൪൭. തഗ്ഘോ

‘‘പമാണപരിമാണേഹി സങ്ഖ്യായചാപി സംസയേ മത്തോവത്തബ്ബോ’’തി (൫-൨-൩൭) പാണിനിയവത്തബ്ബകാരവചനം, തത്ഥ പമാണ മായാമോ. സങ്ഖ്യായാതി പഞ്ചമീ. ഏതേഹി സംസയേ മത്തോ വത്തബ്ബോതി അത്ഥോ. വിദത്ഥിമത്തം രതനമത്തം വാതിആദീനി കമേന തത്ഥോദാഹരണാനി.

ന വത്തബ്ബന്തി യഥാവുത്തവത്തബ്ബവചനം പടിക്ഖിപതി. പടിക്ഖിത്തേ തസ്മിം വിദത്ഥിമത്തം രതനമത്തം വാതിആദി(നാ) യംകിഞ്ചി ദണ്ഡപുബ്ബണ്ണാദികം [പണ്ണാദികം (പോത്ഥകേ)] സംസയിതം, തേന മാനസങ്ഖാതസ്സ പരിച്ഛേദസ്സാഭാവാ കഥമേതേ പയോഗാ സിയുന്തി ആസങ്കിയ തത്ഥ കാരണമാഹ- ‘തഥാഭ്യൂഹനതോ സിദ്ധത്താ’തി. തഥാഭ്യൂഹനതോതി വിദത്ഥിമാനമ്പമാണമസ്സ രതനമ്മാന മസ്സാത്യാദിനാ തേനപ്പകാരേന അഭ്യൂഹനതോ അഭ്യുപഗമതോതി അത്ഥോ. സംസയോ ച നാമ ഉഭയപക്ഖപരാമസനേ സതി സിയാതി യഥാവുത്തമബ്ഭൂഹനം സാധേതുമാഹ-നാന്തരേനേ’ച്ചാദി. പക്ഖദ്വയേഹീതി വിദത്ഥി മാനമസ്സ രതനമ്മാനമസ്സാതി ഏവമാദികേഹി പക്ഖദ്വയേഹി. അഭ്യൂഹനം സംസയസ്സാതി ഗമ്യതേ. ജണ്ണു മാനമസ്സ ജണ്ണുതഗ്ഘം.