നന്ദിയരാജവഗ്ഗോ

൧൧. നന്ദിയരാജസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

ഇതോ കിര കപ്പസതസഹസ്സമത്ഥകേ പദുമുത്തരോ നാമ സത്ഥാ ലോകേ ഉദപാദി സദേവകം ലോകം സംസാരകന്താരാ ഉത്താരേന്തോ. തസ്മിം കിര സമയേ ഏകോ കുടുമ്ബികോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പസന്നമാനസോ ബുദ്ധപമുഖം ഭിക്ഖുസങ്ഘം നിമന്തേത്വാ മഹാദാനം സജ്ജേത്വാ അത്തനോ ഭവനം ദേവഭവനമിവ അലങ്കരിത്വാ ബുദ്ധാരഹം മഹാസനം പഞ്ഞാപേത്വാ ഗന്ത്വാ ഭഗവന്തം യാചി കാലോയം ഭന്തേ ഭഗവതോ ഭത്തഗ്ഗസ്സ ഉപസങ്കമനായാതി. അഥ ഭഗവാ ഭിക്ഖുസങ്ഘപരിവുതോ മഹതാ ബുദ്ധാനുഭാവേന ഗന്ത്വാ നിസീദി പഞ്ഞത്തവരബുദ്ധാസനേ, തതോ കുടുമ്ബികോ ഹട്ഠോ ഉദഗ്ഗോ സപരിസോ ഭഗവന്തം പരിവിസതി അനേകേഹി മധുരന്നപാനാദീഹി. തദാ തസ്സ ഭഗവതോ സാസനേ ധുതങ്ഗധരാനം അഗ്ഗോ വസഭത്ഥേരോനാമ മഹാസാവകോ സപദാനവത്തേന പിണ്ഡായ ചരമാനോ തസ്സ കുടുമ്ബികസ്സ ഗേഹദ്വാരേ അട്ഠാസി, അഥ സോ ഥേരം ദിസ്വാ ഭന്തേ സത്ഥാ അന്തോഗേഹേ നിസിന്നോ, തുമ്ഹേപി പവിസഥാതി യാചി, ഥേരോ അപവിസിത്വാവ അഗമാസി, കുടുമ്ബികോ ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ തമത്തം വത്വാ കിം ഭന്തേ സദേവകേ ലോകേ ഭഗവതാപി ഉത്തരിതരോ ഗുണേന സംവിജ്ജതീതി ആഹ. അഥസ്സ സത്ഥാ പുത്തോപമം ദസ്സേത്വാ ഥേരസ്സ ഗുണേ വണ്ണേന്തോ ഏവമാഹ.

൧. പാലേന്തി നിമ്മലം കത്വാ, പാതിമോക്ഖാദിസംവരം;

സമാദിന്നധുതങ്ഗാച, അപ്പിച്ഛാ മുനിസൂനവോ.

൨. നിച്ച മന്തകയുദ്ധമ്ഹി, നദ്ധാ യോധാവ ദപ്പിതാ;

പുഞ്ഞാനം വത്ഥുഭൂതാ തേ, ദേവമാനുസകാ ദിനം.

൩. ധാരേമഹം വണ്ണവന്തം, സീവേയ്യമ്പിച ചീവരം;

ബുദ്ധപുത്താ മഹാനാഗാ ന ധാരേന്തി തഥാവിധം.

൪. ധാരേന്തി തേ പംസുകൂലം, സങ്ഘാടേത്വാ പിലോതികേ;

വണച്ഛാദനചോലംവ, ഇച്ഛാലോഭ വിവജ്ജിതാ.

൫. സാദിയാമി സദാ ഹമ്ഭോ, ഉപാസകനിമന്തനം;

നേവ സാദേന്തി സമ്ബുദ്ധ, പുത്തോ പാസകയാചനം.

൬. സപദാനേന യം ലദ്ധം, ലൂഖംവാപി പണീതകം;

തേന തുസ്സന്തി മേ പുത്താ, രസഗേധവിവജ്ജിതാ.

൭. നിപജ്ജാമി അഹം സാധു, സന്ഥതേ സയനേ സുഭേ;

ന തേ സേയ്യം പകപ്പേന്തി, സംസാരഭയഭീരുകാ.

൮. ഠാനാ സനഗമനേന, കപ്പേന്തി ഇരിയാപഥം;

നേകഭൂമിസമാകിണ്ണ, പാസാദേസു വസാമഹം.

൯. ബുദ്ധപുത്താ തഥാച്ഛന്നം, ന കദാ പവിസന്തി തേ;

രുക്ഖമൂലേ സുസാനസ്മിം, അബ്ഭോകാസേ രമന്തി തേ.

൧൦. ഭാവേത്വാ ഭവനാസായ, ഹേതും ഭാവനമുത്തമം;

അഹം ഗാമേ വസിസ്സാമി, പാപേന്തോ ജനതം സിവം.

൧൧. രമന്തി മമ പുത്താ തേ, പന്തസേനാസനേ കകാ;

തേസം മഹത്തരോ സന്തോ, ഥേരോയം വസഭോ മഹാ;

ധുതപാപോ ധുതങ്ഗഗ്ഗോ, ഞാതോയം മമ സാസനേതി.

ഏവം ഭഗവാ ഹത്ഥം ഉക്ഖിപിത്വാ ചന്ദമണ്ഡലേ പഹരന്തോ വിയ ഥേരസ്സ ഗുണേ പകാസേസി, തതോ സോ തസ്സ ഗുണകഥം സുത്വാ സയമ്പിതം ഠാനന്തരം കാമയമാനോ യന്നൂനാഹം അനാഗതേ അഞ്ഞതരസ്സ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ സാസനേ ധുതങ്ഗധരാനം അഗ്ഗോ ഭവിസ്സാമീതി തം ഠാനന്തരം പത്ഥേന്തോ ഭഗവതോ പാദമൂലേ നിപജ്ജി, സത്ഥാ തം കാരണം ഉപപരിക്ഖിത്വാ ഇതോ കപ്പസതസഹസ്സമത്ഥകേ ഗോതമോ നാമ സത്ഥാ ഉപ്പജ്ജിസ്സതി. ത്വം തദാ ധുതങ്ഗധരാനം അഗ്ഗോ ഹുത്വാ കസ്സ പോതി പഞ്ഞായിസ്സതീതി ബ്യാകരണ മദാസി. തതോ പട്ഠായ സോ സോമനസ്സോ പുഞ്ഞകമ്മം കത്വാ തതോ ചുതോ ദേവമനുസ്സേസു ദേവിസ്സരിയം അനുഭവന്തോ വിപസ്സീസമ്മാസമ്ബുദ്ധകാലേ ഏകസാടകോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ ഹുത്വാ മഹാദാനം അദാസി. തതോ ചുതോ കസ്സപസമ്മാസമ്ബുദ്ധേ പരിനിബ്ബുതേ ബാരാണസീനഗരേ ബാരാണസീസേട്ഠി ഹുത്വാ നിബ്ബത്തോ ദാനാദീനി പുഞ്ഞാനി കത്വാ തതോ ചവിത്വാ സംസാരേ സംസരന്തോ ദസവസ്സസഹസ്സാ യുകേസു മനുസ്സേസു ബാരാണസിയം ഏകോ കുടുമ്ബികോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. സോ പനായം കുടുമ്ബികോ അരഞ്ഞേ ജങ്ഘാവിഹാരം അനുവിചരന്തോ പച്ചന്തിമേ ജനപദേ അരഞ്ഞായതനേ അഞ്ഞതരം പച്ചേകബുദ്ധം അദ്ദസ. സോ ച പച്ചേകബുദ്ധോ തത്ഥ ചീവരകമ്മം കരോന്തോ അനുവാതേ അപ്പഹോന്തേ സംഹരിത്വാ ഠപേതും ആരദ്ധോ. കുടുമ്ബികോ തം ദിസ്വാ ഭന്തേ കിം കരോഥാതി പുച്ഛി. സോ പച്ചേകബുദ്ധോ അപ്പിച്ഛതായ തേന പുട്ഠോ ന കിഞ്ചി വുത്തോ ഹോതി. സോ ചീവരദുസ്സം നപ്പഹോതീതി ഞത്വാ അത്തനോ ഉത്തരസാടകം പച്ചേകബുദ്ധസ്സ പാദമൂലേ ഠപേത്വാ അഗമാസി. പച്ചേകബുദ്ധോ തം ഗഹേത്വാ അനുവാതകം ആരോപേന്തോ ചീവരം കത്വാ പാരുപി. കുടുമ്ബികോ ജീവിതപരിയോസാനേ കാലം കത്വാ താവതിംസഭവനേ നിബ്ബത്തിത്വാ തത്ഥ യാവതായുകം ദിബ്ബസമ്പത്തിം അനുഭവിത്വാ തതോ ചവിത്വാ ബാരാണസിതോ തിയോജനമത്തകേ ഠാനേ അഞ്ഞതരസ്മിം നഗരേ നിബ്ബത്തി, തസ്സ മാതാപിതരോ നന്ദിയോതി [നന്ദീതിനാമം ഇതിസബ്ബത്ഥ] നാമം അകംസു, തസ്സ സത്ത ഭാതരോ അഹേസും, സേസാ ഛ ഭാതരോ നാനാകമ്മന്തേസു ബ്യാവടാ മാതാപിതുന്നം പോസേന്തി. നന്ദിയോ പന അകമ്മസീലോ ഗേഹേയേവ വസതി. തസ്മാ തസ്സ സേസാ കുജ്ഝന്തി. മാതാപിതരോപി നന്ദിയം ആമന്തേത്വാ ഓവദന്തി. സോ തുണ്ഹീ ഹോതേവ. അഥാപരസ്മിം സമയേ ഗാമേ നക്ഖത്തം സങ്ഘുട്ഠം, തദാ സോ മാതരം ആഹ. അമ്മ സാടകം ദേഹി, നക്ഖത്തം കീളിസ്സാമീതി, സാ ധോത- വത്ഥം നീഹരിത്വാ അദാസി, അമ്മ ഥൂലം ഇദന്തി, സാ അഞ്ഞം നീഹരിത്വാ അദാസി, തമ്പി പടിക്ഖിപി. അഥ നം മാതാ ആഹ. താത യാദിസേ മയം ഗേഹേ ജാതാ, നത്ഥി ഇതോ സുഖുമതരസ്സ പടിലാഭായ പുഞ്ഞന്തി, ലഭനട്ഠാനം ഗമിസ്സാമി അമ്മാതി. പുത്ത അഹം അജ്ജേവ തവ ബാരാണസീനഗരേ രജ്ജപടിലാഭം ഇച്ഛാമീതി ആഹ. സോ സാധു അമ്മാതി മാതരം വന്ദിത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി. മാതുയാ പനസ്സ ഏവം അഹോസി. കഹം സോ ഗമിസ്സതി, പുബ്ബേവിയ ഇധവാ ഏത്ഥവാ ഗേഹേ നിസീദിത്വാ ആഗച്ഛതീതി, സോ പന പുഞ്ഞനിയാമേന ചോദിയമാനോ ഗാമതോ നിക്ഖമിത്വാ ബാരാണസിം ഗന്ത്വാ സേനഗുത്തസ്സ ഗേഹേ പടിവസതി, അഥേകദിവസം സോ തസ്സ കമ്മകാരേഹി സദ്ധിം സല്ലപന്തോ നിസീദിത്വാ പചലായന്തോ സുപിനം അദ്ദസ. മുഖേന അന്തം നിക്ഖമിത്വാ സകലജമ്ബുദീപേ പത്ഥരിത്വാ അന്തോകുച്ഛിമേവ പാവിസി. പബുദ്ധോ സോ ഭീതോ മഹാസദ്ദമകാസി. അഥ നം മഹാസേനഗുത്തോ പുച്ഛി. നന്ദിയോ സുപിനം അദ്ദസന്തി ആഹ. അഥ തേന കീദിസന്തി പുട്ഠോ കഥേസി, തതോ സേനഗുത്തോ തം അത്തനോ കുലൂപഗം പരിബ്ബാജികം പുച്ഛി കോ തസ്സ വിപാകോതി. പരിബ്ബാജികാ യദി ഭോ ഇത്ഥീ പസ്സതി. സത്തദിവസബ്ഭന്തരേയേവ അഭിസേകം ലഭതി, യദി പുരിസോ പസ്സതി, തഥേവ രാജാ ഹോതീതി കഥേസി. സേനഗുത്തോ തസ്സാ തം കഥം സുത്വാ ഇമം മമ ഞാതിം കരോമീതി അത്തനോ സത്ത ധീതരേ പക്കോസിത്വാ പടിപാടിയാ പുച്ഛി. നന്ദിയസ്സ സന്തികേ വസഥാതി, സേസാ സബ്ബാ ന ഇച്ഛിംസു, ന മയം ജാനാമ ഏതം അധുനാഗതം കുലവന്തം വാ ദുക്കുലവന്തംവാതി. അഥ കണിട്ഠികം പുച്ഛി. സാ യസ്സ മം മാതാപിതരോ ദസ്സന്തി. തേസം വചനം ന ഭിന്ദിസ്സാമീതി സമ്പടിച്ഛി, അഥ സേനഗുത്തോ നന്ദിയം പക്കോസിത്വാ അത്തനോ ധീതരം ദത്വാ തസ്സ മഹാസമ്പത്തി മദാസി. തതോ സത്തമേ ദിവസേ നന്ദിയോ തത്ഥ തത്ഥ ആഹിണ്ഡന്തോ രഞ്ഞോ മങ്ഗലുയ്യാനം പസ്സിസ്സാമീതി ഗന്ത്വാ ധങ്ഗലസിലാപട്ടേസസീസം പാരുപിത്വാ നിപജ്ജി, സോ ച ബാരാണസീരഞ്ഞോ കാലങ്കതസ്സ സത്തമോ ദിവസോ ഹോതി. അമച്ചാച പുരോഹിതോച രഞ്ഞോ സരീരകിച്ചം കാരേത്വാ രാജങ്ഗണേ നിസീദിത്വാ മന്തയിംസു. രഞ്ഞോ ഏകാവ ധീതാ അത്ഥി, പുത്തോ പനസ്സ നത്ഥി. അരാജികം രജ്ജം ന തിട്ഠതി. ഫുസ്സരഥം വിസ്സജ്ജേസ്സാമാതി. തേ കുമുദപത്തവണ്ണേ ചത്താരോ സിന്ധവേ യോജേത്വാ സേതച്ഛത്തപമുഖംപഞ്ചവിധരാജകകുധഭണ്ഡം രഥസ്മിംയേവ ഠപേത്വാ രഥം വിസ്സജ്ജേത്വാ പച്ഛതോ തുരിയാനി പഗ്ഗണ്ഹാപേസും. രഥോ പാചീദ്വാരേന നിക്ഖമിത്വാ ഉയ്യാനാഭിമുഖോ അഹോസി. പരിചയേന ഉയ്യാനാഭിമുഖോ ഗച്ഛതി. നിവത്തേമാതി കേചി ആഹംസു. പുരോഹിതോ മാ നിവാരയിത്ഥാതി ആഹ. രഥോ കുമാരകം പദക്ഖിണം കത്വാ ആരോഹണസജ്ജോ ഹുത്വാ അട്ഠാസി. പുരോഹിതോ പാരുപണകണ്ണം അപനേത്വാ പാദതലാനി ഓലോകേന്തോ തിട്ഠതു അയം ദീപോ. ദ്വിസഹസ്സദീപ പരിവാരേസു ചതൂസു മഹാദീപേസു ഏകരജ്ജം കാതും സമത്ഥോതിവത്വാ തസ്സ ധിതിം ഉപധാരേതും തിക്ഖത്തും തുരിയാനി പഗ്ഗണ്ഹാപേസി. അഥ കുമാരോ മുഖം വിവരിത്വാ ഓലോകേത്വാ കേന കാരണേന ആഗതത്ഥാതി ആഹ, ദേവ തുമ്ഹാകം രജ്ജം പാപുണാതീതി, രാജാ കഹന്തി, ദേവത്തം ഗതോ സാമീതി, കതി ദിവസാ അതിക്കന്താതി, അജ്ജ സത്തമോ ദിവസോതി. പുത്തോ വാ ധീതാ വാ നത്ഥീതി, ധീതാ അത്ഥി ദേവ. പുത്തോ ന വിജ്ജതീതി, തേനഹി കരിസ്സാമി രജ്ജന്തി, തേ താവദേവ അഭിസേകമണ്ഡപം കാരേത്വാ രാജധീതരം സബ്ബാലങ്കാരേഹി അലങ്കാരിത്വാ ഉയ്യാനം നേത്വാ കുമാരസ്സ അഭിസേകം അകംസു, അഥസ്സ കതാഭിസേകസ്സ സതസഹസ്സഗ്ഘനകം വത്ഥം ആനേസും, സോ കിമിദം താതാതി ആഹ, നിവാസനവത്ഥം ദേവാതി, നനു താതാ ഥൂലംതി, മനുസ്സാനം പരിഭോഗവത്ഥേസു ഇതോ സുഖുമതരം നത്ഥി ദേവാതി, തുമ്ഹാകം രാജാ ഏവരൂപം നിവാസേസീതി, ആമ ദേവാതി. ന മഞ്ഞേ പുഞ്ഞവാ തുമ്ഹാകം രാജാതി വത്വാ ഹന്ദ സുവണ്ണഭിങ്കാരം ആഹരഥ, ലഭിസ്സാമ വത്ഥന്തി, തേ സുവണ്ണഭിങ്കാരം ആഹരിംസു, സോ ഉട്ഠായ ഹത്ഥേ ധോവിത്വാ മുഖം വിക്ഖാലേത്വാ ഹത്ഥേന ഉദകം ആദായ പുരത്ഥിമദിസായ അബ്ഭുക്കിരി, താവദേവ ഘനപഥവിം ഭിന്ദിത്വാ സോളസകപ്പരുക്ഖാ ഉട്ഠഹിംസു, പുന ഉദകം ഹത്ഥേന ഗഹേത്വാ ദക്ഖിണം പച്ഛിമം ഉത്തരന്തി ഏവം ചതസ്സോപി ദിസാ അബ്ഭുക്കിരി, സബ്ബദിസാസു സോളസ സോളസ ഹുത്വാ ചതുസട്ഠികപ്പരുക്ഖാ ഉട്ഠഹിംസു, സോ ഏകം ദിബ്ബദുസ്സം നിവാസേത്വാ ഏകം പാരുപിത്വാ നന്ദിയരഞ്ഞോ വിജിതേ സുത്തകന്തികാ ഇത്ഥിയോ മാ സുത്തം കന്തന്തൂതി ഭേരിം ചരാപേഥാതി വത്വാ ഛത്തം ഉസ്സാപേത്വാ അലങ്കതപടിയത്തോ ഹത്ഥിക്ഖന്ധവരഗതോ നഗരം പവിസിത്വാ പാസാദമഭിരുയ്ഹ മഹാസമ്പത്തിം അനുഭവി. അഹോ തദാ പച്ചേകബുദ്ധസ്സ ദിന്നാനുവാതകസ്സ വിപാകോ. തേനാഹു പോരാണാ.

൧൨. യഥാ സാസപമത്തമ്ഹാ, ബീജാ നിഗ്രോധപാദപോ;

ജായതേ സതസാഖഡ്ഢോ, മഹാനീലമ്ബുദോപമോ.

൧൩. തഥേവ പുഞ്ഞകമ്മമ്ഹാ, അണുമ്ഹാ വിപുലം ഫലം;

ഹോതീതി അപ്പപുഞ്ഞന്തി, നാവമഞ്ഞേയ്യ പണ്ഡിതോതി.

ഏവം ഗച്ഛന്തേ കാലേ ഏകദിവസം ദേവീ രഞ്ഞോ സമ്പത്തിം ദിസ്വാ അഹോ തപസ്സീതി കാരുഞ്ഞാകാരം ദസ്സേസി. കിമിദം ദേവീതി ച പുട്ഠാ അതിമഹതീ തേ ദേവ സമ്പത്തി. അതീതമദ്ധാനം കല്യാണം കതത്താ. ഇദാനി അനാഗതസ്സത്ഥായ കുസലം കരോഥാതി ആഹ. കസ്സ ദസ്സാമ. സീലവന്താ നത്ഥീതി. അസുഞ്ഞോ ദേവ ജമ്ബുദീപോ അരഹന്തേഹി, തുമ്ഹേ ദാനം സജ്ജേഥ, അഹം അരഹന്തേ ലച്ഛാമീതി ആഹ. പുനദിവസേ രാജാ മഹാരഹം ദാനം സജ്ജാപേസി. ദേവീ സചേ ഇമിസ്സാ ദിസായ അരഹന്തോ അത്ഥി, ഇധാ ഗന്ത്വാ അമ്ഹാകം ഭിക്ഖം ഗണ്ഹന്തൂതി ഉത്തരഹിമവന്താഭിമുഖീ പുപ്ഫാനി ഉദ്ധം ഖിപിത്വാ ഉരേന നിപജ്ജി. അഥ താനി പുപ്ഫാനി ആകാസതോ ഗന്ത്വാ ഹിമവന്തപദേസേ വസന്താനം പദുമവതിയാ പുത്താനം പഞ്ചസതാനംപച്ചേകബുദ്ധാനം ജേട്ഠകമഹാപദുമപച്ചേകബുദ്ധസ്സ പാദമൂലേ പതിംസു. തഥാഹി.

൧൪. അഹോ പസ്സഥ ഭോ ദാനി, വിമ്ഹയം പുഞ്ഞകമ്മുനോ;

അചേതനാപി പുപ്ഫാനി, ദൂതകിച്ചേസു ബ്യാവടാ.

൧൫. കത്തുകാമേന ലോകസ്മിം, സകലം അത്തനോ വസം;

സബ്ബത്ഥാമേന കത്തബ്ബം, പുഞ്ഞം പഞ്ഞവതാ സദാതി.

തതോ മഹാപദുമപച്ചേകബുദ്ധോ തം ഞത്വാ സേസഭാതരേ ആമന്തേസി. മാരിസാ നന്ദിയരാജാ തുമ്ഹേ നിമന്തേസി. അധിവാസേഥ തസ്സ നിമന്തനന്തി. തേ അധിവാസേത്വാ താവദേവ ആകാസേനാ ഗന്ത്വാ ഉത്തരദ്വാരേ ഓതരിംസു. മനുസ്സാ പഞ്ചസതാ ദേവ പച്ചേകബുദ്ധാ ആഗതാതി രഞ്ഞോ ആരോചേസും, രാജാ സദ്ധിം ദേവിയാ ഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ പത്തേ ഗഹേത്വാ പച്ചേകബുദ്ധേ പാസാദം ആരോപേത്വാ തത്ഥ തേസം ദാനം ദത്വാ ഭത്തകിച്ചാവസാനേ രാജാ സങ്ഘത്ഥേരസ്സ ദേവീ സങ്ഘനവകസ്സ ച പാദമൂലേ നിപജ്ജിത്വാ അയ്യാ പച്ചയേഹി ന കിലമിസ്സന്തു, മയം പുഞ്ഞേന ന ഹായിസ്സാമ, അമ്ഹാകം ഇധ വാസായ പടിഞ്ഞം ദേഥാതി പടിഞ്ഞം കാരേത്വാ ഉയ്യാനേ നിവാസട്ഠാനാദയോ കാരേത്വാ യാവജീവം പച്ചകബുദ്ധേ ഉപട്ഠഹിത്വാ തേസു പരിനിബ്ബുതേസു സാധുകീളനം കാരേത്വാ ചന്ദനാ ഗരുആദീഹി സരീരകിച്ചം കാരേത്വാ ധാതുയോ ഗഹേത്വാ ചേതിയം പതിട്ഠാപേത്വാ ഏവരൂപാനമ്പി മഹാനുഭാവാനം മഹേസീനം മരണം ഭവിസ്സതി, കിമങ്ഗം പന മാദിസാനന്തി സംവേഗജാതോ ജേട്ഠപുത്തം രജ്ജേ പതിട്ഠാപേത്വാ സയം പബ്ബജം പബ്ബജി, ദേവീപി രഞ്ഞേ പബ്ബജിതേ അഹം കിംകരിസ്സാമീതി പബ്ബജിത്വാ ദ്വേപി ഉയ്യാനേ വസന്താ ഝാനാഭിഞ്ഞം നിബ്ബത്തേത്വാ ഝാനസുഖേന വീതിനാമേന്താ ആയുപരിയോസാനേ ബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തിംസു. തേ അമ്ഹാകം ഭഗവതോ കാലേ ബ്രാഹ്മണകുലേ നിബ്ബത്തിത്വാ ബുദ്ധസാസനേ പബ്ബജിംസു, തദാ നന്ദിയരാജാ ധുതങ്ഗധരാനം അഗ്ഗോ മഹാകസ്സപത്ഥേരോനാമ ഹുത്വാ ചന്ദോ വിയ സുരിയോ വിയച ലോകേ പാകടോ ഹുത്വാ ഭഗവതി പരി- നിബ്ബുതേ ബുദ്ധസാസനം അതിവിയ സോഭേതി. ഭരിയാപിസ്സ ഭദ്ദകാപിളാനീ നാമ അഹോസീതി.

൧൬. ദത്വാ പുരേകോ വിപിനേ ചരന്തോ,

പച്ചേകബുദ്ധസ്സനുവാതമത്തം;

കത്വാ സരട്ഠം കുരുദീപസോഭം,

മഹാനുഭാവോ വസുധാ ധിപോസി.

൧൭. തുമ്ഹേച ഭോന്തോ ഖലു സീലവന്തേ,

ദദാഥ ദാനാനി അനപ്പകാനി;

തം വോ പതിട്ഠാച ഭവന്തരസ്മിം,

ചിന്താമണിം കപ്പതരുംവ സാരന്തി.

നന്ദിയരാജസ്സ വത്ഥും പഥമം.

൧൨. അഞ്ഞതരമനുസ്സസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

അമ്ഹാകം ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ പാടലിപുത്തസമീപേ അഞ്ഞതരസ്മിം ഗാമേ അഞ്ഞതരോ ദുഗ്ഗതമനുസ്സോ വസതി, സോ പനേകദിവസം അഞ്ഞതരം ഗാമം ഗച്ഛന്തോ ദ്വേ സാടകേ നിവാസേത്വാ മഹന്തം അടവിംപാപുണി, തദേവം ഗച്ഛന്തം ദിസ്വാ ഏതസ്സ വത്ഥം ഗണ്ഹിസ്സാമീതി ഏകോ ചോരോ അനുബന്ധി, സോ ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം ചോരം ദിസ്വാ ചിന്തേസി, അഹമേതസ്മാ പലായിതും വാ തേന സദ്ധിംയുജ്ഝിതും വാ ന സക്കോമി, അയമാഗന്ത്വാ അവസ്സം അനിച്ഛന്തസ്സാപി മേ വത്ഥം ഗണ്ഹിസ്സതി. മയാപിസ്സ നിരത്ഥകേന ഹരിതും ന സക്കാ, ദാനവസേനസ്സ ദസ്സാമീതി സന്നിട്ഠാന മകാസി, അഥ ചോരോ ആഗന്ത്വാ വത്ഥകം പരാമസി, അഥ സോ പുരിസോ ചിത്തം പസാദേത്വാ ഇമം മമ വത്ഥദാനം ഭവഭോഗസുഖത്ഥായ പച്ചയോ ഹോതൂതി വത്ഥം ദത്വാ ദുച്ഛാദിതത്താ മഹാമഗ്ഗം പഹായ അഞ്ഞേന ജങ്ഘാമഗ്ഗേന ഗച്ഛന്തോ ആസിവിസേന ദട്ഠോ കാലം കത്വാ ഹിമവന്തപ്പദേസേ ദ്വാദസയോജനികേ കനകവിമാനേ നേകച്ഛരാസഹസ്സപരിവുതോ നിബ്ബത്തി. വിമാനം പനസ്സ പരിവാരേത്വാ തിയോജനികേ ഠാനേ കപ്പരുക്ഖാ നിബ്ബത്തിംസു, സോ മഹന്തം ദിബ്ബസമ്പത്തിം ദിസ്വാ സോമനസ്സം പവേദേന്തോ ആഹ.

൧. പരിണാമിതമത്തേന, ദാനസ്സ സകസന്തകം;

ദദാതി വിപുലം ഭോഗം, ദിബ്ബമിസ്സരിയം വരം.

൨. ദ്വാദസയോജനുബ്ബേധം, ദുദ്ദിക്ഖം ചക്ഖുമൂസനം;

കൂടാ ഗാരവരുപേതം, സബ്ബസോവണ്ണയം സുഭം.

൩. മമ പുഞ്ഞേന നിബ്ബത്തം, നേകരാഗദ്ധജാകുലം,

തഥേവ പരിസുദ്ധേഹി, വിതാനേഹി ച ലങ്കതം.

൪. പാസാദപരിയന്തമ്ഹി, ദിബ്ബവത്ഥാനി ലമ്ബരേ;

വാതേരിതാ തേ സോഭന്തി, അവ്ഹേന്താവ സുധാസിനോ.

൫. പാസാദസ്സ സമന്താ മേ, ഭൂമിഭാഗേ തിയോജനേ;

ഇച്ഛിതിച്ഛിതദാതാരോ, ജാതാസും സുരപാദപാ.

൬. തത്ഥ നച്ചേഹി ഗീതേഹി, വാദേഹി തുരിയേഹി ച;

നേ കച്ഛരാസഹസ്സേഹി, മോദാമി ഭവനേ മമ.

൭. ന സമ്മാ ദിന്നവത്ഥസ്സ, അക്ഖേത്തേ ഫലമീ ദിസം;

ഖേത്തേ സമ്മാ ദദന്തസ്സ, കോ ഫലം വണ്ണയിസ്സതീതി.

൮. ഏവം വിധമ്പി കുസലം മനുജോ കരിത്വാ,

പപ്പോതി ദിബ്ബവിഭവം മുനിവണ്ണനീയം;

മന്ത്വാന ഭോ ദദഥ ദാനവരം സുസീലേ,

സദ്ധായ സുദ്ധമനസാസ്സ വിസേസഭാഗീതി.

അഞ്ഞതരമനുസ്സസ്സ വത്ഥും ദുതിയം.

൧൩. വിസമലോമകുമാരസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

അതീതേ കിര ഇമസ്മിം ജമ്ബുദീപേ കസ്സപോ നാമ സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ പാരമിയോ പൂരേത്വാ സബ്ബഞ്ഞുതം പത്തോ ലോകസ്സ ദുക്ഖാപനുദോ സുഖാവഹോ പടിവസതി ലോകം നിബ്ബാണമഹാനഗരവരേ പരിപൂരേന്തോ. തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞതരോ പുരിസോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പസന്നോ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദാനം ദേന്തോ സീലം രക്ഖന്തോ ഉപോസഥകമ്മം കരോന്തോ നാനാവിധാനി പുഞ്ഞകമ്മാനി കത്വാ സുത്തപ്പബുദ്ധോവിയ ഗന്ത്വാ ദേവലോകേ നിബ്ബത്തി സബ്ബരതനമയേ ദിബ്ബവിധാനേ ദേവച്ഛരാസഹസ്സപരിവുതോ. തത്ഥ യാവതായുകം ഠത്വാ തതോ ചുതോ അമ്ഹാകം ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ ജമ്ബുദീപേ പാടലിപുത്തനഗരേ ആണാചക്കവത്തിധമ്മാസോകമഹാനരിന്ദസ്സ അഗ്ഗമഹേസിയാ കുച്ഛിമ്ഹി നിബ്ബത്തി. തസ്സ നാമം കരോന്തോ സീസേ ലോമം വിസമം ഹുത്വാ ജാതത്ഥാ വിസമലോമകുമാരോതി സഞ്ജാനിംസു. സോ കമേന വിഞ്ഞുതം പത്തോ ബലസമ്പന്നോ അഹോസി. മഹാഥാമോ അഭിരൂപോച അഹോസി. ദസ്സനീയോ പാസാദികോ യസപരിവാരസമ്പന്നോ പടിവസതി. തതോ അപരേന സമയേന ധമ്മാസോകമഹാനരിന്ദോ ചതുരാസീതിസഹസ്സരാജപരിവുതോ അനന്തബലവാഹനോ കീ ളാ പ രോ ഹിമവന്തം ഗന്ത്വാ യഥാഭിരന്തം കീളിത്വാ ആഗച്ഛന്തോ ചന്ദഭാഗം നാമ ഗങ്ഗം സമ്പാപുണി. സാ പന യോജനവിത്ഥതാ തിഗാവുതഗമ്ഭീരാ അഹോസി. തദാ സാ അധുനാഗതേഹി ഓഘേഹി മഹാഫേണസമാകുലാ ബഹൂമിയോ ഉഭോകൂലേ ഉത്തരന്തീ മഹാവേഗാ [മഹാവേഗാഗച്ഛന്തീ ഇതിസബ്ബത്ഥ] ഗച്ഛന്തി. തദാ രാജാ ഗങ്ഗം ദിസ്വാ കോ നാമേത്ഥ പുരിസോ ഏവംവിധം മഹാഗങ്ഗം തരിതും സമത്ഥോ ഭവിസ്സതീതി ആഹ. തം സുത്വാ വിസമലോമ കുമാരോ ആഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ അഹം ദേവ ഗങ്ഗം തരിത്വാ ഗന്തുഞ്ച ആഗന്തുഞ്ച സക്കോമീതി ആഹ. രാജാ സാധൂതി സമ്പടിച്ഛി. അഥ കുമാരോ ഗാള്ഹം നിവാസേത്വാ മകരദന്തിയാ കേസേ ബന്ധിത്വാ ഗങ്ഗാകൂലേ ഠിതോ അട്ഠാരസഹത്ഥം അബ്ഭുഗ്ഗന്ത്വാ ഉസഭമത്തട്ഠാനേ പതിത്വാ തരിതു മാരഭി. തതോ ചണ്ഡസോതം ഛിന്ദിത്വാ തരന്തോ ഗമനാ ഗമനകാലേ ഗണ്ഹനത്ഥായ ആഗതേ ചണ്ഡസുംസുമാരേ പാണിനാ പഹരിത്വാ ചുണ്ണവിചുണ്ണം കരോന്തോ വീസസതം മാരേത്വാ ഉത്താരേത്വാ തലമുഗ്ഗമ്മ രാജാനം വന്ദിത്വാ അട്ഠാസി. രാജാ തം കാരണം ദിസ്വാ ഭയപ്പത്തോ ഏസോ ഖോ മം മാരേത്വാ രജ്ജമ്പി ഗഹിതും സമത്ഥോ. ഏതം മാരേതും വട്ടതീതി ചിന്തേത്വാ നഗരം സമ്പത്തോ കുമാരം പക്കോസാപേത്വാ അമച്ചേ ആഹ. ഇമം ഭണേ ബന്ധനാഗാരേ കരോഥാതി. തേ തഥാ കരിംസു, അഥസ്സ ബന്ധനാഗാരേ വസന്തസ്സ ചത്താരോ മാസാ അതിക്കന്താ. തതോ രാജാ ചതുമാസച്ചയേന ദീഘതോ സട്ഠിഹത്ഥപ്പമാണേ സട്ഠിവേളുകലാപേ ആഹരാപേത്വാ ഗണ്ഠിയോ സോധാപേത്വാ അന്തോ അയോസാരം പൂരേത്വാ രാജങ്ഗണേ ഠപാപേത്വാ വിസമലോമകുമാരം ബന്ധനാഗാരതോ ആഹാരാപേത്വാ [ആണാപേത്വാ ഇതിസബ്ബത്ഥ] അമച്ചേ ഏവമാഹ. ഭണേ സ്വായം കുമാരോ ഇമിനാ ഖഗ്ഗേന ഇമേ വേളുകലാപേ ചതുരങ്ഗുലം കത്വാ ഛിന്ദതു. നോ ചേ ഛിന്ദിതും സക്കോതി. തം മാരേഥാതി ആഹ, തം സുത്വാ കുമാരോ അഹം ബന്ധനാഗാരേ ചി ര വു ത്ഥോ ജിഘച്ഛാപീളിതോ ആഹാരേന കിലമിം, യന്നൂനാഹം ആഹാരം ഭുഞ്ചിത്വാ ഛിന്ദേയ്യന്തി. തേ നത്ഥി ദാനി തുയ്ഹം ആഹാരന്തി ആഹംസു. തേനഹി പോക്ഖരണിയാ പാനീയം പിവിസ്സാമീതി ആഹ. തേ സാധൂതി പോക്ഖരണിം നേസും. കുമാരോ പോക്ഖരണിം ഓതരിത്വാ നഹായിത്വാ നിമുഗ്ഗോ യാവദത്ഥം കലലം ഭുഞ്ചിത്വാ പാനീയം പിവിത്വാ ഉട്ഠായ അസിപത്തം ഗഹേത്വാ മഹാജനാനം [മഹാജനാനംപസ്സന്തമേവ ഇതിസബ്ബത്ഥ] പസ്സന്താനമേവ അട്ഠാസീതിഹത്ഥട്ഠാനം ആകാസം ഉല്ലങ്ഘിത്വാ സബ്ബവേളുകലാപേ ചതുരങ്ഗുലമത്തേന ഖണ്ഡാഖണ്ഡം കുരുമാനോ ഓതരിത്വാ മൂലേ ഥൂലഅയസലാകം പത്വാ കിണീതി സദ്ദം സുത്വാ അസിപത്തം വിസ്സജ്ജേത്വാ രോദമാനോ അട്ഠാസി. തതോ രാജപുരിസേഹി കിമത്തം രോദസീതി വുത്തേ ഏത്തകാനം പുരിസാനമന്തരേ മയ്ഹം ഏകോപി സുഹദോ നത്തി. സചേ ഭവേയ്യ, ഇമേസം വേളുകലാപാനമന്തരേ അയോ സാരം അത്ഥിഭാവം കഥേയ്യ, അഹം പന ജാനമാനോ ഇമേ വേളു കലാപേ അങ്ഗുലങ്ഗുലേസു ഛിന്ദേയ്യന്തി ആഹ. തതോ രാജാ കുമാരേന കതകമ്മം ഓലോകേത്വാ പസന്നോ ഉപരാജട്ഠാനം ബഹുഞ്ച വിഭവം ദാപേസി, ഏവമസ്സ ബലസമ്പത്തിലാഭോ നാമ ന ജാതിഗോത്തകുലപദേസാദീനം ബലം. ന പാണാതിപാതാദിദുച്ചരിതാനം ബലം. കസ്സേതം ബലന്തി. കസ്സപസമ്മാസമ്ബുദ്ധകാലേ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദിന്നദാനാദിസുചരിതകമ്മവിപാകം. തേന വുത്തം.

൧. കസ്സപസ്സ മുനിന്ദസ്സ, കാലേ അഞ്ഞതരോ നരോ;

സമ്ബുദ്ധമുപസംകമ്മ, സുത്വാ ധമ്മം സുദേസിതം.

൨. പടിലദ്ധസദ്ധോ ഹുത്വാ, സീലവന്താന ഭിക്ഖുനം;

മധുരന്നപാനേ പചുരേ, അദാസി സുമനോ തദാ.

൩. അദാസി ചീവരേ പത്തേ, തഥേവ കായബന്ധനേ;

അദാ ഖീരസലാകഞ്ച, ബഹൂ കത്തരയട്ഠിയോ.

൪. അദാ സുപസ്സയം ദാനം, മഞ്ചപീഠാദികം തഥാ;

പാവാര കമ്ബലാദീനി, അദാ സീതനിവാരണേ.

൫. അദാ ഭേസജ്ജദാനാനി, ആരോഗ്യത്ഥായ ഭിക്ഖുനം;

ഏവം നാനാവിധം പുഞ്ഞം, കത്വാന തിദിവം ഗതോ.

൬. തത്ഥ ദിബ്ബവിമാനമ്ഹി, ഉപ്പന്നോ സോ മഹിദ്ധികോ;

ദേവച്ഛരാപരിവുതോ, ദേവസേനാപുരക്ഖതോ.

൭. ദിബ്ബേഹി നച്ചഗീതേഹി, ദിബ്ബവാദിതതന്തിഹി;

മോദമാനോ അനേകേഹി, ദിബ്ബസമ്പത്തിയാ സഹ.

൮. യാവതായും തഹിം ഠത്വാ, ജമ്ബുദീപേ മനോരമേ;

പുരേ പാടലിപുത്തമ്ഹി, ധമ്മാസോകസ്സ രാജിനോ.

൯. പുത്തോ ഹുത്വാന നിബ്ബത്തി, മഹാഥാമോ മഹാബലോ;

മഹായസോ മഹാഭോഗോ, ആസി ബുദ്ധാദിമാമകോ.

൧൦. കാതബ്ബം കുസലം തസ്മാ, ഭവസമ്പത്തി മിച്ഛതാ;

പാലേതബ്ബ മഥോ സീലം, ഭാവേതബ്ബഞ്ച ഭാവനന്തി.

തതോ കുമാരോ ഉപരാജട്ഠാനം ലഭിത്വാ സമ്പത്തിംഅനുഭവമാനോ മോഗ്ഗലിപുത്തതിസ്സത്ഥേരമാദിം കത്വാ മഹാഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപച്ചയദാനാ ദിവസേന സക്കാരം കത്വാ സീലം രക്ഖിത്വാ ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ ആയുപരിയോസാനേ യഥാകമ്മം ഗതോതി.

൧൧. ഏവംവിധം സുചരിതം സുമനോ കരിത്വാ,

ഭാഗിസ്സ നേകവിഭവസ്സ ഭവാഭവേസു;

തുമ്ഹേപി ഭോ സുചരിതം വിഭവാനുരൂപം,

കത്വാന നിബ്ബുതിപദം കരഗം കരോഥാതി.

വിസമലോമകുമാരസ്സ വത്ഥും തതിയം.

൧൪. കഞ്ചനദേവിയാ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

ജമ്ബുദീപേ കിര ദേവപുത്തനഗരം നാമ ദസ്സനീയം ഏകം നഗരം അഹോസി. തസ്മിം സമയേ മനുസ്സാ യേഭുയ്യേന പത്തമഹം നാമ പൂജം കരോന്തി, ഭഗവതാ പരിഭുത്തപത്തം ഗഹേത്വാ കതാനേകപൂജാവിധാനാ ഉസ്സവം കരോന്തി. തം പത്തമഹന്തി വുച്ചതി. തസ്മിം സമയേ ദേവപുത്തനഗരേ രാജാ സബ്ബരതനമയം രഥം സബ്ബാലങ്കാരേഹി അലങ്കാരാപേത്വാ കുമുദപത്തവണ്ണേ ചത്താരോ സിന്ധവേ യോജേത്വാ സുസിക്ഖിതസിപ്പാചരിയേഹി സത്തരതനപരിനിട്ഠിതേ അസീതിഹത്ഥവേളഗ്ഗേ സത്ഥുനാ പരിഭുത്തം സേലമയപത്തം മുത്താജാലാദീഹി അലങ്കരിത്വാ വേളഗ്ഗം ആരോപേത്വാ വേളും രഥേ ഠപാപേത്വാ നഗരം ദേവനഗരം വിയ അലങ്കരിത്വാ ധജപതാകാദയോ ഉസ്സാപേത്വാ തോരണഗ്ഘ കപന്തിയോച പുണ്ണഘടദീപമാലാദയോച പതിട്ഠാപേത്വാ അനേകേഹി പൂജാവിധാനേഹി നഗരം പദക്ഖിണം കാരേത്വാ നഗരമജ്ഝേ സുസജ്ജിതരതനമണ്ഡപേ പത്തധാതും ഠപേത്വാ സത്തമേ ദിവസേ മഹാധമ്മസവണം കാരാപേസി. തദാ തസ്മിം ജനപദേ ബഹൂ മനുസ്സാച ദേവതാച യക്ഖരക്ഖസനാഗസുപണ്ണാദയോച മനുസ്സവേസേന യേഭുയ്യേന തം സമാഗമം ഓതരന്തി, ഏവമച്ഛരിയം തം പൂജാവിധാനം അഹോസി.

തദാ ഏകോ നാഗരാജാ ഉത്തമരൂപധരം അഗതപുബ്ബപുരിസം ഏകം കുമാരികം ധമ്മപരിസന്തരേ നിസിന്നം ദിസ്വാ തസ്സാ പടിബദ്ധചിത്തോ അനേകാകാരേഹി തം യാ ചി ത്വാ തസ്സാ അലദ്ധമാനോ കുജ്ഝിത്വാ നാസാവാതം വിസ്സജ്ജേസി ഇമം മാരേസ്സാമീതി. തം തസ്സാ സദ്ധാബലേന കിഞ്ചി ഉപദ്ദവം കാതും സമത്ഥോ നാഹോസി. അഥസ്സാ നാഗോ പാദതോ പട്ഠായ യാവസകലസരീരം ഭോഗേന വേഠേത്വാ സീസേ ഫണം കത്വാ ഭായാപേന്തോ അട്ഠാസി. അനഞ്ഞവിഹിതായ തായ ധമ്മസവണബലേന അണുമത്തമ്പി ദുക്ഖം നാഹോസി. പഭാതായ രത്തിയാ തം ദിസ്വാ മനുസ്സാ കിമേതന്തി കാരണം പുച്ഛിംസു, സാപി തേസം കഥേത്വാ ഏവം സച്ചകിരിയമകാസി. തഥാഹി.

൧. ബ്രഹ്മചാരീ അഹോസാഹം, സഞ്ജാതാ ഇധ മാനുസേ;

തേന സച്ചേന മം നാഗോ, ഖിപ്പമേവ പമുഞ്ചതു.

൨. കാമാതുരസ്സ നാഗസ്സ, നോകാസമകരിംയതോ;

തേന സച്ചേന മം നാഗോ, ഖിപ്പമേവ മുഞ്ചതു.

൩. വിസവാതേന ഖിത്തസ്സ, കുപിതസ്സോരഗസ്സഹം;

അകുദ്ധാ തേന സച്ചേന, സോ മം ഖിപ്പം പമുഞ്ചതു.

൪. സദ്ധമ്മം സുണമാനാഹം, ഗരുഗാരവഭത്തിയാ;

അസ്സോസിം തേന സച്ചേന, ഖിപ്പം നാഗോ പമുഞ്ചതു.

൫. അക്ഖരംവാ പദംവാപി, അവിനാസേത്വാവ ആദിതോ;

അസ്സോസിം തേന സച്ചേന, ഖിപ്പം നാഗോ പമുഞ്ചതൂതി.

സച്ചകിരിയാവസാനേ നാഗരാജാ തസ്സാ അതീവ പസന്നോ ഭോഗം വിനിവേഠേത്വാ ഫണസതം മാപേത്വാ തം ഫണഗബ്ഭേ നിസീദാപേത്വാ ബഹൂഹി നാഗമാനവകേഹി സദ്ധിം ഉദകപൂജം നാമ പൂജ മകാസി, തം ദിസ്വാ ബഹൂ നഗരവാസിനോ അച്ഛരിയബ്ഭുതജാതാ അട്ഠാരസകോടിധനേന പൂജ മകംസു. തഥാഹി.

൬. നത്ഥി സദ്ധാസമോ ലോകേ, സുഹദോ സബ്ബകാമദോ;

പസ്സഥസ്സാ ബലം സദ്ധാ, പൂജേന്തേവം നരോ രഗാ.

൭. ഇധ ലോകേവ സാലത്ഥ, ഭവഭോഗ മനപ്പകം;

തസ്മാ സദ്ധേന കാതബ്ബം, രതനത്തയഗാരവന്തി.

അഥേവം സാ പടിലദ്ധമഹാവിഭവാ യാവജീവം കോമാരിയ ബ്രഹ്മചാരിണീ ഹുത്വാ ആയുപരിയോസാനേ കാലം കത്വാ തസ്മിംയേവ നഗരേ രഞ്ഞോ അഗ്ഗമഹേസിയാ കുച്ഛിമ്ഹി പടിസന്ധിം ഗണ്ഹിത്വാ ദസമാസച്ചയേന മാതുകുച്ഛിതോ നിക്ഖമി. നിക്ഖന്തദിവസേ പനസ്സാ സകലദേവപുത്തനഗരേ രതനവസ്സം വസ്സി. തേനസ്സാ കഞ്ജനദേവീതി നാമം കരിംസു. സമന്തപാസാദികാ അഹോസി. അഭിരൂപാ ദേവച്ഛരപടിഭാഗാ. മുഖതോ ഉപ്പലഗന്ധോ വായതി. സരീരതോ ചന്ദനഗന്ധോ വായതി. സകലസരീരതോ ബാലസുരിയോ വിയ രംസിയോ നിച്ഛാരേന്തീ ചതുരതനഗബ്ഭേ പദീപകിച്ചം നാമ നത്ഥി. സബ്ബോ ഗബ്ഭോ സരീരാ ലോകേന ഏകോ ഭാസോ ഹോതി, തസ്സാ രൂപസമ്പത്തി സകലജമ്ബുദീപേ പാകടാ അഹോസി. തതോ സകലജമ്ബുദീപവാസീ രാജാനോ തസ്സാ അത്ഥായ പിതുരഞ്ഞോ പണ്ണാകാരാനി പഹിണിംസു. സാ പന പഞ്ചകാമേ അനനുലിത്താ പിതരം അനുജാനാപേത്വാ ഭിക്ഖുനൂ പസ്സയം ഗന്ത്വാ പബ്ബജിത്വാ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പാപുണീതി.

൮. സുത്വാന സാദരവസേന കുമാരികേവം;

ധമ്മഞ്ഹി സീലമമലം പരിപാലയന്തീ;

ലദ്ധാന നേകവിഭവം വിഭവം പയാതാ,

മാ ഭോ പമജ്ജഥ സദാ കുസലപ്പയോഗേതി.

കഞ്ചനദേവിയാ വത്ഥും ചതുത്ഥം.

൧൫. ബ്യഗ്ഘസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

ജമ്ബുദീപേ ചൂലരട്ഠാ സന്നേ ബാരാണസീനഗരേ ഏകം പംസുപബ്ബതം വിനിവിജ്ഝിത്വാ മഹാമഗ്ഗോ ഹോതി, തത്ഥ വേമജ്ഝേ ഏകോ ബ്യഗ്ഘോ അത്തനോ അന്ധപിതരം പബ്ബതഗുഹായം കത്വാ പോസേന്തോ വസതി. തസ്സേവ പബ്ബതസ്സ വനദ്വാരേ തുണ്ഡിലോ നാമ ഏകോ സുവപോതകോ രുക്ഖസ്മിം വസതി. തേ ഉഭോപി അഞ്ഞമഞ്ഞം പിയസഹായാ അഹേസും, തസ്മിം സമയേ പച്ചന്തഗാമവാസീ ഏകോ മനുസ്സോ അത്തനോ മാതുഗാമേന സദ്ധിം കലഹം കത്വാ ബാരാണസിം ഗച്ഛന്തോ തം വനദ്വാരം സമ്പാപുണി. അഥ സുവപോതകോ പരിഹീനത്തഭാവം ദുക്ഖിതം തം ദിസ്വാ കമ്പമാനഹദയോ തം പക്കോസിത്വാ ഭോ കുഹിം ഗച്ഛസീതി ആഹ, തേന പരഖണ്ഡം ഗച്ഛാമീതി വുത്തേ തുണ്ഡിലോ ഭോ ഇമസ്മിം വനഖണ്ഡമജ്ഝേ ഏകോ ബ്യഗ്ഘോ വസതി. കക്ഖലോ ഫരുസോ സമ്പത്തസമ്പത്തേ മാരേത്വാ ഖാദതി. മാ ത്വം തേന ഗച്ഛാതി ആഹ. സ്വായം ദുബ്ഭഗോ മനുസ്സോ ഹിതകാമസ്സ തസ്സ വചനം അനാദിയിത്വാ ഗച്ഛാമേവാതി ആഹ. തുണ്ഡിലോ തേനഹി സമ്മ യദി അനിവത്തമാനോ ഗച്ഛസി. ഏസോ ബ്യഗ്ഘോ മമ സഹായോ. മേ വചനം തവ സന്തികാ സുത്വാ ന ഗണ്ഹാതീതി. തസ്സ തം അനാദിയന്തോ സോ സുവരാജേ പദുട്ഠചിത്തോ മുഗ്ഗരേന പഹരിത്വാ മാരേത്വാ അരണിം അഗ്ഗിം കത്വാ മംസം ഖാദി. അസപ്പുരിസസംസഗ്ഗോ നാമേ സ ഇധ ലോകപരലോകേസു ദുക്ഖാവഹോയേവ. തഥാഹി.

൧. മയാ കതം മയ്ഹമിദം, ഇതി വേസ്സാനരം നരോ;

സമാലിങ്ഗതി സപ്പേമോ, ദഹതേവസ്സ വിഗ്ഗഹം.

൨. മധുഖീരാദിദാനേന, പേമസാ പരിപാലിതോ;

സോരഗോ കുപിതോവസ്സ, ഡസതേവസ്സ വിഗ്ഗഹം.

൩. ഏവം നിഹീനജച്ചേന, പാപേന അകതഞ്ഞുനാ;

നരാ ധമേന ദീനേന, കതോപി ഖണസങ്ഗമോ.

൪. അസാധുകോ അയംതേവം, ജാനമാനേന ജന്തുനാ;

മുഹുത്തമ്പി ന കാതബ്ബോ, സങ്ഗമോ സോ അനത്ഥദോതി.

തതോ സോ അസപ്പുരിസോ മംസം ഖാദിത്വാ ഗച്ഛന്തോ വനഖണ്ഡമജ്ഝം സമ്പാപുണി. അഥ ബ്യഗ്ഘോ തം ദിസ്വാ മഹാനാദം കരോന്തോ ഗഹണത്ഥായ ഉട്ഠാസി. സോ ബ്യഗ്ഘം ദിസ്വാ ഭയപ്പത്തോ തുണ്ഡിലസ്സ വചനം സരിത്വാ അഹം ഭോ തവ സഹായതുണ്ഡിലസ്സ സന്തികാ ആഗതോമ്ഹീതി ആഹ, തം സുത്വാ ബ്യഗ്ഘോ അത്തമനോ ഏഹി സമ്മാതി തം പക്കോസിത്വാ അത്തനോ വസനട്ഠാനം നേത്വാ ഖാദിതബ്ബാഹാരേന തം സന്തപ്പേത്വാ പിതുസന്തികേ നിസീദാപേത്വാ പുന വനഖണ്ഡ മഗമാസി. അഥസ്സ പിതാ പുത്തസ്സ ഗതകാലേ തേന സദ്ധിം സല്ലപന്തോ തസ്സ വചനാനുസാരേന തുണ്ഡിലം മാരേത്വാ ഖാദിതഭാവം അഞ്ഞാസി. തതോ സോ പുത്തസ്സ ആഗതകാലേ തവ സഹായോ തേന മാരിതോതി ആഹ. തം സുത്വാ ബ്യഗ്ഘോ അനത്തമനോ വേഗേന തസ്സ വസനട്ഠാനം ഗന്ത്വാ സമ്മ തുണ്ഡിലാതി സദ്ദം കത്വാ അപസ്സന്തോ ലുഞ്ചിതപത്തംചസ്സ ദിസ്വാ നിസ്സംസയം തേന മാരിതോ മേ സഹായോതി സോചന്തോ പരിദേവന്തോ ആഗഞ്ഛി. അഥ സോ അസപ്പുരിസോ തസ്മിം തത്ഥ ഗതേ തസ്സ പിതരം പാസാണേന പഹരിത്വാ മാരേത്വാ ബ്യഗ്ഘംച ദാനി മാരേസ്സാമീതി ബ്യഗ്ഘാഗമനമഗ്ഗം ഓലോകേന്തോ നിലീനോ അട്ഠാസി. തസ്മിം ഖണേ ബ്യഗ്ഘോപി ആഗഞ്ഛി. സോ തസ്സാ ഗതകാലേ തസ്സ തേജേന ഭീതോ ഗന്ത്വാ ജീവിതം മേ സാമി ദേഹീതി പാദമൂലേ ഉരേന നിപജ്ജി, ബ്യഗ്ഘോ പന തേന കതകമ്മം ദിസ്വാ തസ്മിം ചിത്തം നിബ്ബാപേത്വാ മമ സഹായസ്സ സാസനമാദായാഗതസ്സ ദുബ്ഭിതും ന യുത്തന്തി ചിന്തേന്തോ തം സമസ്സാസേത്വാ ഗച്ഛ സമ്മാതി സുഖം പേസേസി. ഏവഞ്ഹി സപ്പുരിസസമാഗമോ നാമ ഇധ ലോകപരലോകേസു സുഖാവഹോയേവ, വുത്തംഹി.

൫. സബ്ഭിരേവ സമാസേഥ, സബ്ഭി കുബ്ബേഥ സന്ഥവം;

സബ്ബത്ഥ സന്ഥവോ തേന, സേയ്യോ ഹോതി ന പാപിയോ.

൬. സുഖാവഹോ ദുക്ഖനുദോ, സദാ സബ്ഭി സമാഗമോ;

തസ്മാ സപ്പുരിസേഹേവ, സങ്ഗമോ ഹോതു ജന്തുനം.

തതോ സോ ബ്യഗ്ഘോ തേന മേത്തചിത്താനുഭാവേന കാലം കത്വാ സഗ്ഗേ നിബ്ബത്തോതി.

൭. ഏവംവിധോപി ഫരുസോ പരമംസഭോജീ;

ബ്യഗ്ഘോ ദയായുപഗതോ സുഗതിം സുമേധോ;

തസ്മാ കരോഥ കരുണം സതതം ജനാനം,

തം വോ ദദാതി വിഭവഞ്ച ഭവേസു ഭോഗന്തി.

ബ്യഗ്ഘസ്സ വത്ഥും പഞ്ചമം.

൧൬. ഫലകഖണ്ഡദിന്നസ്സ വത്ഥുമ്ഹി അയമാനുപുബ്ബീകഥാ

സാവത്ഥിയം കിരേകോ മനുസ്സോ ഉത്തരാപഥം ഗച്ഛാമീതി അദ്ധാനമഗ്ഗപടിപന്നോ ഗിമ്ഹാനമാസേ മജ്ഝണ്ഹേ ബഹലാതപേന കിലന്തോ ഹുത്വാ രുക്ഖച്ഛായം പവിസിത്വാ തമ്ബുലം ഖാദന്തോ ഫലകേ നിസീദി. അഥ ഉത്തരാപഥേനാഗച്ഛാന്തോ ഏകോ തഥേവ ആതപേന കിലന്തോ ആഗന്ത്വാ പുരിമസ്സ സന്തികേ നിസീദിത്വാ ഭോ പാനീയം അത്ഥീതി പുച്ഛി. ഇതരോ പാനീയം നത്ഥീതി ആഹ. അഥസ്സ സോ മയ്ഹമ്പി ഭോ തമ്ബുലം ദേഹി പിപാസിതോമ്ഹിതി വത്വാപി ന ലഭി. ചതുകഹാപണേന ഏകം തമ്ബുലപണ്ണം കിണിത്വാ ലദ്ധോ തത്ഥേവ നിസീദിത്വാ ഖാദിത്വാ പിപാസം വിനോദേത്വാ തേന ഉപകാരേന തസ്സ സിനേഹം കത്വാ അത്തനോ ഗമനട്ഠാന മഗമാസി, അഥാ പരഭാഗേ സോ പട്ടനം ഗന്ത്വാ നാവായ വണിജ്ജത്ഥായ ഗച്ഛന്തോ സമുദ്ദമജ്ഝം പാപുണി. തതോ സത്തമേ ദിവസേ നാവാ ഭിജ്ജി. മനുസ്സാ മച്ഛകച്ഛപാനം ഭക്ഖാ ജാതാ. സോ ഏവ പുരിസോ അരോഗോ ഹുത്വാ ഏകം ഫലകഖണ്ഡം ഉരേ കത്വാ സമുദ്ദം തരതി. അഥേ തരോപി തഥേവ നാവായ ഭിന്നായ സേസോ ഹുത്വാ സമുദ്ദം തരന്തോ പുരിമേന സമാഗമി. അഥ തേ സത്തദിവസം സമുദ്ദേ തരന്താ അഞ്ഞമഞ്ഞം സഞ്ജാനിംസു. തേസു കഹാപണേ ദത്വാ തമ്ബുലം ഗഹിതോ ഏകം ഫലകഖണ്ഡം ഉരേ കത്വാ തരതി. ഇതരസ്സേതം നത്ഥി. അഥ സോ കഹാപണേ ഗഹേത്വാ ദിന്നതമ്ബുലമത്തസ്സോ പകാരം സരിത്വാ അത്തനോ ഫലകഖണ്ഡം തസ്സ അദാസി. സോ തസ്മിം സയിത്വാ തരന്തോ തം പഹായ അഗമാസി, അപരോ അനാധാരകേന തരന്തോ ഓസ്സട്ഠവിരിയോ ഉദകേ ഓസീദിതുമാരതി. തസ്മിം ഖണേ സമുദ്ദേ അധിവത്ഥാ മണിമേഖലാ നാമ ദേവധീതാ ഓസീദന്തം തം ദിസ്വാ സപ്പുരിസോതി തസ്സ ഗുണാനുസ്സരന്തീ വേഗേനാ ഗന്ത്വാ തം അത്തനോ ആനുഭാവേന സമുദ്ദതീരം പാപേസി. ഇതരംപി സാ ഏതസ്സേവ ഗുണാനുഭാവേന തീരം പാപേസി. അഥ ഫലകേനോതിണ്ണപുരിസോ തം ദിസ്വാ വിമ്ഹിതോ കഥം പുരതോ അഹോസി സമ്മാതി പുച്ഛി. സോ ന ജാനാമി. അപിച ഖോ സുഖേനേവ തീരം പത്തോസ്മീതി ആഹ. അഥ ദേവധീതാ ദിസ്സമാനകസരീരേനേവ അത്തനാ ആനീതഭാവം ആരോചേന്തീ ആഹ.

൧. യോ മാതരം പിതരംവാ, ധമ്മേന ഇധ പോസതി;

രക്ഖന്തി തം സദാ ദേവാ, സമുദ്ദേ വാ ഥലേപി വാ.

൨. യോ ചേ ബുദ്ധഞ്ച ധമ്മഞ്ച, സംഘഞ്ച സരണം ഗതോ;

രക്ഖന്തി തം സദാ ദേവാ, സമുദ്ദേ വാ ഥലേപി വാ.

൩. പഞ്ചവിധം അട്ഠവിധം, പാതിമോക്ഖഞ്ച സംവരം;

പാലേതി യോ തം പാലേന്തി, ദേവാ സബ്ബത്ഥ സബ്ബദാ.

൪. കായേന വാചാ മനസാ, സുചരിത്തം ചരതീ ധ യോ;

പാലേന്തി തം സദാ ദേവാ, സമുദ്ദേ വാ ഥലേപി വാ.