൪൧. ക്വച

നാമജാതിഗുണകിരിയാ ദബ്ബസമ്ബന്ധതോ പഞ്ചവിധത്തേപി കമ്മസ്സ ക്രിയത്ഥസ്സാവധിരയമുപാദിന്നോതി ക്രിയത്ഥസമ്ബന്ധാ കിരിയാകമ്മസ്സേഹ ഗഹണം. തഞ്ച നിബ്ബത്തിവികതിപത്തിഭേദേന തിവിധം, തിവിധസ്സാപ്യേതസ്സ വിസേസാനുപാനതോ ഗഹണന്തി കമേനുദാഹരന്തോ ആഹ- ‘കരകരണേ’ഇച്ചാദി.

ലോകവിദൂതിആദിദസ്സനതോ ക്വചിഗ്ഗഹണേ പയോജനം വത്തുമാഹ- ‘കമ്മതോ’ച്ചാദി. നനു ച ക്വചിഗ്ഗഹണേനേവ ‘ആദിച്ചം പസ്സതി’ച്ചാദോപി (നിവത്തി) വത്തും സക്കാ കസ്മാ ‘ബഹുലാധികാരാ’തി വുത്തന്തി ആഹ ‘തേനേ’ച്ചാദി. തേനാതി യേന ക്വചിഗ്ഗഹണം കുതോചിയേവാതി ദസ്സനത്ഥം കതം തേനാതി അത്ഥോ. തേനാതി വാ ക്വചിഗ്ഗഹണേന. അഥ ആദിച്ചം പസ്സതിച്ചാദോ വിയ കമ്മകരാദീസുപി നിവത്തിമദസ്സേത്വാ ‘ക്വചീതി കിം കമ്മകരോ’തി കസ്മാ വുത്തന്തി ആഹ- ‘യജ്ജേവ’മിച്ചാദി.

തസ്സാതി ബഹുലവചനസ്സ, മഹാധികാരത്താതി മഹാവിസയത്താ. കുതോചിയേവാതി കുതോചി ധാതുതോയേവ. അഥേഹ കസ്മാ ന ഹോതി ദേവദത്തോ സയതി ദാത്തേന ലുനാതി സുനഖാനം ദദാതി നഗരാ അപേതി ഥാലിയം പചതി മാതു സരതീ’’തി, സബ്ബമേവേദം കിരിയാ (യാ) ഭിസമ്ബന്ധീയതീതി യദിപേവം, തഥാപി കമ്മത്തേനേവ യം വത്തു മിച്ഛിതം ന കാരകന്തരത്തേന നാപി സമ്ബന്ധഭാവേന, തസ്സേവ കമ്മസദ്ദേന ഗഹണം കമ്മവചനസാമത്ഥിയാ, അഞ്ഞഥാ സ്യാദിതോച്ചേവ വദേയ്യ കിം കമ്മാതി വചനേനാതി.