ലതിംസു ച തം ദ്വയം;

തതോ ഏവം വിചിന്തേസിം, നേതം ഹേസ്സതി ഓരകം.

൨൭. യഥാ ഇമേ ജനാ സബ്ബേ, സക്കരോന്തി തഥാഗതം;

അഹമ്പി കാരം കസ്സാമി, സസങ്ഘേ ലോകനായകേ.

൨൮. തദാഹമേവം ചിന്തേത്വാ, ദധിംമധുഞ്ച ഏകതോ;

യോജേത്വാ ലോകനാഥസ്സ, സസങ്ഘസ്സ അദാസഹം.

൨൯. തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസ മഗഞ്ഛഹം.

൩൦. പുനാഹം ബാരാണസിയം, രാജാ ഹുത്വാ മഹായസോ;

സത്തുകസ്സ തദാ രുദ്ധോ, ദ്വാരരോധം അകാരയിം.

൩൧. തതോ സപത്തിനോ [സമ്പത്തിനോ; സപത്താനോ ഇതിചകത്ഥചി] രുദ്ധാ, ഏകാഹം രക്ഖിതാ അഹും;

തതോ തസ്സ വിപാകേന, പാപുണിം നിരയം ഭുസം.

൩൨. പച്ഛിമേ ച ഭവേ ദാനി, ജാതോഹം കോലിയേ പുരേ;

സുപ്പവാസാ ച മേ മാതാ, മഹാലി ലിച്ഛവീ പിതാ.

൩൩. ഖത്തിയേ പുഞ്ഞകമ്മേന, ദ്വാരരോധസ്സ വാഹസാ;

സത്തമാസേ സത്തവസ്സേ, വസിംകുച്ഛിമ്ഹി ദുക്ഖിതോ.

൩൪. സത്താഹം ദ്വാരമൂള്ഹോഹം, മഹാദുക്ഖസമപ്പിതോ;

മാതാ മേ ഛന്ദദാനേന, ഏവ മാസി സുദുക്ഖിതാ.

൩൫. സുവത്ഥിതോഹം നിക്ഖന്തോ, ബുദ്ധേന അനുകമ്പിതോ;

നിക്ഖന്തദിവസേയേവ, പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

൩൬. ഉപജ്ഝാ സാരിപുത്തോ മേ, മോഗ്ഗല്ലാനോ മഹിദ്ധികോ;

കേസേ ഓരോപയന്തോ മേ, അനുസാസി മഹാമതി.

൩൭. കേസേസു ഛിജ്ജമാനേസു [ഛന്നമനേസു ഇതിപികത്ഥചി], അരഹത്തമപാപുണീം;

ദേവോ നാഗാ മനുസ്സാ ച, പച്ചയാനു പനേന്തി മേ.

൩൮. പദുമുത്തരനാമഞ്ച, വിപസ്സിംച വിനായകം;

സംപൂജയിം പമുദിതോ, പച്ചയേഹി വിസേസതോ.

൩൯. തതോ തേസം വിപാകേന, കമ്മാനം വിപുലുത്തമം;

ലാഭം ലഭാമി സബ്ബത്ഥ, വനേ ഗാമേ ജലേ ഥലേ.

൪൦. രേവതം ദസ്സനത്ഥായ, യദാ യാതി വിനായകോ;

തിംസഭിക്ഖുസഹസ്സേഹി, സഹ ലോകഗ്ഗനായകോ.

൪൧. തദാ ദേവോ പനീതേഹി [പണീതേഹി ഇതിസബ്ബത്ഥ], മമത്ഥായ മഹാമതി;

പച്ചയേഹി മഹാവീരോ, സസങ്ഘോ ലോകനായകോ.

൪൨. ഉപട്ഠിതോ മയാ ബുദ്ധോ, ഗന്ത്വാ രേവതമദ്ദസ;

തതോ ജേതവനം ഗന്ത്വാ, ഏതദഗ്ഗേ ഠപേസിമം.

൪൩. ലാഭീനം സീവലി അഗ്ഗോ, മമ സിസ്സേസു ഭിക്ഖവോ;

സബ്ബേലോകഹിതോ സത്ഥാ, കിത്തയീ പരിസാസുമം.

൪൪. കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

നാഗോവ ബന്ധനം ഛേത്വാ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൪൫. സ്വാഗതം വത മേ ആസി, ബുദ്ധസേട്ഠസ്സ സന്തികം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്തോ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൪൬. പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോപി, വിമോക്ഖാ പിച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനന്തി.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സീവലിത്ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

൪൭. സുത്വാന ഏതം ചരിതം മഹബ്ഭുതം,

പുഞ്ഞാനുഭാവഞ്ച സിരിം സിരീമതം;

ഹിത്വാ കുസീതം കുസലം കരോഥ,

കാമാത്ഥ കാമം ഭവഭോഗനിബ്ബുതിം.

സീവലിത്ഥേരസ്സ വത്ഥും ദസമം.

യക്ഖവഞ്ചിതവഗ്ഗോ തതിയോ.