൪൧. തമസ്സ

ദോണാദീത്യാദിസദ്ദേന ഖാരസതാദയോപി പരിമാണവിസേസാ ഗയ്ഹന്തി. സങ്ഖ്യാ അസീതിപഞ്ചാദയോ, അഞ്ഞം വാ യംകിഞ്ചീതി ഉപഡ്ഢകായാദി, സോളസ ദോണാ ഏകാ ഖാരീ. നനു പഞ്ചകം ഗന്ഥജാതന്തി വത്വാ അഞ്ഞം വാ സങ്ഘാദികന്തി വുത്തം തം കഥം പാണിനിയേഹി വിയ ‘‘സങ്ഖ്യായ സഞ്ഞാസങ്ഘസുത്താജ്ഝയനേസൂ’’തി (൫-൧-൫൮) സുത്തിതത്താഭാവാതി മനസി നിധായ ‘സങ്ഖ്യാവാചീഹി’ച്ചാദി വുത്തം. ‘‘ആദസഹി സങ്ഖ്യേയേ വത്തന്തീ’’തി പഞ്ചസദ്ദസ്സ സങ്ഖ്യേയേ വുത്തത്താ ആഹ- ‘പഞ്ചാവയവാ’തി. പരിമാണസദ്ദസന്നിധാനേ സങ്ഖ്യാനേപി പഞ്ചസദ്ദോതി മഞ്ഞമാനോ ആഹ- ‘പഞ്ചസങ്ഖ്യാനഞ്ചേ’തി. പഞ്ചാ വുത്തയോതി പഞ്ചവാരാ, രൂപാനീതി ച പരിയായന്തരേന ആവുത്തിസദ്ദസ്സേ വാത്ഥം ബ്യത്തം കരോതി.