ഗാമണിസംയുത്ത

ചണ്ഡസുത്ത

പുച്ഛാ – തേനാവുസോ ഭഗവതാ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന ഗാമണിസംയുത്തേ പഠമം ചണ്ഡസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ ചണ്ഡം ഗാമണിം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ചണ്ഡോ ഭന്തേ ഗാമണി ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘കോ നു ഖോ ഭന്തേ ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ ചണ്ഡോ ചണ്ഡോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. കോ പന ഭന്തേ ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ സോരതോ സോരതോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതീ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ഇധ ഗാമണി ഏകച്ചസ്സ രാഗോ അപ്പഹീനോ ഹോതി, രാഗസ്സ അപ്പഹീനത്താ പരേ കോപേന്തി, പരേഹി കോപിയമാനോ കോപം പാതുകരോതി, സോ ചണ്ഡോത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.

ഖേത്തൂപമസുത്ത

പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകമഹാഥേരേഹി സത്തമം സംഗീതം ഖേത്തൂപമസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – നാളന്ദായം ഭന്തേ പാവാരികമ്ബവനേ അസിബന്ധകപുത്തം ഗാമണിം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. അസിബന്ധകപുത്തോ ഭന്തേ ഗാമണി ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘നനു ഭന്തേ ഭഗവാ സബ്ബപാണഭൂതഹിതാനുകമ്പീ വിഹരതീതി. ഏവം ഗാമണി തഥാഗതോ സബ്ബപാണഭൂതഹിതാനുകമ്പീ വിഹരതീതി. അഥ കിഞ്ചരഹി ഭന്തേ ഭഗവാ ഏകച്ചാനം സക്കച്ചം ധമ്മം ദേസേതി, ഏകച്ചാനം നോ തഥാ സക്കച്ചം ധമ്മം ദേസേതീ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘തേന ഹി ഗാമണി തഞ്ഞേവേത്ഥ പടിപുച്ഛിസ്സാമി, യഥാ തേ ഖമേയ്യ, തഥാ നം ബ്യാകരേയ്യാസീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.

സങ്ഖധമസുത്ത

പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹക മഹാഥേരേഹി അട്ഠമം സംഗീതം സങ്ഖധമസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – നാളന്ദായംയേവ ഭന്തേ പാവാരികമ്ബവനേ അസിബന്ധകപുത്തം ഗാമണിം നിഗണ്ഠസാവകം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ഭഗവാ ഭന്തേ അസിബന്ധകപുത്തം ഗാമണിം നിഗണ്ഠസാവകം ഏതദവോച ‘‘കഥം നു ഖോ ഗാമണി നിഗണ്ഠോ നാടപുത്തോ സാവകാനം ധമ്മം ദേസേതീ’’തി. ഏവം ഖോ ഭന്തേ നിഗണ്ഠോ നാടപുത്തോ സാവകാനം ധമ്മം ദേസേതി ‘‘യോ കോചി പാണം അതിപാതേതി, സബ്ബോ സോ ആപായികോ നേരയികോ. (പേയ്യാല) യംബഹുലം യംബഹുലം വിഹരതി, തേന തേന നീയതീ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘യംബഹുലം യംബഹുലഞ്ച ഗാമണി വിഹരതി, തേന തേന നീയതി, ഏവം സന്തേ ന കോചി ആപായികോ നേരയികോ ഭവിസ്സതി, യഥാ നിഗണ്ഠസ്സ നാടപുത്തസ്സ വചന’’ന്തി ഏവം ഖോ ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതം.

യം ബഹുലവാദ

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ യംബഹുലവാദേ ദോസോ പകാസിതോ.

വിസ്സജ്ജനാ – തം കിം മഞ്ഞസി ഗാമണി, യോ സോ പുരിസോ പാണാതിപാതീ രത്തിയാ വാ ദിവസസ്സ വാ സമയാസമയം ഉപാദായ കതമോ ബഹുതരോ സമയോ യം വാസോ പാണമതിപാതേതി. യം വാ സോ പാണം നാതിപാതേതീതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ അസിബന്ധകം നിഗണ്ഠനാടപുത്തസ്സ സാവകം ഗാമണിം പുച്ഛിത്വാ പുച്ഛിത്വാ യംബഹുലവാദേ ദോസോ പകാസിതോ.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ അനേകംസ വിപാകകമ്മസ്സ ഏകം സവിപാകവാദേ ദോസോ പകാസിതോ.

വിസ്സജ്ജനാ – ഇധ ഗാമണി ഏകച്ചോ സത്ഥാ ഏവംവാദീ ഹോതി ഏവംദിട്ഠി യോ കോചി പാണമതിപാതേതി, സബ്ബോ സോ ആപായികോ നേരയികോതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ അനേകംസ കമ്മവിപാകസ്സ ഏകംസവിപാകവാദേ ദോസോ വിത്ഥാരേത്വാ പകാസിതോ.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ യഥാധമ്മസാസനേ ഗുണോവിഭജിത്വാ പകാസിതോ.

വിസ്സജ്ജനാ – ഇധ പന ഗാമണി തഥാഗതോ ലോകേ ഉപ്പജ്ജതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ സുഗതോ ലോകവിദൂ അനുത്തരോപുരിസ ദമ്മസാരഥി സത്ഥാദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ, സോ അനേകപരിയായേന പാണാതിപാതം ഗരഹതി വിഗരഹതി. ‘‘പാണാതിപാതാ വിരമഥാ’’തി ചാഹാതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവതാ തത്ഥ യഥാധമ്മസാസനേ ഗുണോ വിത്ഥാരേത്വാ പകാസിതോ.

ഭദ്രകസുത്ത

പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകമഹാഥേരേഹി ഏകാദസമം സംഗീതം ഭദ്രകസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – മല്ലേസു ഭന്തേ ഉരുവേലകപ്പേനാമ മല്ലാനം നിഗമേ ഭദ്രകം ഗാമണിം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ഭദ്രകോ ഭന്തേ ഗാമണി ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘സാധു മേ ഭന്തേ ഭഗവാ ദുക്ഖസ്സ സമുദയഞ്ച അത്ഥങ്ഗമഞ്ച ദേസേതൂ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘അഹഞ്ചേ തേ ഗാമണി അതീതമദ്ധാനം ആരബ്ഭ ദുക്ഖസ്സ സമുദയഞ്ച അത്ഥങ്ഗമഞ്ച ദേസേയ്യം ‘ഏവം അഹോസി അതീതമദ്ധാന’ന്തി. തത്ര തേ സിയാ കങ്ഖാ സിയാ വിമതീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.

സാധു മേ ഭന്തേ ഭഗവാ ദുക്ഖസ്സ

സമുദയഞ്ച അത്ഥങ്ഗമഞ്ച ദേസേതു–

‘‘തം കിം മഞ്ഞസി ഗാമണി, അത്ഥി ഉരുവേലകപ്പേ മനുസ്സാ’’ –

രാസിയസുത്ത

പുച്ഛാ – തേനാവുസോ ഭഗവതാ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന ഗാമണിസംയുത്തേ ദ്വാദസമം സംഗീതം രാസിയസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – മല്ലേസു ഭന്തേ ഉരുവേലകപ്പേനാമ മല്ലാനം നിഗമേ രാസിയം ഗാമണിം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. രാസിയോ ഭന്തേ ഗാമണി ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏതദദോച ‘‘സുതം മേ ഭന്തേ ‘സമണോ ഗോതമോ സബ്ബം തപം ഗരഹതി, സബ്ബം തമസ്സിം ലൂഖജീവിം ഏകംസേന ഉപവദതി ഉപക്കോസതീ’’തി. യേ തേ ഭന്തേ ഏവമാഹംസു ‘സമണോ ഗോതമോ സബ്ബം തപം ഗരഹതി, സബ്ബം തപസ്സിം ലൂഖജീവിം ഏകംസേന ഉപവദതി ഉപക്കോസതീ’’തി. കച്ചി തേ ഭന്തേ ഭഗവതോ വുത്തവാദിനോ, ന ച ഭഗവന്തം അഭൂതേന അബ്ഭാചിക്ഖന്തി, ധമ്മസ്സ ചാനുധമ്മം ബ്യാകരോന്തീ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം യേ തേ ഗാമണി ഏവമാഹംസു ‘‘സമണോ ഗോതമോ സബ്ബം തപം ഗരഹതി, സബ്ബം തപസ്സിം ലൂഖജീവിം ഏകംസേന ഉപവദതി ഉപക്കോസതീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ ഗരഹിതബ്ബാഗരഹിതബ്ബാ കാമഭോഗിനോ വിത്ഥാരേന വിഭജിത്വാ പകാസിതാ.

വിസ്സജ്ജനാ – തയോ ഖോ മേ ഗാമണി കാമഭോഗിനോ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ തയോ. ഇധ ഗാമണി ഏകച്ചോ കാമഭോഗീ അധമ്മേന ഭോഗേ പരിയേസതി സാഹസേന, അധമ്മേന ഭോഗേ പരിയേസിത്വാ സാഹസേന ന അത്താനം സുഖേതി ന പീണേതി, ന സംവിഭജതി ന പുഞ്ഞാനി കരോതീതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ ഗരഹിതബ്ബാഗരഹിതബ്ബാ കാമഭോഗിനോ വിത്ഥാരേന വിഭജിത്വാ പകാസിതാ.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ ഗരഹിതബ്ബാഗരഹിതബ്ബാ തപസ്സിനോ ലൂഖജീവിനോ വിത്ഥാരേന വിഭജിത്വാ പകാസിതാ.

വിസ്സജ്ജനാ – തയോ മേ ഗാമണി തപസ്സിനോ ലൂഖജീവിനോ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ തയോ. ഇധ ഗാമണീ ഏകച്ചോ തപസ്സീ ലൂഖജീവീ സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതോ ഹോതി ‘‘അപ്പേവ നാമ കുസലം ധമ്മം അധിഗച്ഛേയ്യം, അപ്പേവ നാമ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മാ അലമരിയഞാണദസ്സനവിസേസം സച്ഛികരേയ്യ’’ന്തി, സോ അത്താനം ആതാപേതി പരിതാപേതി, കുസലഞ്ച ധമ്മം നാധിഗച്ഛതി, ഉത്തരി ച മനുസ്സധമ്മാ അലമരിയഞാണദസ്സനവിസേസം ന സച്ഛികരോതീതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ ഗരഹിതബ്ബാഗരഹിതബ്ബാ തപസ്സിനോ ലൂഖജീവിനോ വിത്ഥാരേന വിഭജിത്വാ പകാസിതാ.