൧൭. ചോരസഹായസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

അമ്ഹാകം ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ ജമ്ബുദീപേ ദേവദഹനഗരേ ഏകോ മനുസ്സോ ദുക്ഖിതോ തത്ഥ തത്ഥ വിചരന്തോ പച്ചന്തേ അഞ്ഞതരം ഗാമം ഗന്ത്വാ തത്ഥ ഏകസ്മിം കുലഗേഹേ നിവാസം കപ്പേസി. തത്ഥ മനുസ്സാ തസ്സ യാഗുഭത്തം ദത്വാ പോസേസും, തതോ സോ തത്ഥ മനുസ്സേഹി മിത്തസന്ഥവം കത്വാ കതിപാഹം തത്ഥ വസിത്വാ അഞ്ഞട്ഠാനം ഗന്ത്വാ അപരഭാഗേ ചോരകമ്മം കരോന്തോ ജീവികം കപ്പേതി. അഥേകദിവസം ചോരേന്തം തം രാജപുരിസാ ഗഹേത്വാ രഞ്ഞോ ദസ്സേസും. രാജാ തം ബന്ധനാഗാരേ കരോഥാതി ആണാപേസി, തേ തം ബന്ധനാഗാരം നേത്വാ സങ്ഖലികാഹി ബന്ധിത്വാ ആരക്ഖകാനം പടിപാദേത്വാ അഗമംസു, ബന്ധനാഗാരേ വസന്തസ്സ തസ്സ ദ്വാദസസംവച്ഛരാനി അതിക്കന്താനി. തതോ അപരഭാഗേ തസ്സ പുബ്ബസഹായോ പച്ചന്തഗാമവാസീ മനുസ്സോ കേനചി കമ്മേന ദേവദഹ മാഗതോ തത്ഥ തത്ഥ ആഹിണ്ഡന്തോ ബന്ധനാഗാരേ ബദ്ധം തം അദ്ദസ. ദിസ്വാ തസ്സ ഹദയം കമ്പി, സോ രോദിത്വാ പരിദേവിത്വാ കിം തേ മയാ കത്തബ്ബം സമ്മാതി പുച്ഛി. തതോ തേന സമ്മ ബന്ധനാഗാരേ വസന്തസ്സ മേ ഇദാനി ദ്വാദസസംവച്ഛരാനി അതിക്കന്താനി, ഏത്തകം കാലം ദുബ്ഭോജനാദിനാ മഹാദുക്ഖം അനുഭോമി. യാവാഹം ആഹാരം പരിയേസിത്വാ ഭുഞ്ജിത്വാ ആഗമിസ്സാമി. താവ മം ഇതോ മുഞ്ചനുപായം ജാനാഹീതി വുത്തേ സോ സപ്പുരിസോ.

൧. രൂപേന കിന്തു ഗുണസീലവിവജ്ജിതേന,

മിച്ഛാലയസ്സ കിതവസ്സ ധിയാ കിമത്ഥം;

ദാനാ ദിചാഗവിഗതേന ധനേന കിം വാ;

മിത്തേന കിം ബ്യസനകാലപരമ്മുഖേനാതി.

ഏവഞ്ച പന വത്വാ സാധു സമ്മ കരോമി തേ വചനന്തി ആരക്ഖകാനം സന്തികം ഗന്ത്വാ ഭോന്തോ യാവേസോ ഭത്തം ഭുഞ്ജിത്വാ ആഗച്ഛതി. താവാഹം തസ്സ പാടിഭോഗോ ഭവിസ്സാമി. വിസ്സജ്ജേഥ നന്തി ആഹ, തേഹി ന സക്കാ ഭോ ഏതം വിസ്സജ്ജേതും, അപി ച ഖോ യാവായം ആഗച്ഛതി. താവ ത്വം അയസങ്ഖലികായ ബദ്ധോ നിസീദിസ്സസി, ഏവം തം വിസ്സജ്ജേസ്സാമ, നോ ചേ ന സക്കാതി ആഹംസു, സോ ഏവമ്പി ഹോതു സമ്മാതി വത്വാ തസ്സ പാദതോ സങ്ഖലികം മുഞ്ചിത്വാ അത്തനോ പാദേ കത്വാ ബന്ധനാഗാരം പവിസിത്വാ ഇതരം മുഞ്ചാപേസി. സോപി അസപ്പുരിസോ ബന്ധനാ മുത്തോ ന പുന തം ഠാന മഗമാസി, അഹോ അകതഞ്ഞുനോ പകതിം ഞാതും ഭാരിയം. യഥാഹ.

൨. വാരിപൂരേ യഥാ സോബ്ഭേ, നേവന്തോ വിസമം സമം;

പഞ്ഞായതേവംസാധുസ്സ, ഭാവം മനസി സമ്ഭവം.

൩. ഭാസന്തി മുഖതോ ഏകം, ചിന്തേന്തി മനസാ പരം;

കായേനേകം കരോന്തേവം, പകതായമസാധുനം.

൪. തേസം യോ ഭാവമഞ്ഞാസി, സോവ പണ്ഡിതജാതികോ;

ബഹുസ്സുതോപി സോയേവ, പരചിത്തവിദൂപി സോ.

അഥസ്സ ബന്ധനാഗാരേ വസന്തസ്സ ദ്വാദസസംവച്ഛരാനി അതിക്കന്താനി. ഏത്തകം കാലം ജിഘച്ഛാപീളിതേന തേന ആഹാരത്തായ പരോ ന യാചിതപുബ്ബോ, അനുച്ഛിട്ഠാഹാരം ലഭനദിവസതോ അലഭനദിവസായേവ ബഹുതരാ ഹോന്തി, അഥ ദ്വാദസസംവച്ഛരാതിക്കമേ രഞ്ഞോ പുത്തോ നിബ്ബത്തി. തദാ രാജാ അത്തനോ വിജിതേ സബ്ബബന്ധനാഗാരാനി വിവരാപേസി. അന്തമസോ മിഗപക്ഖിനോപി ബന്ധനാ മുഞ്ചാപേസി. ദ്വാരേ വിവടമത്തേയേവ ബന്ധനാഗാരേ മനുസ്സാ ഇച്ഛിതിച്ഛിതട്ഠാനം അഗമംസു. സോ പനേകോവ തേഹി സദ്ധിം അഗന്ത്വാ ഓഹീയി. ആരക്ഖകേഹി ത്വം ഭോ കസ്മാ ന ഗച്ഛസീതി വുത്തേ അഹം ഭോ പഞ്ഞാതഭാവേന ഇദാനി ന ഗമിസ്സാമി. അതീവ പരിഹീനഗത്തോസ്മി. അന്ധകാരേ ഗമിസ്സാമീതി വത്വാ അന്ധകാരേ ആഗതേ നിക്ഖമ്മ അന്തോനഗരേ വിസ്സാസികാനം അഭാവേന കുതോ ആഹാരം ലഭിസ്സാമീതി ചിന്തേന്തോ നിക്ഖമ്മ രത്തന്ധകാരേ ആമകസുസാന മഗമാസി. ഏത്ഥാഹാരം ലഭിസ്സാമീതി. തത്ഥ സോ അധുനാ നിക്ഖിത്തമതമനുസ്സം ദിസ്വാ മനുസ്സട്ഠിനാ മംസം ഛിന്ദിത്വാ സീസകപാലേ പക്ഖിപിത്വാ തീഹി മനുസ്സസീസേഹി കതഉദ്ധനേ ഠപേത്വാ ചിതകതോ ഓമുക്കഅലാതേഹി അഗ്ഗിം കത്വാ സുസാനം നിബ്ബാപനത്ഥായാ ഭതഉദകേന മനുസ്സട്ഠിനാ ആലോലേന്തോ മംസം പചിത്വാ ഓതാരേത്വാ സാഖാഭങ്ഗേന ഹിരികോപീണം പടിച്ഛാദേത്വാ നിവത്ഥപിലോകികം വാതാവരണം കത്വാനിസീദി. തസ്മിം ഖണേ തത്ഥ പിപ്പലീരുക്ഖേ അധിവത്ഥാ ദേവതാ തസ്സ തം കിരിയം ദിസ്വാ പുച്ഛിസ്സാമി താവ നന്തി തം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവമാഹ. ഭോ ത്വം ഘനതരതിമിരാകുലേ മഹാരത്തിയം തത്ഥ തത്ഥ വികിണ്ണനരട്ഠിസമാകിണ്ണേ സോണസിഗാലാദികുണപാദകാകുലേ മനുസ്സമംസഭക്ഖയക്ഖരക്ഖസാകുലേ തത്ഥ തത്ഥ പജ്ജലന്താനേകചിതകഭയാനകേ സുസാനേ മനുസ്സമംസം പചിത്വാ കിംകരോസീതി പുച്ഛന്തീ ആഹ.

൫. രത്തന്ധകാരേ കുണപാദകേഹി,

സമാകുലേ സീവഥികായ മജ്ഝേ;

മനുസ്സമംസം പചസീ ധ സീസേ,

വദേഹി കിം തേന പയോജനം തേതി.

അഥ സോ ആഹ.

൬. ന യാഗഹേതു ന ച ദാനഹേതു,

സുസാനമജ്ഝമ്ഹി പചാമി മംസം;

ഖുദാസമം നത്ഥി നരസ്സ അഞ്ഞം,

ഖുദാവിനാസായ പചാമിമമ്ഭോതി.

തതോ ദേവതാ തം തഥാ ഹോതു, ഇമിനാ പിലോതികേന വാതാവരണം കരോസി. കിമത്ഥമേതന്തി പുച്ഛന്തീ.

൭. നിവത്ഥസാഖോ ഹിരിസംവരായ,

പിലോതികം തത്ഥ പസാരയന്തോ;

കരോസി വാതാവരണഞ്ച സമ്മ,

കിമത്ഥമേതം വദ പുച്ഛിതോ മേതി.

സോ തസ്സാ ചിക്ഖന്തോ ആഹ.

൮. സുഭാ സുഭാമിസ്സിതസീതവാതോ,

സയം അചിത്തോവ അചിത്തഭാവാ;

ദേഹം ഫുസിത്വാന അസാധുകസ്സ,

അകതഞ്ഞുനോ മിത്തപധംസകസ്സ.

൯. സമാവഹന്തോ യദി മേ സരീരേ,

ഫുസാതി [ഫുസാതിസാസങ്ഗതിമജ്ജദാനി ഇതികത്തചി] തം വായു മമാ വിസിത്വാ;

ദുക്ഖം ദദാതീതി വിസംവ തം ഭോ,

പരിവജ്ജിതും ബദ്ധമിമം കുചേലന്തി.

ദേവതാ ആഹ.

൧൦. കി മകാസി ഭോ സോ കതനാസകോ തേ,

ധനഞ്ച ധഞ്ഞം തവ നാസയീ ച;

മാതാ പിതാ ബന്ധവോ ഖേത്ത വത്ഥൂ,

വിനാസിതാ തേന വദേഹി കിം തേതി.

തതോ സോ ആഹ.

൧൧. യം രാജതോ ഹോതി ഭയം മഹന്തം,

സബ്ബസ്സ ഹരണാദിവധാദികഞ്ച;

അകതഞ്ഞുനാ സപ്പുരിസേന ഹോതി,

ആരാവ സോ ഭോ പരിവജ്ജനീയോ.

൧൨. യമത്ഥി ചോരാരിഭയഞ്ഹി ലോകേ,

അഥോ ദകേനാപി ച പാവകേന;

അകതഞ്ഞുനാ തം സകലമ്പി ഹോതി,

ആരാവ സോ ഭോ പരിവജ്ജനീയോ.

൧൩. പാണാതിപാതമ്പി അദിന്നദാനം,

പരസ്സ ദാരൂപഗമം മുസാ ച;

മജ്ജസ്സ പാനം കലഹഞ്ച പേസുനം,

സമ്ഫം ഗിരം ധുത്തജനേഹി [അക്ഖധുത്താദിയോഗം ഇതികത്ഥചി] യോഗം.

൧൪. സബ്ബം അനത്ഥം അസിവം അനിട്ഠം,

അപായികം [അപായികം ഇതികത്ഥചി] ദുക്ഖമനന്ത മഞ്ഞം;

അകതഞ്ഞുനാ സപ്പുരിസേന ഹോതി;

ആരാവ സോ ഭോ പരിവജ്ജനീയോതി.

വത്വാ അത്തനാ അസപ്പുരിസസംസഗ്ഗേനാനുഭൂതം സബ്ബം ദുക്ഖം കഥേസി, തതോ ദേവതാ അഹമ്പി ഭോ സത്ഥുനോ മങ്ഗലസുത്തദേസനാദിവസേ ഇമസ്മിംയേവ രുക്ഖേ നിസിന്നോ.

അസേവനാ ച ബാലാനം, പണ്ഡിതാനഞ്ച സേവനാ;

പൂജാ ച പൂജനീയ്യാനം, ഏതം മങ്ഗല മുത്തമന്തി.

ഗാഥായ ബാലസ്സ ദോസേ അസ്സോസിംതി വത്വാ തസ്സ പസന്നോ തം അത്തനോ വിമാനം നേത്വാ നഹാപേത്വാ ദിബ്ബവത്ഥാലങ്കാരേഹി അലങ്കരിത്വാ ദിബ്ബന്നപാനം ദത്വാ മഹന്തം സക്കാരസമ്മാനം കത്വാ അത്തനോ ആനുഭാവേന തസ്മിം നഗരേ രജ്ജേ അഭിസിഞ്ചാപേസി. സോ തത്ഥ രജ്ജം കരോന്തോ ദാനാദീനി പുഞ്ഞാനി കത്വാ ആയുപരിയോസാനേ യഥാകമ്മം ഗതോതി.

൧൫. ഏവം അസാധുജനസങ്ഗമസന്നിവാസം,

സഞ്ചജ്ജ സാധുസുചിസജ്ജനസങ്ഗമേന;

ദാനാദി നേകകുസലം പരിപൂരയന്താ,

സഗ്ഗാ പവഗ്ഗവിഭവം അഭിസമ്ഭുനാഥാതി.

ചോരസഹായസ്സ വത്ഥും സത്തമം.