മഹാസേനവഗ്ഗോ

൩൧. മഹാസേനരഞ്ഞോ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ പാടലിപുത്തനഗരേ മഹാസേനോ നാമ രാജാ രജ്ജം കാരേസി ധമ്മികോ ധമ്മരാജാ. സോ പന പിതുപിതാമഹാദീനം ധനരാസിം ഓലോകേത്വാ ഇമേ ഇമം സാപതേയ്യം പഹായ മച്ചുനോ മുഖമുപഗതാ. അഹോ സംസാരികാനം അഞ്ഞാണതാ. ധനം ഠപേത്വാ അത്തനോ വിനാസഞ്ച അത്താനം ഠപേത്വാ ധനവിനാസഞ്ച ന ജാനന്തീതി സമ്പത്തിയാ അധിഗമഞ്ച വിനാസം ചാതി സബ്ബം ചിന്തേത്വാ ധമ്മഞ്ച സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധോ ദിവസേ ദിവസേ ദസസഹസ്സാനം ഭിക്ഖൂനം മധുരേന അന്നപാനേന സന്തപ്പേന്തോ അനേകാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ ഏകദിവസം രഹോ പടിസല്ലിനോ ഏവം ചിന്തേസി. ഏവം രാജനിയോഗേന ജനസ്സ പീളനം കത്വാ ദിന്നദാനതോ സഹത്ഥേന കമ്മം കത്വാ ലദ്ധേന ദിന്നദാനം മഹപ്ഫലം മഹാനിസംസം ഭവിസ്സതി, ഏവം മയാ കാതബ്ബന്തി സോ സുഹദാ മച്ചസ്സ രജ്ജം നീയ്യാതേത്വാ അത്തനോ കണിട്ഠികം ആദായ കിഞ്ചി അജാനാപേത്വാ അഞ്ഞതരവേസേന നഗരാ നിക്ഖമ്മ ഉത്തരമധുരം നാമ നഗരം അഗമാസി, തത്ഥ മഹാവിഭവോ ഏകോ സേട്ഠി പടിവസതി, തേ സേട്ഠിനോ സമീപ മുപഗമ്മ ഠിതാ. തേന കിമത്ഥായാഗതാതി വുത്തേ രാജാ തവ ഗേഹേ ഭതിയാ കമ്മം കരിസ്സാമീതി വത്വാ തേനാനുഞ്ഞാതോ തീണി വസ്സാനി കമ്മ മകാസി, തതോ ഏകദിവസം സേട്ഠി തേ ദിസ്വാ പക്കോസിത്വാ അതീവ തുമ്ഹേ സുഖുമാലതരാ. തഥാപി ഇമസ്മിം ഗേഹേ കമ്മകരണേന ചിരം വസിത്ഥ, ഏത്തകം കാലം കിസ്മിഞ്ചി കമ്മേപി കുസീതത്തം ന പഞ്ഞായതി. പഗേവ അനാചാരമ്പി, യാഗുഭത്തം ഠപേത്വാ അഞ്ഞം ഉപകാരമ്പി മമ സന്തികാ നത്ഥി, കേനത്ഥേന കമ്മം കരോഥാതി പുച്ഛി. രാജാ തസ്സ വചനം സുത്വാ ഇമസ്മിം ജനപദേ സാലിനോ മനാപഭാവോ ബഹുസോ സൂയതി. തസ്മാ സാലീനമത്ഥായ ഇധാ ഗതമ്ഹാതി ആഹ, തം സുത്വാ തേസം തുട്ഠോ സേട്ഠി സാലീനം സകടസഹസ്സം അദാസി, രാജാ സാലിംലഭിത്വാ സേട്ഠിനോ ഏവമാഹ, ഭോ ഇമം അമ്ഹാകം നഗരം പാപേഥാതി, തം സുത്വാ സേട്ഠി സാധൂതി വത്വാ സാലിപരിപുണ്ണസകടസഹസ്സം രഞ്ഞോ നഗരം പാപേസി, രാജാ നഗരം ഗന്ത്വാ സേട്ഠിസ്സ നാനാവണ്ണവത്ഥഹിരഞ്ഞസുവണ്ണാദീഹി സകടേ പൂരേത്വാ പടിപേസേത്വാ മേത്തിം ഥിരം കത്വാ ആഭതവീഹയോ രാജഗേഹേ സന്നിചയമകാസി, അഥ രാജാ കതിപാഹച്ചയേന മുസലം പഗ്ഗയ്ഹ സഹത്ഥേനേവ വീഹിം കോട്ടേതി, കോട്ടിതകോട്ടിതം കണിട്ഠികാ പപ്ഫോടേതി. ഏവം ഉഭോപി തണ്ഡുലാനം മഹന്തം രാസിം കത്വാ ദാരൂദകാദയോ ആഹരിത്വാ അമ്ബിലഭത്തം പചിത്വാ രാജഗേഹേ പഞ്ചസതആസനാനി പഞ്ഞാപേത്വാ കാലം ഉഗ്ഘോസേസും, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ അനുകമ്പം ഉപാദായ മമ ഗേഹേ ഭുഞ്ജന്തൂതി. തം സുത്വാ പഞ്ചസതാ ഭിക്ഖൂ ആകാസേന ആഗമിംസു, രാജാ തേ യാവദത്ഥം പരിവിസി, തതോ തേസം അന്തരേ പിയംഗുദീപവാസീ ഏകോ മഹാസിവത്ഥേരോ നാമ ഭത്തം ഗഹേത്വാ ഏതേ മം പസ്സന്തൂതി അധിട്ഠഹിത്വാ ആകാസേന പിയംഗുദീപം ഗന്ത്വാ ഭത്തം പഞ്ചസതാനം ഭിക്ഖൂനം ദത്വാ പരിഭുഞ്ചി. തം തസ്സാനുഭാവേന സബ്ബേസം യാവദത്ഥം അഹോസി. ഏവം അപ്പകേനാപി ദേയ്യധമ്മേന സപ്പുരിസാ ദായകാനം മനം പസാദേത്വാ പതിട്ഠം കരോന്തീതി. വുത്തഞ്ഹി.

൧. അപ്പകേനപി മേധാവീ, ദായകാനം മനം പതി;

സദ്ധം വഡ്ഢേന്തി ചന്ദോവ, രംസിനാ ഖീരസാഗരം.

൨. അട്ഠാനേ ന നിയോജേന്താ, കരോന്താ നേവ സന്നിധിം;

പരിഭോഗ മകത്വാന, നേവ നാസേന്തി പച്ചയം.

൩. ന പാപേന്താച ഥേയ്യസ്സ, ന കരോന്താ തഥേവിണം;

വിഭജന്തി സുസീലേസു, സയം ഭുത്വാന സീലവാതി.

അഥ രാജാ കണിട്ഠികായ സദ്ധിം ഥത്ഥേവ ഠിതോ പിയംഗുദീപേ പരിഭുഞ്ജന്തേ പഞ്ചസതഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ഹട്ഠോ ഉദഗ്ഗോ അഹോസി. അഥ തേ അപരഭാഗേ അത്തനാ കതം ദാനവരം അനുസ്സരന്താ ന ചിരേനേവ ഉഭോപി സോതാപന്നാ അഹേസുംതി.

൪. ന ഗണേന്താത്തനോ ദുക്ഖം, വിഹായ മഹതിം സിരിം;

ആയതിംഭവമിച്ഛന്താ, സുജനേവം സുഭേ രതാ.

൫. ആയാസേന കതം പുഞ്ഞം, മഹന്തഫലദായകം;

ഇതി മന്ത്വാന മേധാവീ, സഹത്ഥേനേവ തം കരേതി.

മഹാസേനരഞ്ഞോ വത്ഥും പഥമം.

൩൨. സുവണ്ണതിലകായ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

ലങ്കാദീപേ കിര അനുരാധപുരനഗരേ ഏകോ മാതുഗാമോ [ഏകാമാതുഗാമാതിവാ ഏകാമാതുഗാമോതിവാ കത്ഥചി] സദ്ധാസമ്പന്നാ നിച്ചം അഭയുത്തരചേതിയേ പുപ്ഫപൂജം കരോതി, അഥേകദിവസം സാ അത്തനോ ധീതുയാ സദ്ധിം തസ്മിം ചേതിയേ പുപ്ഫപൂജനത്ഥായ [പുപ്ഫപൂജത്ഥായ ഇതികത്ഥചി] ഗന്ത്വാ പുപ്ഫാസനസാലായ ഉദകം അപസ്സന്തീ ധീതു ഹത്ഥേ പുപ്ഫചങ്ഗോടകം ഠപേത്വാ ഘട മാദായ പോക്ഖരണിം അഗമാസി, തതോ സാ ദാരികാ മാതരി അനാഗതായയേവ [അനാഗതേയേവ ഇതിസബ്ബത്ഥ] അധോതാസനേ പുപ്ഫമുട്ഠിംഗഹേത്വാ മണ്ഡലം കത്വാ പൂജേത്വാ ഏവം പത്ഥനമകാസി. തഥാ ഹി.

൧. മഹാവീരസ്സ ധീരസ്സ, സയമ്ഭുസ്സ മഹേസിനോ;

തിലോകഗ്ഗസ്സ നാഥസ്സ, ഭഗവന്തസ്സ സത്ഥുനോ.

൨. യ മഹം പൂജയിം പുപ്ഫം, തസ്സ കമ്മസ്സ വാഹസാ;

രൂപീനം പവരാ ഹേസ്സം, ആരോഹപരിണാഹവാ.

൩. മം ദിസ്വാ പുരിസാ സബ്ബേ, മുച്ഛന്തു കാമമുച്ഛിതാ;

നിച്ഛരന്തു സരീരാ മേ, രംസിമാലീവ രംസിയോ.

൪. ഹദയങ്ഗമാ കണ്ണസുഖാ, മഞ്ജുഭാണീ സുഭാ മമ;

കിന്നരാനം യഥാ വാണീ, ഏവമേവ പവത്തതൂതി.

അഥസ്സാ മാതാ ആഗമ്മ അധോതാസനേ പൂജിതാനി പുപ്ഫാനി ദിസ്വാ കസ്മാ ചണ്ഡാലീ അധോതാസനേ ഭഗവതോ പുപ്ഫാനി പൂജേസി, അയുത്തം തയാ കതന്തി ആഹ, തം സുത്വാ സാ മാതുയാ കുജ്ഝിത്വാ ത്വം ചണ്ഡാലീതി അക്കോസി, സാ ഏത്തകം പുഞ്ഞാപുഞ്ഞം കത്വാ അപരഭാഗേ തതോ ചുതാ ജമ്ബുദീപേ ഉത്തരമധുരായം ഏകസ്സ ചണ്ഡാലഗന്ധബ്ബബ്രാഹ്മണസ്സ ധീതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി, ഉത്തമരൂപധരാ അഹോസി, തസ്സാ സരീരതോ മേഘമുഖതോ വിജ്ജുല്ലതാവിയ രംസിയോ നിച്ഛരന്തി. സമന്താ ചതുഹത്ഥട്ഠാനേ സരീരപ്പഭായ അന്ധകാരേ വിധമതി. മുഖതോ ഉപ്പലഗന്ധോ വായതി, കായതോ ചന്ദനഗന്ധോ, തസ്സാ ദ്വിന്നം ഥനാന മന്തരേ സുവണ്ണവണ്ണം ഏകം തിലകം അഹോസി, തേന ബാലസുരിയസ്സ വിയ പഭാ നിച്ഛരതി. ദിട്ഠദിട്ഠാ യേഭുയ്യേന ഉമ്മത്താ വിയ കാമമദേന വിസഞ്ഞിനോ ഹോന്തി, അഹോ കുസലാകുസലാനം ആനുഭാവോ. തഥാ ഹി.

൫. യേന സാ കോധസാമാതു, ചണ്ഡാലീ ഇതി ഭാസിതാ;

തേന സാ ആസി ചണ്ഡാലീ, ജേഗുച്ഛാ ഹീനജാതികാ.

൬. സല്ലക്ഖേത്വാന സമ്ബുദ്ധ, ഗുണം പൂജേസി യം തദാ;

തേന പുഞ്ഞാനുഭാവേന, സാ ഭിരൂപീ മനോരമാ.

൭. യേന യേന പകാരേന, പുഞ്ഞപാപാനി യോ കരേ;

തസ്സ തസ്സാനുരൂപേന, മോരോവ ലഭതേ ഫലം.

൮. പാപേന ച തിരച്ഛാനേ, ജായന്തി കുസലേന തേ;

വണ്ണപോക്ഖരതാ ഹോതി, മോരാനം കമ്മ മീദിസന്തി.

തതോ തസ്സാ മാതാപിതരോ സുവണ്ണതിലകാതി നാമ മകംസു. തസ്മിംകിര നഗരേ മനുസ്സാ തസ്സാ രുപദസ്സനേനച സവണേനച സമ്പത്താപി ചണ്ഡാലധീതാ അയന്തി പരിഭവഭയേന ആവാഹം ന കരോന്തി. അഥ തസ്മിം നഗരേ ജേട്ഠചണ്ഡാലബ്രാഹ്മണസ്സ പുത്തോ ഏതമത്ഥായ തസ്സാ മാതാപിതുന്നം സന്തികം വത്ഥാഭരണഗന്ധമാലാദയോ പേസേസി സുവണ്ണതിലകം അമ്ഹാകം ദദന്തൂതി, തേ തം പവത്തിം തസ്സാ ആരോചേസും. സാസ്സ ജിഗുച്ഛന്തീ പരിഹാസ മകാസി. തതോ ബ്രാഹ്മണസ്സ പുത്തോ ലജ്ജിതോ രഞ്ഞോ സന്തികം ഗന്ത്വാ വീണം മുഞ്ചേത്വാ ഗായമാനോ ഏവമാഹ.

൯. ലലനാ നനാനീ ചലലോചനാനീ,

തരുണാ രുണാനീ ചലിതാധരാണീ;

മനുജോ ഹി യോ നേത്തപിയം കരോതി,

സ തു നീചജാതിം അപി നോ ജഹാതി.

കിമിദന്തി രഞ്ഞാ പുട്ഠോ ആഹ.

൧൦. സമേതി കിം ദേവ ഛമായ മത്തികാ,

കദാചി ചാമീകരജാതികായ;

സിഗാലധേനു അപി നീചജാതികാ,

സമേതി കിംസീഹവരേന ദേവാതി.

ഏവഞ്ച പന വത്വാ ദേവ ഇമസ്മിംനഗരേ സുവണ്ണതിലകാ നാമേകാ ചണ്ഡാലധീതാ അത്ഥി, സാ സമാനജാതികേഹി പേസിതപണ്ണാകാരം ന ഗണ്ഹാതി, കുലവന്തേയേവ പത്ഥേതി, കദാ നാമ കാകീ സുവണ്ണഹംസേന സമാഗച്ഛതി ദേവാതി. രാജാ തം സുത്വാ തസ്സാ പിതരം പക്കോസാപേത്വാ തമത്ഥം വത്വാ സച്ചം ഭണേതി പുച്ഛി, സോപി സച്ചം ദേവ, സാ ജാതിസമ്പന്നമേവ കാമേതീതി ആഹ. രാജാ ഏവം സതി ഭണേ പഞ്ചമധുരനഗരേ ഉദ്ദാളബ്രാഹ്മണോ നാമ അത്ഥി, സോ ജാതിസമ്പന്നോ മാതിതോച പിതിതോച അനുപക്കുട്ഠോ, ജേഗുച്ഛാ പടിക്കൂലാ ഏതാതി മാതുഗാമേന സദ്ധിം ന സംവസതി. അത്തനോ ഗേഹതോ രാജഗേഹം ഗച്ഛന്തോച ആഗച്ഛന്തോ ച സോളസഖീരോദകഘടേഹി മഗ്ഗേ സിഞ്ചാപേസി. മാതുഗാമേ ദിസ്വാ കാലകണ്ണീ മയാ ദിട്ഠാതി ഖീരോദകേന മുഖം ധോവതി. തവ ധീതാ സക്കോന്തീ തേന സദ്ധിം സംവസതു, ഏതമത്ഥം തവ ധീതരം കഥേഹീതി ആഹ, സോപി തം സുത്വാ ഗേഹം ഗന്ത്വാ ധീതരം പക്കോസിത്വാ രഞ്ഞാ വുത്തനിയാമേനേവ തസ്സാ കഥേസി. തായ തം സുത്വാ സക്കോന്തീ അഹം ഉദ്ദാളബ്രാഹ്മണേന സദ്ധിം വസിസ്സാമി, മാ തുമ്ഹേ ചിന്തേഥ, പപഞ്ചമ്പി മാ കരോഥ, പാതോവ ഗമിസ്സാമീതി വുത്തേ പിതാ പനസ്സാ സാധൂതി സഹസ്സഗ്ഘനകചിത്തകമ്ബലകഞ്ചുകേന ധീതു സരീരം പാരുപാപേത്വാ വീണാദിതുരിയഭണ്ഡാനി ഗാഹാപേത്വാ ധീതുയാ സദ്ധിം അദ്ധാനമഗ്ഗം പടിപജ്ജി. ഗച്ഛന്തോ അന്തരാമഗ്ഗേ അഞ്ഞതരസ്മിം നഗരേ രഞ്ഞോ ഗന്ധബ്ബം കരോന്തോ ധീതരം പിട്ഠിപസ്സേ നിസീദാപേത്വാ ഗന്ധബ്ബമകാസി. അഥസ്സ പിട്ഠിപസ്സനിസിന്നാ സുവണ്ണതിലകാ നയനകോടിയാ ദിട്ഠിം പാപേന്തീ സരസേന തം ഓലോകേത്വാ പാരുതകഞ്ചുകം കിഞ്ചി അപനേത്വാ സരീരപ്പഭം പഞ്ഞാപേസി, രാജാ പനസ്സാ സരീരപ്പഭംച രൂപസമ്പദംച ദിസ്വാ കാമാതുരോ വിഗതസഞ്ഞോ സമ്മൂള്ഹോ ഹുത്വാ മുഹുത്തേന പടിലദ്ധസ്സാസോ തസ്സാ സസ്സാമികാസ്സാമികഭാവം പുച്ഛിത്വാ ചണ്ഡാലധീതാതി സുത്വാ പരിഭവഭയേന തം ആനേതു മസക്കോന്തോ ഏവരൂപം വണ്ണപോക്ഖരസമ്പന്നം ഇത്ഥിരതനം അലഭന്തസ്സ മേ കോ അത്ഥോ ജീവിതേനാതി സോചന്തോ പരിദേവന്തോ കാമമുച്ഛിതോ കത്തബ്ബാ കത്തബ്ബം അജാനന്തോ അസിം ഗഹേത്വാ അത്തനോ സീസം സയമേവ ഛിന്ദിത്വാ കാല മകാസി. ഏവമേവ അന്തരാമഗ്ഗേ പഞ്ചരാജാനോ തസ്സാ രൂപസമ്പത്തിമദമത്താ അസിനാ ഛിന്നസീസാ ജീവിതക്ഖയം പാപുണിംസു. തഥാ ഹി സത്താ ഹിരഞ്ഞസുവണ്ണദാസിദാസ പുത്തദാരാദീസു [പുത്തദാരാദീഹി ഇതിസബ്ബത്ഥ] പിയം നിസ്സായ കാമേന മുച്ഛിതാ അനയബ്യസനം പാപുണന്തീതി. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ.

൧൧. പിയതോ ജായതേ സോകോ,

പിയതോ ജായതേ ഭയം;

പിയതോ വിപ്പമുത്തസ്സ,

നത്ഥി സോകോ കുതോ ഭയം.

൧൨. പേമതോ ജായതേ സോകോ,

പേമതോ ജായതേ ഭയം;

പേമതോ വിപ്പമുത്തസ്സ,

നത്ഥി സോകോ കുതോ ഭയം.

൧൩. രതിയാ ജായതേ സോകോ,

രതിയാ ജായതേ ഭയം;

രതിയാ വിപ്പമുത്തസ്സ,

നത്ഥി സോകോ കുതോ ഭയം.

൧൪. കാമതോ ജായതേ സോകോ,

കാമതോ ജായതേ ഭയം;

കാമതോ വിപ്പമുത്തസ്സ,

നത്ഥി സോകോ കുതോ ഭയം.

൧൫. തണ്ഹായ ജായതേ സോകോ,

തണ്ഹായ ജായതേ ഭയം;

തണ്ഹായ വിപ്പമുത്തസ്സ,

നത്ഥി സോകോ കുതോ ഭയം.

തതോ സോ അനുക്കമേന പഞ്ചമധുരനഗരം ഗന്ത്വാ അത്തനോ ആഗതഭാവം രഞ്ഞാ കഥാപേത്വാ തേന അനുഞ്ഞാതോ ഗന്ത്വാ രാജാനം അദ്ദസ. തദാ ഉദ്ദാളബ്രാഹ്മണോ രഞ്ഞോ അവിദൂരേ കമ്ബലഭദ്ദപീഠേ നിസിന്നോ ഹോതി, ഗന്ധബ്ബബ്രാഹ്മണോപി ധീതുയാ സദ്ധിം ഗന്ധബ്ബം കുരുമാനോ നിസീദി. തസ്മിംഖണേ പിതു പിട്ഠിപസ്സേ നിസിന്നാ സുവണ്ണതിലകാ ഉദ്ദാളബ്രാഹ്മണോ കതമോതി പുച്ഛിത്വാ ഏതസ്മിം ഭദ്ദപീഠേ നിസിന്നോം ഏസോതി സുത്വാ നിലാമലലോചനേഹി തം ഓലോകന്തി ദസനരംസിനാ സമ്ഭിന്നസുരത്താധരേന മന്ദഹസിതം കരോന്തീ തം ഓലോകേത്വാ പാരുതകഞ്ചുകം അപനേത്വാ സരീരപ്പഭം വിസ്സജ്ജേസി. തം ദിസ്വാ ബ്രാഹ്മണോ ഉമ്മത്തോ സോകേന പരിദഡ്ഢഗത്തോ ഉണ്ഹവാതേന പൂരിതമുഖനാസോ അസ്സുനാ കിലിന്നനേത്തോ വിസഞ്ഞീ അഹോസി. തതോ സോ മുഹുത്തേന ലദ്ധസ്സാസോ രോഗീവിയ രഞ്ഞോ സകാസാ അപസരന്തോ അത്തനോ ഗേഹം ഗന്ത്വാ സുഹദേ പക്കോസിത്വാ തേസം ഏവമാഹ. ഭവന്തേത്ഥ.

൧൬. യോ ആപദേ സമുപ്പന്നേ,

ഉപതിട്ഠതി സന്തികേ;

സുഖദുക്ഖേ സമോ ഹോതി,

സോ മിത്തോ സോച ഞാതകോ.

൧൭. യോ ഗുണം ഭാസതേ യസ്സ, അഗുണഞ്ച നിഗൂഹതി;

പടിസേധേത്യ [പടിസേധേതികത്തബ്ബാ ഇതിസബ്ബത്ഥ] കത്തബ്ബാ, സോ മിത്തോ സോച ഞാതകോ.

൧൮. സുവണ്ണതിലകാനാമ, ലലനാ കാമലാലയാ;

നീലക്ഖിചണ്ഡകണ്ഡേഹി, വിഖണ്ഡേസി മനോ മമ.

൧൯. തസ്സാ മുഖമ്ബുജേ സത്താ, മമ നേത്തമധുബ്ബതാ,

അപ്പമ്പിന സരന്താമം, തത്ഥേവാ ഭിരമന്തി തേ.

൨൦. സഹേവ തേഹി മേ ചിത്തം, ഗതം ഉല്ലംഘിയുദ്ധതോ;

ലജ്ജാഗമ്ഭീരപരിഖം, ധിതിപാകാരമുഗ്ഗതം.

൨൧. സമ്മുയ്ഹാമി പമുയ്ഹാമി, സബ്ബാ മുയ്ഹന്തി മേ ദിസാ;

തസ്സ മേ സരണം ഹോഥ, കരോഥ മമ സങ്ഗഹന്തി.

തം സുത്വാ തേ ഏവമാഹംസു.

൨൨. യം ത്വമാചരിയ പത്ഥേസി, ചണ്ഡാലീ സാ അസങ്ഗമാ;

കിന്നു മീള്ഹേന സംയോഗോ, ചന്ദനസ്സ കദാ സിയാ.

൨൩. അഗമ്മഗമനാ യാതി, നരാനം ദൂരതോ സിരീ;

കിത്തിചായു ബലം ബുദ്ധി, അയസംച സ ഗച്ഛതീതി.

അഥ തേസം ബ്രഹ്മണോ ആഹ.

൨൪. ന പരിച്ചജതി ലോകോയം, അമേജ്ഝേ മണിമുത്തമം;

ഥീരതനം യുവാണീ ച, ദുക്കുലാ അപി ഗാഹിയാതി.

ഏവഞ്ച പന വത്വാ തസ്സാ സസ്സാമികാസ്സാമികഭാവം ഞത്വാ ആനേഥാതി ആഹ, തേ തഥാ അകംസു. തതോ ബ്രാഹ്മണോ തായ ഗേഹം ആഗതകാലതോ പട്ഠായ ചത്താരോ മാസേ രഞ്ഞോ ഉപട്ഠാനം നേവ അഗമാസി. തസ്സ പന ബ്രഹ്മണസ്സ സന്തികേ പഞ്ചസതരാജകുമാരാ നാനാവിധാനി സിപ്പാനി ഉഗ്ഗണ്ഹന്തി. തേ തം കാരണം ഞത്വാ സുവണ്ണതിലകായ വിജ്ജമാനായ അമ്ഹാകം സിപ്പുഗ്ഗഹണസ്സ അന്തരായോ ഭവിസ്സതി, യേന കേനചി ഉപായേന ഏതം മാരേതും വട്ടതീതി, ചിന്തേത്വാ തേ ഹത്ഥാ ചരിയം പക്കോസിത്വാ ലഞ്ജം ദത്വാ ഏവമാഹംസു, ഹത്ഥിം സുരായ മത്തം കത്വാ സുവണ്ണതിലകം മാരേഹീതി. തതോ തേ സബ്ബേ രാജങ്ഗണേ സന്നിപതിത്വാ ദൂതം പാഹേസും, ആചരിയം ദട്ഠുകാമമ്ഹാതി. തതോ ബ്രാഹ്മണേന ആഗന്ത്വാ നിസിന്നേന പടിസന്ഥാരം കത്വാ ആചരിയ ആചരിയാനിം പസ്സിതുകാമമ്ഹാതി ആഹംസു. അഥ സോ സുവണ്ണതിലകം ഗഹേത്വാ ആഗച്ഛഥാതി മനുസ്സേ പേസേസി. തേ തഥാ കരിംസു, അഥ തസ്സാ വീഥിമജ്ഝം സമ്പത്തകാലേ ഹത്ഥിം വിസ്സജ്ജാപേസും. സോ സോണ്ഡായ ഭൂമിയം പഹരന്തോ [പഹരന്തോഉപധാവിത്വാ ഇതികത്ഥചി] ഗച്ഛന്തോ ഉപധാവിത്വാ സോണ്ഡേന തം ഉക്ഖിപിത്വാ കുമ്ഭേ നിസീദാപേസി. തതോ രാജാനോ തഥാ തം മാരാപേതു മസക്കോന്താ പുന ദിവസേ മനുസ്സേ പയോജേത്വാ രത്തിയം മാരാപേസും. ബ്രാഹ്മണോപി ഏവരൂപം ഇത്ഥിം അലസിത്വാ ജീവനതോ മതമേവ [മതംമേസേയ്യോ ഇതികത്ഥചി] സേയ്യോതി സോചന്തോ പരിദേവന്തോ രാജങ്ഗണേ ദാരുചിതകം കാരാപേത്വാ അഗ്ഗിംപവിസിത്വാ മതോതി. ഏവം മാതുഗാമവസങ്ഗതാ മഹന്തം അനയബ്യസനഞ്ച മരണഞ്ച പാപുണന്തീതി. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ.

൨൫. മായാവേസാ [മായാചേസാ ഇതികത്ഥചി] മരീചീവ,

സോകോ രോഗോ ചുപദ്ദവോ;

ഖരാവ ബന്ധനാ ചേസാ,

മച്ചുപാസോ ഗുഹാസയോ;

താസു യോ വിസ്സസേ പോസോ,

സോ നരേസു നരാധമോതി.

൨൬. അയോനിസോ സാ പുരിമായ ജാതിയാ,

പുഞ്ഞം കരിത്വാ അലഭീദിസം ഗതിം;

ധീസമ്പയുത്തം [ധിതിസമ്പയുത്തം ഇതികത്ഥചി] കുസലം കരോന്താ,

നിബ്ബാണമേവാഭിമുഖം കരോഥാതി.

സുവണ്ണതിലകായ വത്ഥും ദുതിയം.

൩൩. കപണായ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ ജമ്ബുദീപേ തത്ഥ തത്ഥ ഭിക്ഖുഭിക്ഖുണിയോ ച ഉപാസകഉപാസികായോ ച ജയമഹാബോധിം വന്ദിസ്സാമീതി യേഭുയ്യേന ഗന്ത്വാ വന്ദന്തി. അഥാ പരഭാഗേ ബഹൂ ഭിക്ഖൂ സങ്ഗമ്മ മഹാബോധിം വന്ദനത്ഥായ ഗച്ഛന്താ അഞ്ഞതരസ്മിം ഗാമകേ ഭിക്ഖായ ചരിത്വാ ആസനസാലം ഗന്ത്വാ കതഭത്തകിച്ചാ ഥോകം വിസ്സമിംസു, തദാ തത്ഥ ഏകാ കപണാ ദുഗ്ഗതിത്ഥീ തഥാ നിസിന്നഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ചപതിട്ഠിതേന വന്ദിത്വാ ഏകമന്തേ ഠിതാ അയ്യാ കുഹിം ഗച്ഛന്തീതി പുച്ഛി. ഭിക്ഖൂ തം സുത്വാ ജയമഹാബോധിസ്സ ആനുഭാവഞ്ച തം വന്ദനത്ഥായ അത്താനം ഗമനഞ്ച കഥേന്താ ഏവമാഹംസു.

൧. യത്ഥാസീനോ ജിനോ ജേസി, സസേനം മകരദ്ധജം;

ഹന്ത്വാ കിലേസസേനഞ്ച, ബുദ്ധോ ആസി നിരുത്തരോ.

൨. യം പൂജേസി മഹാവീരോ, ഠിതോ പദ മകോപയം;

സത്തരത്തിന്ദിവം നേത്ത, നീലനീരജരംസിനാ.

൩. സുരാസുരനരാദീനം, നേത്താലി പാളിപാതനാ;

മേചകാകാരപത്തേഹി, സിഖണ്ഡീവിയ ഭാതി യോ.

൪. സുരപാദപോവ സത്താനം, യം തിട്ഠതി മഹീതലേ;

ഇഹ ലോകേ പരത്തേ ച, ദദന്തോ ഇച്ഛിതിച്ഛിതം.

൫. യസ്സ പുരാണപണ്ണമ്പി, പതിതം യോ നരോ ഇധ;

പൂജേതി തസ്സ സോ ദേതി, ഭവഭോഗം മഹീരുഹോ.

൬. ഗന്ധമാലേഹി സലിലേഹി, യമുപാസതി സദാ നരോ;

അജ്ഝത്തഞ്ച ബഹിദ്ധാ ച, ദുരിതം സോ നിഹഞ്ഞതി.

൭. യോ ദേതി ഇഹലോകത്ഥം,

യോ ദേതി പാരലോകികം,

സമ്പദം ജയബോധിംതം,

ഭോതി ഗച്ഛാമ വന്ദിതും.

തം സുത്വാ ഉദഗ്ഗാ സോമനസ്സജാതാ ഭിക്ഖൂനം ഏവമാഹ. അഹം ഭന്തേ പരകുലേ ഭതിയാ കമ്മം കരോന്തീ ദുക്ഖേന കസിരേന ജീവികം കപ്പേമി. സ്വാതനായ മേ തണ്ഡുലനാലിപി [ഭണ്ഡുലനാമ്പ ഇതിസബ്ബത്ഥ] നത്ഥി, പഗേവ അഞ്ഞം ധനം, ഇമം വിനാ അഞ്ഞം സാടകമ്പി നത്ഥി, കസ്മാ പുബ്ബേ അകതപുഞ്ഞത്താ, തസ്മാ ഇമം ഭന്തേ സാടകം മമാനുഗ്ഗഹായ ബോധിമ്ഹി ധജം ബന്ധഥാതി യാചിത്വാ സാടകം ധോവിത്വാ തേസം അദാസി. ഭിക്ഖൂപി തസ്സാനുഗ്ഗഹായ തം ഗഹേത്വാ അഗമംസു. സാ സാടകം ദത്വാ പീതിപാമോജ്ജമാനസാ ഗേഹം ഗന്ത്വാ തദഹേവ രത്തിയാ മജ്ഝിമയാമേ സത്ഥകവാതേന ഉപഹതാ കാലം കത്വാ തേസം ഭിക്ഖൂനം ഗമനമഗ്ഗേ ഏകസ്മിം രമണീയേ വനസണ്ഡേ ഭുമ്മദേവതാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തീ, അഥസ്സാ പുഞ്ഞാനുഭാവേന തിയോജനികേ ഠാനേ ദിബ്ബകപ്പരുക്ഖാ പാതുരഹംസു, തത്ത തത്ത നാനാവിരാഗധജപതാകാ ഓലമ്ബന്തി. ദേവപുത്താ ച ദേവധീതരോ ച സബ്ബാഭരണവിഭൂസിതാ തഥേവ ധജപതാകാദയോ ഗഹേത്വാ കീളന്തി. നച്ചഗീതാദിനേകാനി അച്ഛരിയാനി പയോജേന്തി. അഥ ദുതിയദിവസേ തേപി ഭിക്ഖൂ ബോധിമണ്ഡലം ഗച്ഛന്താ സായണ്ഹേ തം ഠാനം പത്വാ അജ്ജ ഇമസ്മിം വനസണ്ഡേ വസിത്വാ ഗമിസ്സാമാതി തത്ഥ വാസം ഉപഗമിംസു, തതോ തേ രത്തിഭാഗേ നാനാവണ്ണധജേ ച ദേവതാഹി പയോജിയമാനാ ഗീതവാദിതാദയോ ച തിയോജനട്ഠാനേ കപ്പരുക്ഖാനി ച ഇദം സബ്ബം ദേവിസ്സരിയം തസ്സാനുഭാവേന നിബ്ബത്തഭാവം ദിസ്വാ വിമ്ഹിതമാനസാ ദേവധീതരം ആമന്തേത്വാ ത്വം കേന കമ്മേന ഇധ നിബ്ബത്താതി പുച്ഛിംസു. സാ ഭിക്ഖൂ വന്ദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗയ്ഹ ഠിതാ ഭന്തേ മം ന സഞ്ജാനിത്ഥാതി ആഹ. ഭിക്ഖൂഹി ന മയം സഞ്ജാനാമ ഭഗിനീതി വുത്തേ സാ അത്തനോ സഭാവം കഥേന്തീ ഏവമാഹ.

൮. ഹീയ്യോ ആസനസാലായ, നിസീദിത്ഥ സമാഗതാ;

തുമ്ഹകം സന്തികം ഗമ്മ, യാ വരാകീഭിവാദയി.

൯. യാ ബോധിം പൂജനത്ഥായ, വത്ഥകം പടിപാദയി;

സാഹം ഹീയ്യോ ചുതാ ആസിം, രത്തിയം ബ്യാധിപീളിതാ.

൧൦. നാനാസമ്പത്തിസംയുത്താ, നാനാഭൂസനഭൂസിതാ;

വിമാനേ രതനാ കിണ്ണേ, ജാതാഹം ഏത്ഥ കാനനേ.

൧൧. ഹീയ്യോ പസ്സിത്ഥ മേ ഗത്തം, രജോജല്ലേഹി സംകുലം;

അജ്ജ പസ്സഥ മേ ഗത്തം, വണ്ണവന്തം പഭസ്സരം.

൧൨. ഹീയ്യോ പസ്സിത്ഥ മേ ഭന്തേ, നിവത്ഥം മലിനമ്ബരം;

അജ്ജ പസ്സഥ മേ ഭന്തേ, ദിബ്ബമമ്ബരമുത്തമം.

൧൩. വികിണ്ണഫലിതഗ്ഗേഹി, കേസേഹി വിരലാ കുലം;

ഊകാഗൂഥപടിക്കൂലം, ഹീയ്യോ ആസിസിരം മമ.

൧൪. അജ്ജ തം പരിവത്തിത്വാ, മമ പുഞ്ഞാനുഭാവതോ;

സുനീലമുദുധമ്മില്ലം, കുസുമാ ഭരണഭൂസിതം.

൧൫. പുരാ മേ സകസീസേന, വഹിതം ദാരൂ ദകാദികം;

പുഞ്ഞേനാഹം അജ്ജ മാലാ, ഭാരം സീസേ സമുബ്ബഹേ.

൧൬. ധജത്ഥായ മയാ ഹീയ്യോ, പദിന്നം ഥൂലസാടകം;

അജ്ജ നിബ്ബത്തി മേ ഭോന്തോ, മഹന്തം ദിബ്ബസമ്പദം.

൧൭. ജാനമാനേന കത്തബ്ബം, ദാനാദീസു മഹപ്ഫലം;

ദേവലോകേ മനുസ്സേസു, സുഖദം ദാന മുത്തമന്തി.

തം സുത്വാ സബ്ബേ ഭിക്ഖൂ അച്ഛരിയബ്ഭുതചിത്താ അഹേസും. സാ ദേവതാ തസ്സാ രത്തിയാ അച്ചയേന ഭിക്ഖൂ നിമന്തേത്വാ ദിബ്ബേഹി ഖജ്ജഭോജ്ജേഹി സഹത്ഥാ സന്തപ്പേത്വാ തേഹി സദ്ധിം ആഗച്ഛന്തീ അന്തരാമഗ്ഗേ ദാനം ദദമാനാ മഹാബോധിം ഗന്ത്വാ സബ്ബേഹി ധജപതാകാ ദീഹി ച നാനാവിധവണ്ണഗന്ധസമ്പന്നപുപ്ഫേഹി ച ദീപധൂപേഹി ച ബോധിം പൂജേത്വാ ഭിക്ഖൂനം ചീവരത്ഥായ ദിബ്ബവത്ഥാനി ദത്വാ ആഗമ്മ തസ്മിംയേവ വനസണ്ഡേ വസന്തീ നാനാവിധാനി പുഞ്ഞാനി കത്വാ താവതിംസഭവനേ നിബ്ബത്തി. ഭിക്ഖൂപി തം അച്ഛരിയം തത്ഥ തത്ഥ പകാസേന്താ ബഹൂജനേ പുഞ്ഞകമ്മേ നിയോജേസുംതി.

൧൮. ഏവം വിധാപി കപണാ ജിനസാസനമ്ഹി,

കത്വാ പസാദ മഥ ഥൂലകുചേലകേന;

പൂജേത്വ ദിബ്ബവിഭവം അലഭീതി ഞത്വാ,

പൂജാപരാ ഭവഥ വത്ഥുസു തീസു സമ്മാതി.

കപണായ വത്ഥും തതിയം.

൩൪. ഇന്ദഗുത്തത്ഥേരസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

അമ്ഹാകം ഭഗവതോ പരിനിബ്ബാണതോ ഓരഭാഗേ ജമ്ബുദീപേ കിര പാടലിപുത്തം നാമ നഗരം അഹോസി. തത്ഥ ധമ്മാസോകോ നാമ മഹിദ്ധികോ മഹാനുഭാവോ ആണാചക്കവത്തി രാജാ രജ്ജം കാരേതി. ഉദ്ധം ആകാസതോ ഹേട്ഠാ പഥവിയാ യോജനപ്പമാണേ സകലജമ്ബൂദീപേ തസ്സ ആണാ പവത്തതി, തദാ സകലജമ്ബുദീപവാസിനോ ച ചതുരാസീതി നഗരസഹസ്സേ രാജാനോ ച അത്തനോ അത്തനോ ബലവാഹനേ ഗഹേത്വാ ആഗമ്മ ധമ്മാസോകമഹാരഞ്ഞോ ഉപട്ഠാനം കരോന്തി. തസ്മിം സമയേ ദേവപുത്തനഗരേ ദേവപുത്തോ നാമ മഹാരാജാ അത്തനോ ബലവാഹനം ഗഹേത്വാ രഞ്ഞോ ഉപട്ഠാനം അഗമാസി. ധമ്മാസോകോ ദേവപുത്തമഹാരാജാനം ദിസ്വാ മധുരപടിസന്ഥാരം കത്വാ തുമ്ഹാകം രട്ഠേ ബഹുസ്സുതാ ആഗതാഗമാ മഹാഗുണവന്താ അയ്യാ അത്ഥീതി പുച്ഛി. തം സുത്വാ ദേവപുത്തരാജാ അത്ഥി ദേവ തസ്മിം നഗരേ സീഹകുമ്ഭകം നാമ മഹാവിഹാരം. തത്ഥ അനേകസഹസ്സഭിക്ഖൂ വിഹരന്തി സീലവന്താ അപ്പിച്ഛാ സന്തുട്ഠാ വിവേകകാമിനോ. തേസു സാട്ഠകഥാതിപിടകധരോ ഇന്ദഗുത്തത്ഥേരോ നാമ തേസം പാമോക്ഖോ അഹോസി. സോ അനേകപരിയായേന സനരാമരാനം ഭിക്ഖൂനം ധമ്മംവണ്ണേതി. ഗുണവാ അത്തനോ ഗുണം നിസ്സായ ലോകേ പാകടോതി. തം സുത്വാ രാജാ തുട്ഠമാനസോ ഥേരം പസ്സിതുകാമോ ഹുത്വാ സമ്മ ത്വമേവ ഗന്ത്വാ ഥേരം യാചിത്വാ ഇധാ നേഹീതി ആഹ. തം സുത്വാ ദേവപുത്തരാജാ അത്തനോ ഹത്ഥസ്സബലവാഹനാ ദിമഹാ സേനങ്ഗപരിവുതോ ഇന്ദഗുത്തത്ഥേരസ്സ സന്തികം ഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ അയ്യ അയ്യം ധമ്മാസോകമഹാരാജാ ദട്ഠുകാമോതി ആഹ. ഥേരേന സാധൂതി സമ്പടിച്ഛിതേ രാജാ ഥേരേന സമ്പടിച്ഛിതഭാവം ധമ്മാസോകമഹാരാജിനോ പേസേസി. തതോ ധമ്മാസോകമഹാരാജാ സോമനസ്സപ്പത്തോ അത്തനോ ആണാപവത്തിതട്ഠാനേ രാജൂനം സാസനം പേസേസി. സബ്ബേവ ഥേരാഗമനമഗ്ഗം അലങ്കരോന്തൂതി. അഥ തേ രാജാനോ തുട്ഠപഹട്ഠാ അത്തനോ അത്തനോ നഗരേ ഭേരിം ചരാപേത്വാ ദേവപുത്തനഗരതോ യാവ പാടലിപുത്തനഗരം ഏത്ഥന്തരേ പഞ്ചപണ്ണാസയോജനികം മഗ്ഗം വിസമം സമം കരോന്തോ ദേവതാനം ദിബ്ബവീഥിമിവ അലങ്കരിത്വാ ധമ്മാസോകമഹാനരിന്ദസ്സ ഏവം സാസനം പേസേസും. ഭവന്തേത്ഥ.

൧. ഇന്ദഗുത്തമഹാഥേര, സാമിനോ ഗമനായ നോ;

മഗ്ഗം അലങ്കരോന്തൂതി, മഹാരാജേന പേസിതം.

൨. തതോ തേ അപനേത്വാന, പാസാണകണ്ടകാദികം;